Trả lời:
1. Mẫu tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con và cách điền
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
TỜ KHAI ĐĂNG KÝ NHẬN CHA, MẸ, CON
Kính gửi (1): ...............................................................
Họ, chữ đệm, tên người yêu cầu: .............................
Ngày, tháng, năm sinh: ..............................................
Dân tộc: ...................... .Quốc tịch: ............................
Nơi cư trú(2): ...............................................................
Giấy tờ tùy thân (3): ....................................................
Quan hệ với người nhận cha/mẹ/con(4): .....................
Đề nghị Quý cơ quan công nhận người có tên dưới đây:
Họ, chữ đệm, tên: .......................................................
Ngày, tháng, năm sinh: ................................................
Dân tộc: .............................. Quốc tịch: ......................
Nơi cư trú (2): ..............................................................
Giấy tờ tùy thân (3): ......................................................
Là ................... của người có tên dưới đây:
Họ, chữ đệm, tên: ...........................................................
Ngày, tháng, năm sinh: ......................................................
Dân tộc: ......................... Quốc tịch: .................................
Nơi cư trú(2): .....................................................................
Giấy tờ tùy thân(3): .........................................................
Tôi cam đoan việc nhận ...................... nói trên là đúng sự thật, tự nguyện, không có tranh chấp và chịu trách nhiệm trước pháp luật về cam đoan của mình.
Kính đề nghị Quý cơ quan đăng ký.
Làm tại ..................... ngày ....... tháng ..... năm ..........
Người yêu cầu
(Ký, ghi rõ họ, chữ đệm, tên)
..............................
| Ý kiến của người hiện đang là mẹ hoặc cha(5) | Ý kiến của người được nhận là cha, mẹ, con(6) |
Tài liệu gửi kèm theo Tờ khai:
.................................................................
.................................................................
.................................................................
Chú thích:
(1) Ghi rõ tên cơ quan đăng ký;
(2) Ghi theo địa chỉ đăng ký thường trú; nếu không có nơi đăng ký thường trú thì ghi theo địa chỉ đăng ký tạm trú; trường hợp không có nơi đăng ký thường trú và nơi đăng ký tạm trú thì ghi theo nơi đang sinh sống.
(3) Ghi thông tin về giấy tờ tùy thân như: hộ chiếu, chứng minh nhân dân hoặc giấy tờ hợp lệ thay thế (ví dụ: Chứng minh nhân dân số 001089123 do Công an thành phố Hà Nội cấp ngày 20/10/2004);
(4) Chỉ cần thiết trong trường hợp người khai không đồng thời là người nhận cha/mẹ/con;
(5) Chỉ cần thiết trong trường hợp cha hoặc mẹ nhận con chưa thành niên hoặc người đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự, ghi ý kiến của người là cha nếu mẹ là người yêu cầu, ý kiến người mẹ nếu cha là người yêu cầu (trừ trường hợp người đó đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự);
(6) Chỉ cần thiết trong trường hợp người được nhận là trẻ em từ đủ 9 tuổi trở lên.
Hướng dẫn hoàn thiện tờ khai chi tiết:
Tại Mục (1): Bạn ghi rõ tên cơ quan đáng ký
Ví dụ: - ủy ban nhân dân phường Điện Biên, Ba Đình, Hà Nội
- ủy ban nhân dân Quận 1, Thành phố Hồ chí Minh
Tại mục (2): Bạn ghi theo địa chỉ đăng ký thường trú; nếu không có nơi đăng ký thường trú thì ghi theo địa chỉ đàng ký tạm trú; trường hợp không có nơi đăng ký thường trú và nơi đăng ký tạm trú thì ghi theo nơi đang sinh sống.
Tại mục (3): Bạn ghi thông tin về giấy tờ tùy thân như: hộ chiếu, chứng minh nhân dân hoặc giấy tờ hợp lệ thay thế (ví dụ: Chứng minh nhàn dân số 001089123 do Công an Thành phố Hà Nội cấp ngày 20/10/2004);
Tại mục (4): Bạn chỉ ghi trong trường hợp người khai không đồng thời là người nhận cha/mẹ/con;
Tại mục (5): Bạn chỉ ghi trong trường hợp cha hoặc mẹ nhận con chưa thành niên hoặc người đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dần sự, ghi ý kiến của người là cha nếu mẹ là người yêu cẩu, ý kiến người mẹ nếu cha là người yêu cầu (trừ trường hợp người đó đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc hạn chế nâng lực hành vi dần sự);
Tại mục (6): Bạn chỉ ghi trong trường hợp người được nhận là trẻ em từ đủ 9 tuổi trở lên.
Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại gọi ngay số: 1900.6162 để được giải đáp. Rất mong nhận được sự hợp tác!
2. Bản chất của quan hệ định cha, mẹ, con là gì?
Dưới góc độ pháp lý khái niệm cha mẹ con luôn gắn liền với những sự kiện pháp lý nhất định. Quan hệ giữa cha mẹ và con về mặt pháp lý chỉ được phát sinh khi được sự chứng nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Tức là về mặt sinh học- xã hội có thể đạt tồn tại một quan hệ cha mẹ và con với tư cách là cha đẻ, mẹ đẻ và con đẻ.
Dưới góc độ pháp lý tư cách là cha mẹ đẻ con đẻ chỉ được chính thức thừa nhận thông qua những thủ tục pháp lý nhất định vì mối quan hệ này có xuất phát điểm là sự kiện sinh đẻ nhằm bảo đảm tính huyết hệ tự nhiên giữa hai thế hệ sinh ra kế tiếp nhau.
Cha đẻ, mẹ đẻ trong mối quan hệ với con là người trực tiếp sinh ra người con, có quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Con đẻ trong mối quan hệ với cha mẹ là người được cha mẹ sinh ra có quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.
Khái niệm con được xác định trong một số trường hợp đặc biệt:
- Con trong giá thú là con có cha mẹ đăng kí kết hôn hợp pháp
- Con ngoài giá thú là con có cha mẹ không đăng kí kết hôn hợp pháp.
3. Xác định, cha, mẹ con theo quy định của pháp luật
Trong việc xác định cha mẹ con luôn nảy sinh các mối quan hệ giữa các chủ thể với nhau: giữa chủ thể và cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Trong đó các bên chủ thể thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình nhằm được những lợi ích và mục đích nhất định. Trước tiên đây là những quan hệ xã hội tồn tại một cách tất yếu, khách quan. Những mối quan hệ này được các quy phạm pháp luật nội dung và các quy phạm luật Hình thức điều chỉnh. Trong quá trình xác định cha mẹ con các bên chủ thể cũng như cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải căn cứ vào pháp luật nội dung tức là căn cứ vào các quy phạm pháp luật hôn nhân và gia đình để xem xét có hay không có tư cách làm cha, mẹ, con.
Như vậy với tư cách là quan hệ pháp luật: xác định cha mẹ con là các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình tìm kiếm, nhận diện tư cách làm cha, mẹ, con về mặt huyết thống của các chủ thể được các quy phạm pháp luật điều chỉnh.
Từ đây chúng ta có thể hiểu xác định cha, mẹ con theo thủ tục tư pháp là việc giải quyết vụ án dân sự, vị việc dân sự của chủ thể có yêu cầu do cơ quan có thẩm quyền là Tòa án giải quyết.
Theo quy định tại điều 88 Luật hôn nhân gia đình 2014 xác định cha, mẹ cho con được thực hiện trên các nguyên tắc sau:
+ Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng.
+ Con được sinh ra trong thời hạn 300 ngày kể từ thời điểm chấm dứt hôn nhân được coi là con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân.
+ Con sinh ra trước ngày đăng ký kết hôn và được cha mẹ thừa nhận là con chung của vợ chồng.
4. Thủ tục xác định cha, mẹ, con
* Thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con tại UBND xã
Thực chất đây là một quá trình ghi nhận về thủ tục hành chính đối với việc đăng ký nhận cha, mẹ, con. Để thực hiện thủ tục này tại UBND cấp xã bạn thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị 01 bộ hồ sơ xác định cha, mẹ, con bao gồm:
- Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con
Bạn làm Tờ khai đăng ký nhận cha, mẹ, con theo mẫu
- Các giấy tờ chứng cứ chứng minh quan hệ cha con hoặc mẹ con kèm theo như sau:
- Văn bản của cơ quan y tế, cơ quan giám định hoặc cơ quan khác có thẩm quyền ở trong nước hoặc nước ngoài xác nhận quan hệ cha con, quan hệ mẹ con (trường hợp này thường là giấy xét nghiệm ADN);
- Nếu không có các văn bản xác nhận của cơ quan y tế như đã đề cập trên bạn có thể cung cấp thư từ, phim ảnh, băng, đĩa, đồ dùng hoặc vật dụng khác chứng minh mối quan hệ cha con, quan hệ mẹ con và văn bản cam đoan của cha, mẹ về việc trẻ em là con chung của hai người và phải có ít nhất hai người thân thích với cha, mẹ làm chứng.
