1. Nguyên nhân gây đau lưng ở bà bầu
Hơn 85% phụ nữ mang thai bị đau lưng trong quý II và quý III của thai kỳ. Nguyên nhân là do lượng hormone chuẩn bị cho quá trình sinh nở tăng đột biến. Nội tiết tố: Estrogen và progesterone làm lỏng dây chằng, gân và cơ và tăng độ đàn hồi của chúng. Điều này có tác dụng tích cực là thai nhi có thể di chuyển nhiều hơn trong bụng và có nhiều không gian hơn trước khi chào đời. Nguyên nhân gây đau lưng ở bà bầu có thể bao gồm:
- Tăng cân: Khi mang thai khỏe mạnh, người phụ nữ tăng từ 11 đến 16 kg. Khi bạn tăng cân, áp lực của cân nặng sẽ gây áp lực lên cột sống, gây đau lưng dưới. Ngoài ra, sự lớn lên của thai nhi kéo theo sự phát triển của tử cung cũng làm tăng áp lực lên các mạch máu và dây thần kinh vùng lưng, xương chậu.
- Thay đổi tư thế: Khi trọng tâm cơ thể thay đổi khi mang thai, bà bầu có xu hướng bị ngã về phía sau, làm tăng độ cong tự nhiên của cột sống dưới và gây đau lưng dưới.
- Thay đổi nội tiết tố: Khi mang thai, cơ thể người mẹ sản sinh ra một loại hormone gọi là Relaxin. Điều này giúp thư giãn các dây chằng vùng chậu, nới lỏng các khớp và chuẩn bị cho cơ thể sinh nở. Hormon này làm lỏng các dây chằng ở cột sống và có thể gây đau lưng.
- Căng thẳng: Các bà mẹ tương lai có thể bị đau lưng nhiều hơn do căng cơ lưng và co thắt lưng khi dây thần kinh căng thẳng.
- Tách cơ: Do tử cung mở rộng, hai cơ song song chạy từ lồng xương sườn đến xương mu tách ra dọc theo đường khâu giữa, khiến cơn đau thắt lưng trở nên trầm trọng hơn.
Tuy nhiên, độ đàn hồi quá mức có thể gây co thắt cơ. Ngoài ra, trọng lượng của bé có xu hướng kéo các dây chằng và cơ xuống dưới, đồng thời cơ thể có xu hướng duỗi thẳng các cơ lưng, tất yếu dẫn đến tình trạng đau lưng dưới.
2. Cách Massage giảm đau lưng cho bà bầu hiệu quả
Cách massage giảm đau lưng cho bà bầu là phương pháp hiệu quả mà lại được nhiều người áp dụng. Đau lưng là hiện tượng các mẹ bầu rất thường xuyên gặp phải. Đặc biệt là vào những tháng cuối của thai kỳ, khi mà thai nhi ngày càng phát triển và cơ thể người mẹ phải chịu một sức nặng có xu hướng kéo xuống dưới. Do đó, các động tác massage nhẹ nhàng sẽ giúp mẹ bầu dễ chịu hơn và giảm đau lưng hiệu quả.
Cách massage lưng cho bà bầu là một trong những phương pháp trị liệu vô cùng an toàn. Massage vừa mang lại hiệu quả cao, giúp tuần hoàn máu, giảm căng thẳng cơ bắp mà còn đem lại sự thư giãn cho bà bầu.
Khi bị đau lưng, massage là một phương pháp hiệu quả giúp ngăn ngừa và giảm thiểu tình trạng này được nhiều bác sĩ khuyên dùng. Khi chuẩn bị thực hiện, bạn cần tạo tâm lý thoải mái cho thai phụ, chọn không gian thoải mái, sạch sẽ, thoáng mát, bật nhạc dễ chịu. Bà bầu cũng không thể tự massage cho chính mình nên người thân, đặc biệt là chồng hãy giúp vợ làm việc này. Dưới đây là cách massage lưng cho bà bầu tại nhà đúng kỹ thuật:
- Bước 1: Hướng dẫn mẹ bầu ngồi hoặc nằm nghiêng người về bên trái, dùng một chiếc gối để kê ở khuỷu chân.
- Bước 2: Người massage áp 2 lòng bàn tay lại với nhau để xoa nóng tay và các đầu ngón tay.
- Bước 3: Bắt đầu thực hiện massage từ gáy, nhẹ nhàng xoa bóp dần xuống phần hông. Tiếp đó, bạn xoa bóp ngược về vùng vai, kéo dọc theo cơ thể, lan tỏa ra 2 bên mạn sườn.
- Bước 4: Khi massage, bạn dùng 2 tay ấn nhẹ và kéo giãn lần lượt các cơ. Kế đó, bạn sử dụng ngón cái và phần trên lòng bàn tay để ấn, xoa bóp vùng lưng nhẹ nhàng. Các động tác cần thực hiện chậm rãi, nhẹ nhàng ở vùng vai, lưng dưới và hông.
- Bước 5: Thực hiện lặp lại các bước trên với tốc độ chậm hơn, liên tục khoảng 15 - 20 phút thì dừng lại.
Lưu ý khi massage lưng cho bà bầu tại nhà
Phương pháp massage điều trị đau lưng mang đến nhiều lợi ích nhưng không phải thực hiện thế nào cũng được. Để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của cả hai mẹ con, bạn cần chú ý:
- Nên massage lưng sau khi ăn bữa chính khoảng 2 giờ.
