1. Lương y được hiểu như thế nào?
Lương y là những người có chuyên môn sâu về lý thuyết y học cổ truyền, sở hữu bề dày kinh nghiệm trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh bằng các phương pháp truyền thống, có thể bao gồm việc sử dụng hoặc không sử dụng thuốc. Sự uy tín của họ được xác nhận thông qua việc công nhận từ Bộ Y tế hoặc Sở Y tế sau khi được đánh giá ý kiến của Hội Đồng Y Trung Ương hoặc Hội Đồng Y Trung Ương cấp tỉnh. Đảm bảo rằng họ có nền tảng kiến thức và kỹ năng cần thiết để cung cấp các dịch vụ y tế cổ truyền đáng tin cậy và chất lượng cho cộng đồng.
Theo một động thái tích cực từ Cục Quản lý Y, Dược Cổ truyền, ngày 12/3/2024, Bộ Y tế đã phát hành Thông tư số 02/2024/TT-BYT, điều chỉnh việc cấp giấy chứng nhận cho các chuyên gia y học cổ truyền. Thông tư này không chỉ xác định việc cấp giấy chứng nhận cho các lương y mà còn mở rộng đến việc cấp giấy chứng nhận cho những người nắm vững bài thuốc gia truyền và phương pháp chữa bệnh cổ truyền, đồng thời kết hợp chúng với y học hiện đại tại các cơ sở y tế. Đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy và bảo vệ di sản y học cổ truyền, đồng thời đảm bảo rằng các phương pháp điều trị truyền thống được áp dụng một cách hiệu quả và an toàn trong cộng đồng.
2. Đối tượng đề nghị cấp giấy chứng nhận lương y theo Thông tư 02/2024/TT-BYT?
Dựa trên quy định của Điều 1 trong Thông tư 02/2024/TT-BYT, các đối tượng đề nghị được cấp giấy chứng nhận lương y bao gồm:
- Thứ nhất, những cá nhân đã hoàn thành chương trình chuẩn hóa lương y, đạt đủ các chứng chỉ học phần theo quy định tại điểm a, khoản 1 của Điều 2 trong Thông tư 02/2024/TT-BYT, trước ngày 30 tháng 6 năm 2004, nhưng chưa tham gia kiểm tra sát hạch, là một nhóm được xem xét. Đảm bảo rằng những người đã tích lũy kiến thức và kỹ năng từ các khóa học lương y trước đây có cơ hội được công nhận và chứng minh năng lực của mình.
- Thứ hai, các cá nhân đã được Hội Đồng Y Trung Ương Việt Nam cấp giấy chứng nhận lương y chuyên sâu trước ngày 30 tháng 6 năm 2004, cũng được xem xét để nhận giấy chứng nhận theo quy định, là sự công nhận đối với những người đã có đóng góp và kinh nghiệm sâu sắc trong lĩnh vực y học cổ truyền từ trước đến nay.
- Những cá nhân đã được Tịnh Độ Cư Sỹ Phật Hội Việt Nam đào tạo và nhận được giấy chứng nhận y sỹ cấp 2 trở lên từ Ban Trị Sự Trung Ương Tịnh Độ Cư Sỹ Phật Hội Việt Nam trước ngày 30 tháng 6 năm 2004, được xem xét cho việc cấp giấy chứng nhận, là một sự công nhận đối với những người đã hoàn thành quá trình đào tạo và có trình độ chuyên môn cao trong lĩnh vực y học cổ truyền, đồng thời thể hiện sự kết hợp giữa kiến thức y học và tinh thần Phật giáo.
- Những cá nhân đã được cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy Ban Nhân Dân cấp tỉnh cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề theo quy định của Pháp Luật Hành Nghề Y, Dược Tư Nhân, mặc dù không phải là bác sỹ hoặc y sỹ y học cổ truyền, nhưng đã thực hành và có kinh nghiệm trong việc khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền. Những người này, nếu chưa được cấp giấy chứng nhận lương y, cũng sẽ được xem xét cho quyền lợi này. Nhấn mạnh vào tầm quan trọng của những người chuyên môn không chỉ trong việc phục vụ sức khỏe cộng đồng mà còn trong việc bảo tồn và phát triển y học truyền thống trong xã hội hiện đại.
- Những cá nhân đã chung tay thúc đẩy y học cổ truyền với hành trình dài hơn 30 năm, thể hiện đam mê bền bỉ trong việc khám bệnh và chữa bệnh cho cộng đồng. Sự kiên trì và tận tâm của họ trong hành trình này là nguồn động viên quý báu cho sự phát triển của y học truyền thống và cơ sở cho việc công nhận của cộng đồng.