- Các giấy tờ kèm theo để xuất trình bao gồm:
Ngoài các giấy tờ phải nộp tại UBND cho thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ, con bạn cũng cẩn phải xuất trình một trong các giấy tờ tùy thân sau với cơ quan Nhà nước:
- Hộ chiếu hoặc giấy CMND hoặc thẻ căn cước công dân hoặc các giấy tờ khác có dán ảnh và thông tin cá nhân của các bên do cơ quan có thẩm quyền cấp, còn giá trị sử dụng để chứng minh vẽ nhân thân của người có yêu cầu đăng ký nhận cha, mẹ, con; và
- Các giấy tờ chứng minh về nơi cư trú của các bên để xác định thẩm quyền của cơ quan giải quyết như: Hộ chiếu, chứng minh nhân dân, thẻ căn cước, đăng ký tạm trú tạm vắng, V.V..
Bước 2: Nộp hổ sơ.
Bạn nộp hổ sơ tại UBND cấp xã nơi cư trú của cha, mẹ hoặc con trong trường hợp này. Khi nộp hồ sơ, bạn cẩn xuất trình giấy tờ tùy thân của bạn là giấy CMND hoặc hộ chiếu, thẻ căn cước công dân còn giá trị sử dụng.
Bước 3: Nhận kết quả giải quyết hổ sơ.
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ (hoặc nếu cần phải xác minh thì thời hạn có thể kéo dài thêm nhưng không quá 05 ngày làm việc), nếu thấy việc đăng ký nhận cha, mẹ, con là có cơ sở, phù hợp với quy định của pháp luật, cán bộ tư pháp - hộ tịch sẽ ghi nội dung thay đổi vào sổ hộ tịch. Bạn (với tư cách là người đăng ký) sẽ cùng cán bộ tư pháp - hộ tịch ký vào sổ hộ tịch. Cán bộ tư pháp - hộ tịch sẽ báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã để cấp trích lục cho bạn theo yêu cầu.
Mức phí hành chính cho việc xác định cha, mẹ, con sẽ căn cứ theo biểu phí hành chính do Hội đồng nhân dân tỉnh nơi đăng ký hộ tịch ban hành theo từng thời kỳ. Biểu phí này thường sẽ được niêm yết tại các ƯBND nên bạn có thể đến tham khảo để biết mức phí cho trường hợp thay đổi họ tên của mình nhé.
Để bạn dễ hình dung hơn, bạn có thể xem thêm sơ đồ tóm lược các bước thực hiện thủ tục đăng ký nhận cha, mẹ cho con tại Mục
* Xác định cha, mẹ, con thuộc thẩm quyền của Tòa án
Như đã để cập ở trên vể thẩm quyền giải quyết đối với thủ tục xác định cha, mẹ, con, trong trường hợp việc xác định cha, mẹ, con có xảy ra mâu thuẫn hoặc một trong các bên đã mất thì bạn sẽ thực hiện việc xác định cha, mẹ, con tại tòa án thông qua thủ tục khởi kiện vụ án dân sự hoặc thủ tục giải quyết việc dân sự để Tòa án giải quyết.
Sau khi đã hoàn thành quá trình xác định cha, mẹ, con tại Tòa án, bạn có thể thực hiện bước tiếp theo là đăng ký nhận cha, mẹ, con theo thủ tục hành chính tại UBND cấp xã nơi bạn cư trú hoặc nơi người được nhận là cha, mẹ, con của bạn cư trú.
Câu hỏi: Tôi và bố của con trai quen nhau, anh là người đã có gia đình. Khi tôi có thai và sinh con anh ta từ chối cấp dưỡng cho con. Vậy thưa luật sư, tôi có được kiện ra Tòa để đòi cấp dưỡng cho cháu không?
Trong trường hợp của bạn, do người cha không muốn nhận con cũng như không muốn thực hiện nghĩa vụ của mình với con nên người mẹ có thể nộp đơn yêu cầu Tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh nơi người cha có hộ khẩu thường trú để giải quyết với nội dung xác định cha cho con
Trong trường hợp vụ án được thụ lý giải quyết và đưa ra xét xử, Tòa án có thể yêu cầu trưng cầu giám định AND để xác định quan hệ cha con. Tuy nhiên, để trưng cầu giám định, nguyên đơn là người mẹ phải tạm ứng chi phí giám định. Mặt khác, người cha trong trường hợp này hoàn toàn có quyền từ chối và Tòa án không thể ép buộc. Do vậy, điều này sẽ gây trở ngại lớn cho Tòa án trong quá trình giải quyết vụ án. Bởi vây, người mẹ cần chủ động thu thập và chuẩn bị những chứng cứ để chứng minh quan hệ cha con để Tòa án có thêm căn cứ giải quyết vụ việc. Chỉ khi cơ quan có thẩm quyền công nhận mối quan hệ cha con thì người mẹ mới có quyền yêu cầu người cha thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng cho con mình.
