I. Tình huống Tâm lý học đường
1. Họ và tên học viên cần tư vấn: Nguyễn Văn A lớp 2C2
2. Vấn đề tâm lý gặp phải: Ít nói, sống độc lập
A sinh ra là đứa trẻ ngoan ngoãn, đến năm lớp 2 ba mẹ ly thân, em phải về nhà sống với mẹ cùng ông bà ngoại. Một thời gian sau do kiếm tiền mẹ phải đi làm ăn xa nên em phải sống với ông bà. Từ đó em sống khép kín, ít trò chuyện, sống độc lập và hay chơi một mình. Đôi mát buồn hiu và có vẻ như những hoạt động giải trí ngoài giờ em tham gia chỉ để có mặt.
3. Cách thức tư vấn:
- Hẹn gặp em cuối buổi học tại phòng truyền thống Đội để trò chuyện tâm sự với em về những vấn đề mà em đang gặp phải;
- Tìm hiểu nguyên nhân vì sao em sống khép kín, hay chơi một mình và ít hoạt động giải trí giao lưu với bạn hữu;
+ Học sinh vấn đáp: Vì về nhà em không có ai chơi, ông bà thì đã già cũng không bày được cho em học, em không có ai để tâm sự, nói chuyện. Đến giờ ăn cơm, học bài và tắm thì ông bà chỉ gọi và nhắc nhở rồi làm theo.
- Giáo viên tư vấn cho em: Chia sẻ những mất mát, thiếu thốn về tình cảm mà em phải đương đầu. Trở thành người anh, người bạn tốt và nói chuyện với em khi em cần giúp sức. Cho em tham gia vào nhóm học tập tại khu dân cư, sắp xếp các anh chị lớp trên giúp đỡ;
- Bố trí giáo viên hoặc Đoàn viên người trẻ tuổi giúp đỡ em trong các hoạt động giải trí học tập và ngoài giờ lên lớp;
- Phân công em tham gia vào các nhiệm vụ nhóm, tổ và các đội măng non, sao đỏ, cờ đỏ và giao nhiệm vụ để em hoàn thành xong cùng các nhóm bạn, qua đó giúp em tự tin hơn trong tiếp xúc;
- Phân công các bạn cùng nhóm để giúp sức trong mỗi tiết học tổ chức triển khai tham gia các hoạt động giải trí tập thể để giúp con tự tin và mạnh dạn hơn, biết phân biệt và bảo vệ bản thân nhiều hơn;
- Xin số điện thoại thông minh của bố mẹ để gọi điện an ủi cho em hoặc gặp riêng ông bà để chia sẻ cho ông bà về thực trạng tại trường. Mong ông bà khuyên răn, tạo niềm tin cho cháu một môi trường tự nhiên tâm lý tự do khi đến trường và về nhà.
II. Tình huống tâm lý học đường số 2
1. Họ và tên người cần tư vấn: Nguyễn Minh Châu
2. Vấn đề tâm lý gặp phải: Tự ti, nhút nhát.
Minh Châu được mọi người trong xóm thường gọi với cái tên thân thương là "chim cánh cụt". Cái tên được mọi người gọi như vậy cũng bởi Minh Châu sinh ra thiếu đôi chân do di chứng chất độc da cam thời chiến tranh mà bố của em đã mang trong người. Vì những lời chê bai đó mà Châu đã có khoảng thời gian rát tự ti và dè dặt không dám giao tiếp. Tuy vậy, Minh Châu không đầu hàng trước số phận. Do không có đôi tay nên mọi việc em thường sử dụng đôi chân để làm mọi việc, kể cả viết khi học, cầm đồ vật, làm việc giúp bố mẹ, bơi lội, đá bóng... Với sự cố gắng học tập Minh Châu đã đỗ vào một trường về công nghệ thông tin mà Minh Châu hằng mơ ước.
3. Cách thức tư vấn:
- Tìm hiểu hoàn cảnh của học sinh;
- Trò chuyện để hiểu tâm tư tình cảm của học sinh;
- Giúp học sinh tự tin thông qua việc khám phá những điểm mạnh của bản thân và tạo cơ hội để học sinh được khẳng định bản thân;
- Giúp các học sinh khác hiểu và tôn trọng sự khác biệt của mỗi cá nhân, tạo môi trường an toàn để cá nhân phát triển;
- Tư vấn và phối hợp cùng gia đình trong việc giáo dục học sinh.
III. Tình huống Tâm lý số 3
- Họ và tên người cần tư vấn: Đặng Văn A, học lớp 3B
- Vấn đề tâm lý gặp phải: Qua quan sát, khám phá thấy học viên ngần ngại, không tích cực tham gia những hoạt động giải trí của trường học. Chán nản, không thích học tập.
Đặng Văn A mồ côi cả cha lẫn mẹ, ở với bà nội nay đã 80 tuổi. Thiếu hụt tình cảm mái ấm gia đình, ít được chăm sóc, chăm nom như những học sinh khác.
