1.  Cơ sở toán học của bản đồ giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám

Bản đồ giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám là một công cụ quan trọng trong việc đánh giá và quản lý tình trạng ngập lụt, và cơ sở toán học của nó được xây dựng trên các nguyên tắc và chuẩn mực cụ thể. Quyết định 83/2000/QĐ-TTg đã đề ra hệ quy chiếu và hệ tọa độ sử dụng trong việc thực hiện bản đồ giám sát ngập lụt. Cụ thể, để thể hiện bản đồ này, Hệ quy chiếu và Hệ tọa độ Quốc gia VN-2000 được áp dụng, với các thông số chính bao gồm lưới chiếu UTM, ê-líp-xô-ít WGS84, múi chiếu 6°, và hệ số điều chỉnh tỉ lệ biến dạng chiều dài k0 = 0,9996.

Các yếu tố khác cũng đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc của bản đồ giám sát ngập lụt. Bảng chắp, nếu có, cung cấp thông tin chi tiết và bổ sung về dữ liệu trên bản đồ. Bảng chú giải giúp giải thích ý nghĩa của các biểu tượng và ký hiệu trên bản đồ, làm cho thông tin trở nên dễ hiểu hơn đối với người sử dụng. Tỉ lệ bản đồ và thước tỉ lệ quyết định độ phân giải của bản đồ và cung cấp một khung cảnh chính xác về diện tích được phủ sóng.

Mẫu số 01, theo Thông tư 12/2023/TT-BTNMT, đã quy định khung bản đồ giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám. Điều này giúp đảm bảo sự đồng nhất và tiêu chuẩn trong việc tạo ra các bản đồ này, tăng cường tính chính xác và sự thống nhất trong quá trình giám sát ngập lụt. Các nguyên tắc và chuẩn mực này là cơ sở quan trọng để xây dựng và duy trì bản đồ giám sát ngập lụt, giúp cải thiện khả năng đáp ứng và quản lý tình trạng ngập lụt hiệu quả

 

2. Những nội dung công việc giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám

Việc giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám đòi hỏi sự tiếp cận toàn diện và chặt chẽ với nhiều khía cạnh khác nhau của quy trình. Các nội dung công việc được chia thành nhiều giai đoạn để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của thông tin thu thập. Dưới đây là chi tiết về một số nội dung công việc quan trọng:

Công tác chuẩn bị:

Chuẩn bị kế hoạch chi tiết về việc thu thập dữ liệu và triển khai công nghệ viễn thám.

Xác định các khu vực cần được giám sát và thiết lập các tham số cấu hình cho hệ thống.

Xử lý ảnh viễn thám:

Thu thập dữ liệu ảnh viễn thám từ vệ tinh hoặc UAV (máy bay không người lái).

Xử lý ảnh để tạo ra hình ảnh có chất lượng cao và rõ ràng.

Trích xuất dữ liệu nền giám sát ngập lụt:

Tích hợp dữ liệu nền địa lý từ cơ sở dữ liệu quốc gia.

Xác định các yếu tố địa lý quan trọng như đường, sông, và hồ.

Chiết xuất thông tin ngập lụt:

Sử dụng các thuật toán để nhận diện và chiết tách vùng ngập lụt trên ảnh.

Xác định mức độ và diện tích của khu vực ngập lụt.

Biên tập lớp thông tin ngập lụt:

Hiệu chỉnh kết quả thông tin ngập lụt, đặc biệt là ảnh hưởng của địa hình.

Lọc bỏ và tổng hợp những vùng ngập nước có diện tích nhỏ hơn một ngưỡng xác định.

Thành lập bản đồ giám sát ngập lụt:

Đưa thông tin ngập lụt vào bản đồ với các lớp thông tin chi tiết và chính xác.

Xây dựng biểu đồ vùng ngập lụt theo đơn vị hành chính.

Kiểm tra và đánh giá độ tin cậy của bản đồ:

Tiến hành kiểm tra chất lượng và độ chính xác của bản đồ.

Đánh giá mức độ tin cậy của thông tin thu thập.

Xây dựng báo cáo giám sát ngập lụt:

Tổng hợp kết quả và thông tin quan trọng vào báo cáo.

Mô tả tình trạng ngập lụt và những phát hiện quan trọng.

Giao nộp sản phẩm:

Chuẩn bị và giao nộp bản đồ, báo cáo và dữ liệu liên quan cho cơ quan quản lý và nhóm liên quan.

Trong phần biên tập lớp thông tin ngập lụt, các bước hiệu chỉnh, làm trơn, lọc bỏ và tính toán diện tích được thực hiện để đảm bảo rằng bản đồ giám sát ngập lụt là một nguồn thông tin chính xác và hữu ích. Mẫu số 02, được quy định trong Thông tư 12/2023/TT-BTNMT, cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách thống kê diện tích ngập lụt theo các đơn vị hành chính tỉnh, huyện, xã, đảm bảo sự nhất quán và tiêu chuẩn trong báo cáo kết quả. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 01/12/2023, nhấn mạnh sự quan trọng của việc tuân thủ các nguyên tắc và tiêu chuẩn quy định để đạt được kết quả giám sát ngập lụt chính xác và đáng tin cậy

 

3. Công tác chuẩn bị công việc giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám

Quy định về công tác chuẩn bị công việc giám sát ngập lụt bằng công nghệ viễn thám, theo Điều 6 Thông tư 12/2023/TT-BTNMT, được thiết lập để đảm bảo quy trình chuẩn bị một cách toàn diện và hiệu quả. Dưới đây là chi tiết về các bước và yêu cầu được đề xuất:

Bước 1: Thu thập, tổng hợp thông tin thiên tai:

Thông tin dự báo về lượng mưa: Bao gồm dự đoán về lượng mưa, thời gian dự kiến và khu vực dự báo mưa.