- Những cá nhân đã chứng minh được trình độ và năng lực trong y học cổ truyền thông qua kỳ kiểm tra sát hạch, theo quy định tại Thông tư 13/1999/TT-BYT, là một minh chứng rõ ràng về sự am hiểu sâu sắc và kỹ năng vững vàng của họ trong lĩnh vực này. Việc đạt được kết quả tốt trong kỳ kiểm tra này không chỉ là một thành tựu cá nhân mà còn là một minh chứng về sự nỗ lực của họ đối với sự phát triển và nâng cao chất lượng của y học cổ truyền.
3. Quy định về điều kiện cấp giấy chứng nhận lương y theo quy định mới nhất
Theo quy định tại Điều 2 Thông tư 02/2024/TT-BYT thì điều kiện cấp giấy chứng nhận lương y theo quy định mới nhất như sau:
* Để được cấp giấy chứng nhận lương y, đối tượng đã hoàn thành chuẩn hóa lương y với các chứng chỉ học phần trước ngày 30 tháng 6 năm 2004 nhưng chưa tham gia kiểm tra sát hạch, cần phải đáp ứng các điều kiện sau:
- Trình độ học vấn: Đối với những người sinh trước ngày 1 tháng 1 năm 1960 và dân tộc ít người, yêu cầu thông viết thạo chữ Quốc ngữ là bắt buộc. Còn đối với những người sinh từ ngày 1 tháng 1 năm 1960 trở về sau, cần phải có bằng tốt nghiệp phổ thông trung học hoặc tương đương.
- Đạt kết quả trong kỳ kiểm tra sát hạch theo quy định tại Thông tư 02/2024/TT-BYT.
- Sở hữu đủ 10 chứng chỉ học phần do các cơ sở đào tạo y, dược hoặc Trung ương Hội Đồng y Việt Nam, hoặc các cơ sở y tế cổ truyền phối hợp với trường trung cấp hoặc cao đẳng y tế, Hội Đồng y tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổ chức bồi dưỡng chuẩn hóa và cấp trước ngày 30 tháng 6 năm 2004.
+ Chứng chỉ về lý luận cơ bản trong y học cổ truyền: Đây là nền tảng kiến thức về các nguyên lý và phương pháp của y học cổ truyền, giúp lương y hiểu rõ hơn về các khía cạnh lịch sử, triết lý và phương pháp điều trị của y học truyền thống.
+ Chứng chỉ về bệnh học và phương pháp điều trị các bệnh nội khoa: Bao gồm kiến thức về các bệnh lý cơ bản của cơ thể và phương pháp điều trị sử dụng trong y học cổ truyền, như cân bằng yin-yang, dùng thuốc thảo dược và phương pháp điều chỉnh dinh dưỡng.
+ Chứng chỉ về bệnh học và phương pháp điều trị các bệnh ngoại khoa: Tập trung vào các bệnh lý ảnh hưởng đến các cơ quan ngoại nội và phương pháp điều trị như mông, xoa bóp và phương pháp dùng thuốc cổ truyền.
+ Chứng chỉ về bệnh học và phương pháp điều trị các bệnh nhi khoa: Bao gồm kiến thức và kỹ năng cần thiết để chẩn đoán và điều trị các bệnh thường gặp ở trẻ em, sử dụng các phương pháp như châm cứu cho trẻ em và sử dụng thuốc dựa trên y học cổ truyền.
+ Chứng chỉ về bệnh học và phương pháp điều trị các bệnh phụ khoa: Tập trung vào hiểu biết về các bệnh lý phụ khoa và các phương pháp điều trị truyền thống, như sử dụng thuốc thảo dược và các phương pháp điều trị đặc biệt cho phụ nữ.
+ Chứng chỉ về bệnh học và phương pháp điều trị các bệnh ngũ quan: Nghiên cứu về các bệnh lý ảnh hưởng đến các ngũ quan của cơ thể và các phương pháp truyền thống điều trị, như châm cứu, mông và xoa bóp.
+ Chứng chỉ về phương pháp điều trị không sử dụng thuốc: Hướng dẫn về các phương pháp điều trị tự nhiên và thủ công, như châm cứu, mông, và các phương pháp dùng nước.
+ Chứng chỉ dược hiệu học: Đào tạo về cách tính toán liều lượng và quản lý thuốc trong việc sử dụng các loại thuốc truyền thống.