- Kịch bản:
+ Thời gian: 16h00 ngày 21/3/2023
+ Địa điểm: Phòng tư vấn học đường
- Diễn biến:
+ Giáo viên: (Mời học sinh vào phòng) A đấy à! Vào đây ngồi đi em. (Kỹ năng thiết lập mối quan hệ)
+ Học sinh: Dạ em chào cô ạ.
+ Giáo viên: Dạo này em thế nào? Sức khỏe vẫn tốt chứ? (Kỹ năng thiết lập mối quan hệ, kỹ năng đặt câu hỏi)
+ Học sinh: Dạ. Em vẫn bình thường cô ạ.
+ Giáo viên: Lúc nãy trong giờ tập múa bài hát chủ điểm, cô quan sát và có thấy em chưa được nhiệt tình và dường như em không thích làm theo các bạn. Có phải những động tác của bài hát làm em không thích à? (Kỹ năng quan sát)
+ Học sinh: Dạ không phải đâu cô ạ. Những động tác cô dạy em rất thích ạ. Nhưng vì mệt mỏi và buồn chán nên em không thích thôi ạ.
+ Giáo viên: Vậy em mệt mỏi vì điều gì? Có thể nói cho cô biết được không? (Kỹ năng đặt câu hỏi, kỹ năng lắng nghe)
+ Học sinh: Từ khi mẹ em mất đi em buồn lắm ạ. Em cảm thấy mình không được như các bạn.
+ Giáo viên: Cô hiểu được những mất mát của em và những gì em đang chịu đựng. Cô rất thương và đồng cảm với em, nhưng em ạ ai cũng sẽ có những khó khăn trong cuộc sống và phải vượt qua nó. Nếu em cứ buồn như vậy thì cũng đâu thay đổi được hiện thực, mà còn làm cho những người thân của em, ông bà của em phải lo lắng cho em hơn nữa (Kỹ năng thấu cảm)
+ Học sinh: Vậy giờ em phải làm gì hả cô?
+ Giáo viên: Bây giờ việc đầu tiên là em cần ổn định lại tâm lý để học tập thật tốt. Bên cạnh đó cô nghĩ em nên tích cực tham gia các hoạt động tập thể của lớp, của liên đội để hòa cùng niềm vui với các bạn. Và về nhà em nên giúp đỡ nhưng công việc nhà như nấu cơm, quét nhà, những công việc em có thể làm được để cho bà ngoại em vui lòng. Có khó khăn gì em cứ nói cho cô biết nha. Cô luôn bên cạnh em mà. Bên cạnh em còn có bạn bè và cả gia đình nữa. (Kỹ năng phản hổi, kỹ năng thấu cảm)
+ Giáo viên: Cô biết trước đây em là một học sinh nổi bật của trường, lớp về tất cả các mặt. Thời gian qua những sự việc xảy ra đã làm em sa sút đi một chút. Nhưng không sao, cô biết em sẽ cố gắng vượt qua và lấy lại được những gì mình đã có. Cô tin là em sẽ làm được và thậm chí là làm tốt hơn trước. Hãy cố gắng lên nhé (Kỹ năng thấu cảm).
+ Học sinh: Dạ thưa cô. Em cảm ơn cô đã động viên em. Em hứa sẽ cố gắng học tập và tham gia các hoạt động để không phụ lòng của cô và gia đình.
+ Giáo viên: Được rồi, nghe em hứa vậy là cô vui rồi. Giờ em về nhà ăn uống và nghỉ ngơi để mai còn đi học nhé.
+ Học sinh: Dạ. Em chào cô ạ!
- Những ký năng được sử dụng trong kịch bản:
+ Kỹ năng quan sát: GV đã quan sát biểu cảm của học sinh, thái độ ánh mắt nói chuyện
+ Kỹ năng thiết lập mối quan hệ: Giúp học sinh thoải mái, gợi mở trong quá trình nói chuyện
+ Kỹ năng lắng nghe: Gợi mở cho học sinh để học sinh bày tỏ khó khăn và nỗi buồn của mình
+ Kỹ năng đặt câu hỏi: Nêu ra các câu hỏi gợi mở
+ Kỹ năng phản hồi: Dùng lời nói để khuyên giải, thay đổi cách suy nghĩ của học sinh
+ Kỹ năng thấu cảm: Là kỹ năng xuyên suốt trong quá trình tư vấn. Giáo viên đã lắng nghe học sinh tâm sự và phản hồi cho học sinh.
>> Xem thêm: Cơ cấu của Tổ tư vấn tâm lý học đường bao gồm những ai?
Trên đây là những thông tin mà chúng tôi cung cấp đến cho quý khách về vấn đề Các tình huống tư vấn tâm lý học đường. Trân trọng cảm ơn!