Thông tin dự báo bão: Cung cấp thông tin chi tiết về cấp độ bão, hướng di chuyển, thời gian và phạm vi ảnh hưởng.

Thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn khác: Bao gồm các cảnh báo và dự báo từ hệ thống quốc gia và cơ quan dự báo.

Bước 2: Thu thập thông tin về vệ tinh viễn thám:

Thông tin về cơ quan quản lý vệ tinh: Đề cập đến cơ quan có trách nhiệm quản lý vệ tinh.

Thông tin về thời gian và phạm vi chụp: Xác định thời điểm và khu vực cụ thể vệ tinh sẽ chụp ảnh.

Thông số kỹ thuật ảnh: Bao gồm thông số kỹ thuật cụ thể của loại ảnh cần thu nhận.

Bước 3: Đặt chụp ảnh viễn thám giám sát ngập lụt:

Xác định vị trí, phạm vi chụp ảnh: Đề xuất vị trí và phạm vi chụp ảnh dựa trên thông tin dự báo và cần giám sát.

Thời điểm chụp ảnh: Xác định thời điểm phù hợp để thu được dữ liệu chính xác.

Tần suất chụp ảnh: Xác định tần suất cần chụp ảnh để theo dõi biến động ngập lụt.

Gửi yêu cầu chụp ảnh: Liên lạc và gửi yêu cầu chụp ảnh đến cơ quan cung cấp dữ liệu ảnh viễn thám.

Bước 4: Thu nhận dữ liệu ảnh viễn thám:

Xử lý dữ liệu trước, trong và sau ngập lụt: Thu nhận và lưu trữ dữ liệu ảnh viễn thám để chuẩn bị cho các bước xử lý và phân tích tiếp theo.

Bước 5: Thu thập bản đồ và các thông tin liên quan:

Dữ liệu giám sát ngập lụt: Tổng hợp thông tin từ tổ chức quốc tế và trong nước về tình trạng ngập lụt.

Dữ liệu nền địa lý: Sử dụng thông tin về địa lý để hiểu rõ hơn về vùng cần giám sát.

Mô hình số độ cao: Thu thập dữ liệu mô hình số độ cao để đối chiếu với thông tin ngập lụt.

Thông tư 12/2023/TT-BTNMT đặt ra những hướng dẫn chi tiết và yêu cầu cụ thể về quy trình chuẩn bị công việc giám sát ngập lụt, giúp tăng cường tính chính xác và độ tin cậy của thông tin thu thập được. Việc tuân thủ và thực hiện đúng các quy định này từ ngày 01/12/2023 là quan trọng để đảm bảo sự hiệu quả trong công tác giám sát và ứng phó với ngập lụt

 

4. Xử lý ảnh viễn thám để giám sát ngập lụt như thế nào?

Quy định về xử lý ảnh viễn thám để giám sát ngập lụt theo Điều 7 Thông tư 12/2023/TT-BTNMT tập trung vào các bước cụ thể nhằm đảm bảo chất lượng và độ chính xác của dữ liệu thu thập. Dưới đây là chi tiết về quy trình này:

Bước 1: Nhập dữ liệu đầu vào

Ảnh viễn thám, sau khi được kiểm tra chất lượng, được nhập vào phần mềm xử lý ảnh.

Chuyển đổi giá trị độ xám của ảnh thành giá trị bức xạ của ảnh để tối ưu hóa dữ liệu.

Bước 2: Tăng cường chất lượng ảnh

Sử dụng quy trình tái tạo mô hình ảnh viễn thám ra-đa (SAR Simulation).

Hiệu chỉnh ảnh hưởng của địa hình để cải thiện chất lượng ảnh.

Áp dụng lọc nhiễu để loại bỏ nhiễu tần số cao và duy trì đặc trưng quan trọng; kích thước lọc là 5x5 hoặc 7x7 điểm ảnh để đảm bảo kết quả tối ưu nhất.

Bước 3: Chuyển đổi về Hệ quy chiếu và Hệ tọa độ Quốc gia VN-2000

Đảm bảo sự nhất quán bằng việc chuyển đổi ảnh về Hệ quy chiếu và Hệ tọa độ quốc gia VN-2000.

Bước 4: Ghép, cắt ảnh, xuất bản đồ ảnh theo khu vực giám sát

Ghép và cắt ảnh để tạo thành các khu vực quan trọng cần giám sát.

Xuất bản đồ ảnh với thông tin liên quan và chi tiết, phản ánh tình hình ngập lụt một cách chính xác.

Quy trình này đặt ra các bước cụ thể, từ xử lý chất lượng ảnh đến chuyển đổi hệ tọa độ, nhằm tạo ra bản đồ giám sát ngập lụt chính xác và đáng tin cậy. Điều này đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin chính xác và đầy đủ để hỗ trợ công tác đánh giá và ứng phó với tình trạng ngập lụt

Bài viết liên quan:Thông tư 39/2023/TT-BTC quy định mức thu, chế độ thu, nộp, miễn, quản lý và sử dụng phí khai thác và sử dụng dữ liệu viễn thám quốc gia

Trên đây là nội dung pháp lý được nêu trong bài viết trên. Nội dung chỉ mang tính chất tham khảo, mọi thắc mắc liên hệ tổng đài 19006162 hoặc email lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp chi tiết.