Mục lục bài viết

1. Hình dạng và kích thước khi chuẩn bị mối hàn đáp ứng yêu cầu đặc tính kỹ thuật quy trình hàn

Căn cứ tiểu mục 6.2 Mục 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7507:2016, khi có yêu cầu kiểm tra bằng mắt trước khi hàn, mối nối phải được kiểm tra nhằm đảm bảo:

- Hình dạng và các kích thước của việc chuẩn bị mối hàn đáp ứng các yêu cầu của đặc tính kỹ thuật quy trình hàn:

+ Mối ghép phải được lắp ráp chính xác theo yêu cầu thiết kế, đảm bảo khe hở, góc vát, độ dày mép hàn phù hợp với quy trình hàn được sử dụng.

+ Bề mặt mối ghép phải được làm sạch, loại bỏ các tạp chất, rỉ sét, dầu mỡ, sơn... có thể ảnh hưởng đến chất lượng mối hàn.

+ Các mép hàn phải được chan vát hoặc mài nhọn theo góc vát quy định.

- Các bề mặt mối nối phải sạch và không có khuyết tật:

+ Bề mặt mối nối phải được kiểm tra kỹ lưỡng để phát hiện các khuyết tật như nứt, rỗ, lõm, lồi, khe hở... có thể ảnh hưởng đến chất lượng mối hàn.

+ Các khuyết tật cần được loại bỏ hoặc sửa chữa trước khi hàn.

- Vật liệu hàn phải phù hợp với vật liệu kim loại của mối nối:

+ Kiểu que hàn, kích thước que hàn, thành phần hóa học của vật liệu hàn phải phù hợp với vật liệu kim loại của mối nối.

+ Vật liệu hàn phải được bảo quản đúng quy cách để đảm bảo chất lượng.

- Các thiết bị và dụng cụ hàn phải phù hợp với quy trình hàn:

+ Máy hàn, kìm hàn, mặt nạ hàn, găng tay hàn... phải đảm bảo chất lượng và phù hợp với quy trình hàn được sử dụng.

+ Các thiết bị và dụng cụ hàn cần được kiểm tra định kỳ để đảm bảo hoạt động hiệu quả.

- Nhân viên hàn phải có trình độ và kinh nghiệm phù hợp:

+ Nhân viên hàn phải được đào tạo bài bản và có chứng chỉ hàn theo quy định.

+ Nhân viên hàn phải nắm rõ quy trình hàn và các yêu cầu kỹ thuật đối với mối hàn.

Việc kiểm tra bằng mắt trước khi hàn là một bước quan trọng để đảm bảo chất lượng mối hàn. Bằng cách kiểm tra kỹ lưỡng các yêu cầu trên, có thể hạn chế tối đa các khuyết tật trong mối hàn, góp phần nâng cao chất lượng và độ an toàn của kết cấu hàn.

 

2. Các mặt nóng chảy và các bề mặt liền kề là sạch và phù hợp với tiêu chuẩn áp dụng hoặc tiêu chuẩn sản phẩm

Căn cứ tiểu mục 6.2 Mục 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7507:2016, khi có yêu cầu kiểm tra bằng mắt trước khi hàn, mối nối phải được kiểm tra để đảm bảo các mặt nóng chảy và các bề mặt liền kề là sạch và bất kỳ xử lý bề mặt yêu cầu nào đã được thực hiện phù hợp với tiêu chuẩn áp dụng hoặc tiêu chuẩn sản phẩm.

- Điều này bao gồm:

+ Loại bỏ các tạp chất: Bề mặt cần được loại bỏ bụi bẩn, dầu mỡ, rỉ sét, sơn, v.v. Các tạp chất này có thể ảnh hưởng đến chất lượng mối hàn và gây ra các khuyết tật như nứt, rỗ, lõm, v.v.

+ Làm sạch các mép hàn: Mép hàn cần được làm sạch bằng cách chải, mài hoặc đánh bóng để loại bỏ các lớp ôxy hóa và các tạp chất khác. Việc làm sạch mép hàn sẽ giúp cải thiện độ bám dính của kim loại hàn và tạo ra mối hàn chất lượng cao hơn.