- Thời gian tối đa cho mỗi lần massage là 15 - 20 phút.
- Trong quá trình massage, mẹ nên thay đổi tư thế thường xuyên.
- Chỉ nên thực hiện massage lưng khi mẹ bầu bước vào 3 tháng giữa thai kỳ.
- Mẹ bầu nên ăn nhẹ trước khi massage nếu bị tiểu đường thai kỳ.
- Trong quá trình massage, nếu mẹ cảm thấy buồn nôn, choáng váng, không thoải mái hay bất kỳ dấu hiệu nào khác thì cần dừng ngay.
- Thai phụ có nguy cơ sảy thai hoặc gặp vấn đề khác về sức khỏe cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi massage giảm đau lưng.
Dù tình trạng đau lưng khi mang thai xảy ra khá phổ biến nhưng phụ nữ mang thai cũng không được chủ quan. Trong một số trường hợp, đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề nghiêm trọng. Mẹ bầu cần đi khám bác sĩ ngay nếu phát hiện cơn đau lưng đi kèm các biểu hiện:
- Cơn đau lưng diễn ra liên tục, không hề thuyên giảm dù đã thực hiện các phương pháp giảm đau.
- Đau lưng đi kèm sốt, chảy máu âm đạo.
- Đau rát hoặc đau buốt khi đi tiểu.
- Thường xuyên dùng thuốc giảm đau nhưng các triệu chứng không thuyên giảm.
Cách massage cổ, vai và gáy cho bà bầu
Để massage cho bà bầu dễ dàng và đơn giản ở cổ, gáy và vai mà bất cứ ai cũng có thể thực hiện hiện. Khi đó bạn chỉ cần thực hiện theo những bước như sau:
- Bước 1: Bạn cần cố định cổ của chị em bằng cách đặt một bàn tay nhẹ lên đỉnh đầu. Sau đó dùng hai ngón tay trỏ và cái để day ấn nhẹ giống như ấn vài hai đường gân tại vị trí hõm gáy.
- Bước 2: Dùng ngón trỏ và cái để vuốt nhẹ nhàng dọc theo đường gân. Khi vuốt, sẽ dùng lại đến khi huyệt vai rồi day nhẹ.
- Bước 3: Sử dụng hai bàn tay bám vào vai chị em rồi dùng ngón cái thuận để vuốt nhẹ theo hướng huyệt cổ sang hai bên. Rồi ấn tay nhẹ vào đúng 3 điểm dọc theo huyệt đến đầu vai, mỗi điểm nhấn cách nhau khoảng 1 đốt ngón tay.
- Bước 4: Bạn dùng cả hai bàn tay rồi xoa bóp nhẹ vào hai đầu của chị em rồi chuyển xuống phần cánh tay.
3. Một số biện pháp giảm đau lưng cho bà bầu
Trừ trường hợp bị đau lưng mãn tính trước khi mang thai, còn các trường hợp khác đều có thể giảm đau lưng khi mang thai đáng kể nếu áp dụng các biện pháp sau:
- Tập thể dục: Tập thể dục khi mang thai thường xuyên giúp tăng cường cơ bắp và sự dẻo dai cho cơ thể. Điều đó làm giảm căng thẳng cho cột sống. Các bài tập an toàn cho hầu hết phụ nữ mang thai gồm đi bộ, bơi lội và đạp xe tại chỗ. Bác sĩ hoặc chuyên gia vật lý trị liệu cũng có thể hướng dẫn thai phụ tập các bài tập tăng cường sức mạnh cho vùng lưng và bụng;
- Chườm nóng và lạnh: Nếu bác sĩ đồng ý, thai phụ có thể chườm lạnh lên vùng lưng bị đau trong tối đa 20 phút (thực hiện nhiều lần trong ngày). Sau 2 - 3 ngày, thai phụ có thể chuyển sang phương pháp chườm nóng - đặt một miếng đệm nóng hoặc chai nước nóng lên vùng lưng bị đau. Cần chú ý là bà bầu không chườm nóng lên vùng bụng khi mang thai;
- Cải thiện tư thế: Bà bầu cần có tư thế thích hợp khi làm việc, ngồi hoặc cả khi ngủ. Ví dụ, ngủ nghiêng và đặt một chiếc gối giữa 2 đầu gối để giảm căng thẳng cho lưng. Khi ngồi vào bàn làm việc, thai phụ nên đặt một chiếc khăn cuộn sau lưng để hỗ trợ; gác chân lên chồng sách hoặc ghế đẩu, ngồi thẳng lưng và vai. Ngoài ra, thai phụ cũng có thể đeo đai hỗ trợ;
- Châm cứu: Đây là phương pháp sử dụng các kim mỏng đưa vào da tại một số vị trí nhất định trên cơ thể để làm giảm đau thắt lưng khi mang thai;
- Nắn chỉnh cột sống: Khi thực hiện đúng cách, nắn chỉnh cột sống có thể an toàn với phụ nữ mang thai. Tuy nhiên, thai phụ cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng;
- Tập Yoga cho bà bầu: Thực hiện các bài tập kéo giãn đơn giản để ngăn ngừa và giảm đau lưng khi mang thai;
- Lưu ý khác: Khi cần nhặt vật gì đó ở trên mặt đất, thai phụ nên ngồi xuống từ từ thay vì cúi xuống; không đi giày cao gót; không nên nằm ngửa khi ngủ,...