+ Xử lý bề mặt: Nếu có yêu cầu, bề mặt cần được xử lý theo quy định của tiêu chuẩn áp dụng hoặc tiêu chuẩn sản phẩm. Xử lý bề mặt có thể bao gồm các bước như tẩy rửa hóa học, phun cát, hoặc nung nóng. Xử lý bề mặt sẽ giúp cải thiện độ bám dính của kim loại hàn và tăng cường khả năng chống ăn mòn của mối hàn.

Việc kiểm tra các mặt nóng chảy và các bề mặt liền kề trước khi hàn là rất quan trọng để đảm bảo chất lượng mối hàn. Bằng cách thực hiện kiểm tra này, có thể hạn chế tối đa các khuyết tật trong mối hàn, góp phần nâng cao chất lượng và độ an toàn của kết cấu hàn.

- Dưới đây là một số lưu ý khi kiểm tra các mặt nóng chảy và các bề mặt liền kề:

+ Ánh sáng kiểm tra phải đủ sáng để có thể nhìn thấy rõ các chi tiết của bề mặt.

+ Bề mặt cần được kiểm tra kỹ lưỡng dưới nhiều góc độ khác nhau.

+ Nên sử dụng kính lúp hoặc dụng cụ phóng đại khác để kiểm tra các chi tiết nhỏ.

+ Bất kỳ khuyết tật nào được phát hiện phải được loại bỏ hoặc sửa chữa trước khi hàn.

 

3. Các phần cần hàn đã được cố định một cách chính xác với nhau theo các bản vẽ hoặc các hướng dẫn

Căn cứ tiểu mục 6.2 Mục 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7507:2016, khi có yêu cầu kiểm tra bằng mắt trước khi hàn, mối nối phải được kiểm tra để đảm bảo các phần cần hàn đã được cố định một cách chính xác với nhau theo các bản vẽ hoặc các hướng dẫn.

- Việc cố định chính xác các phần cần hàn có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo:

+ Hình dạng mối hàn chính xác: Nếu các phần hàn không được cố định đúng, mối hàn có thể bị cong vênh, lệch lạc, ảnh hưởng đến chất lượng và độ bền của mối hàn.

+ Kích thước mối hàn chính xác: Việc cố định chính xác sẽ giúp đảm bảo kích thước mối hàn đúng theo bản vẽ hoặc hướng dẫn, tránh tạo ra mối hàn quá nhỏ hoặc quá lớn, ảnh hưởng đến khả năng chịu tải của kết cấu.

+ Vị trí mối hàn chính xác: Việc cố định chính xác sẽ giúp đảm bảo vị trí mối hàn đúng theo bản vẽ hoặc hướng dẫn, tránh hàn sai vị trí, ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ và chức năng của kết cấu.

- Có nhiều phương pháp khác nhau để cố định các phần cần hàn, tùy thuộc vào hình dạng, kích thước và vật liệu của các phần hàn. Một số phương pháp cố định phổ biến bao gồm:

+ Kẹp hàn: Kẹp hàn là dụng cụ phổ biến nhất để cố định các phần hàn. Kẹp hàn có nhiều loại khác nhau, phù hợp với nhiều hình dạng và kích thước của các phần hàn.

+ Đinh tán: Đinh tán được sử dụng để cố định các phần hàn mỏng.

+ Keo hàn: Keo hàn được sử dụng để cố định các phần hàn nhỏ hoặc có hình dạng phức tạp.

+ Mối hàn tạm thời: Mối hàn tạm thời được sử dụng để cố định các phần hàn trước khi hàn chính thức.

- Việc lựa chọn phương pháp cố định phù hợp sẽ phụ thuộc vào các yếu tố như:

+ Hình dạng và kích thước của các phần hàn.

+ Vật liệu của các phần hàn.

+ Yêu cầu về độ chính xác của mối hàn.

+ Khả năng tiếp cận của vị trí hàn.

Trước khi hàn, cần kiểm tra kỹ lưỡng để đảm bảo các phần hàn đã được cố định một cách chính xác với nhau theo các bản vẽ hoặc các hướng dẫn. Việc kiểm tra này có thể được thực hiện bằng mắt thường hoặc bằng các dụng cụ đo lường.

 

4. TCVN 7507:2016 quy định các kỹ thuật kiểm tra mối hàn bằng mắt thường như sau

- Đặt mối nối dưới ánh sáng đèn chiếu sáng:

+ Sử dụng nguồn sáng có cường độ phù hợp để đảm bảo có thể quan sát rõ ràng các chi tiết của mối hàn.

+ Ánh sáng nên được chiếu từ nhiều góc độ khác nhau để có thể kiểm tra kỹ lưỡng toàn bộ bề mặt mối hàn.

- Sử dụng kính lúp hoặc kính hiển vi để quan sát kỹ lưỡng:

+ Kính lúp hoặc kính hiển vi sẽ giúp phóng đại hình ảnh của mối hàn, cho phép quan sát các chi tiết nhỏ mà mắt thường không thể nhìn thấy.

+ Nên sử dụng kính lúp có độ phóng đại phù hợp với kích thước và độ phức tạp của mối hàn.

- Quan sát các chi tiết sau:

+ Bề mặt mối hàn: Bề mặt mối hàn phải nhẵn mịn, không có các khuyết tật như nứt, rỗ, lõm, lồi, khe hở...

+ Khe hở: Khe hở giữa các mép hàn phải đúng theo yêu cầu của bản vẽ hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật.

+ Góc vát: Góc vát của mép hàn phải đúng theo yêu cầu của bản vẽ hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật.

+ Sự chan pha: Kim loại hàn phải chan pha tốt với kim loại gốc, tạo thành một khối liền mạch.

- So sánh các kích thước thực tế của mối nối với các yêu cầu của bản vẽ hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật:

+ Sử dụng thước đo hoặc dụng cụ đo khác để đo các kích thước của mối hàn, bao gồm chiều rộng, chiều cao, chiều dài...

+ So sánh các kích thước đo được với các kích thước yêu cầu trong bản vẽ hoặc tiêu chuẩn kỹ thuật.

+ Mối hàn phải đáp ứng tất cả các yêu cầu về kích thước trước khi được chấp nhận.

- Ngoài ra, cần lưu ý:

+ Người kiểm tra phải có chuyên môn và kinh nghiệm trong lĩnh vực hàn.

+ Việc kiểm tra phải được thực hiện cẩn thận và tỉ mỉ.

+ Bất kỳ khuyết tật nào được phát hiện phải được ghi chép lại và xử lý trước khi tiếp tục hàn.

- Ưu điểm của kỹ thuật kiểm tra mối hàn bằng mắt thường

+ Kỹ thuật này đơn giản, dễ thực hiện và không tốn kém.

+ Kỹ thuật này có thể kiểm tra được nhiều loại khuyết tật khác nhau.

+ Kỹ thuật này có thể áp dụng cho nhiều loại vật liệu hàn và kết cấu hàn khác nhau.

- Nhược điểm của kỹ thuật kiểm tra mối hàn bằng mắt thường

+ Khả năng phát hiện khuyết tật phụ thuộc vào độ nhạy bén của người kiểm tra.

+ Kỹ thuật này không thể kiểm tra được các khuyết tật nằm sâu bên trong mối hàn.

+ Kỹ thuật này không thể kiểm tra được các khuyết tật nhỏ.

Kỹ thuật kiểm tra mối hàn bằng mắt thường là một kỹ thuật đơn giản, dễ thực hiện và hiệu quả để kiểm tra chất lượng mối hàn. Tuy nhiên, kỹ thuật này cũng có một số hạn chế. Do đó, cần kết hợp kỹ thuật này với các kỹ thuật kiểm tra khác để đảm bảo chất lượng mối hàn một cách toàn diện.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Chứng nhận mối nối dùng cho ghép nối cơ khí của thanh thép cốt bê tông. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.