+ Chứng chỉ về bào chế: Học về quy trình và kỹ thuật chế biến các loại thuốc từ các nguyên liệu thảo dược và các thành phần tự nhiên khác.
+ Chứng chỉ về các bài thuốc cổ phương: Nghiên cứu và học cách sử dụng các bài thuốc truyền thống để điều trị các bệnh lý khác nhau, dựa trên lý thuyết và kinh nghiệm từ y học cổ truyền.
* Để được cấp giấy chứng nhận lương y, đối tượng đã được Trung ương Hội Đông y Việt Nam cấp giấy chứng nhận lương y chuyên sâu trước ngày 30 tháng 6 năm 2004 cần phải đáp ứng các điều kiện sau:
- Có giấy chứng nhận lương y chuyên sâu do Trung ương Hội Đông y Việt Nam cấp trước ngày 30 tháng 6 năm 2004, là minh chứng cho trình độ và kinh nghiệm chuyên môn của họ trong lĩnh vực y học cổ truyền.
- Đáp ứng đủ các điều kiện được quy định tại điểm b và c, khoản 1 của Điều 2 trong Thông tư 02/2024/TT-BYT. Đảm bảo rằng họ có kiến thức, kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp cần thiết để thực hiện tốt công việc y học của mình và đáp ứng được các yêu cầu của ngành y học cổ truyền.
* Để được cấp giấy chứng nhận lương y, đối tượng đã được Tịnh Độ Cư Sỹ Phật Hội Việt Nam bồi dưỡng và nhận được giấy chứng nhận đạt trình độ y sỹ cấp 2 trở lên (theo phân loại của Tịnh Độ Cư Sỹ Phật Hội Việt Nam) trước ngày 30 tháng 6 năm 2004 cần phải đáp ứng các điều kiện sau:
- Có giấy chứng nhận đạt trình độ y sỹ cấp 2 trở lên (theo phân loại của Tịnh Độ Cư Sỹ Phật Hội Việt Nam) do Ban Trị Sự Trung Ương Tịnh Độ Cư Sỹ Phật Hội Việt Nam cấp trước ngày 30 tháng 6 năm 2004, là minh chứng cho sự am hiểu và kỹ năng y học của họ, được đào tạo và công nhận bởi tổ chức uy tín.
- Đáp ứng đủ các điều kiện được quy định tại điểm b và c, khoản 1 của Điều 2 trong Thông tư 02/2024/TT-BYT. Đảm bảo rằng họ có kiến thức, kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp cần thiết để thực hiện tốt công việc y học của mình và đáp ứng được các yêu cầu của ngành y học cổ truyền.
* Để được cấp giấy chứng nhận lương y, đối tượng đã được cơ quan chuyên môn về y tế thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề theo quy định của Pháp lệnh Hành nghề y, dược tư nhân, trong đó phạm vi hành nghề là khám bệnh và chữa bệnh bằng y học cổ truyền, tuy không phải là bác sỹ hoặc y sỹ y học cổ truyền và chưa được cấp giấy chứng nhận lương y, cần phải đáp ứng các điều kiện sau:
- Có giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề được cấp theo quy định của Pháp lệnh Hành nghề y, dược tư nhân, chứng minh khả năng và phạm vi hành nghề trong việc khám bệnh và chữa bệnh bằng y học cổ truyền.
- Phải có bằng chứng nhận về kỹ năng và kiến thức cần thiết để thực hiện công việc y học cổ truyền một cách an toàn và hiệu quả, không chỉ là kỹ năng y học mà còn là đạo đức nghề nghiệp.
- Đáp ứng các yêu cầu khác được quy định cụ thể tại các điểm bổ sung trong Thông tư 02/2024/TT-BYT để đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng và an toàn cho bệnh nhân.
* Để được cấp giấy chứng nhận lương y, đối tượng đã tham gia khám bệnh và chữa bệnh bằng y học cổ truyền trong ít nhất 30 năm cần phải đáp ứng các điều kiện sau đây:
- Có kinh nghiệm khám bệnh và chữa bệnh bằng y học cổ truyền tại các cơ sở khám bệnh và chữa bệnh hợp pháp trong khoảng thời gian không dưới 30 năm.
+ Nếu việc khám bệnh và chữa bệnh diễn ra tại Trạm Y tế cấp xã, cần có xác nhận bằng văn bản từ Trưởng Trạm Y tế. Để xác nhận này, phải có hợp đồng lao động hoặc các giấy tờ khác chứng minh đã tham gia khám bệnh và chữa bệnh bằng y học cổ truyền, không có sai sót về chuyên môn và được người bệnh tín nhiệm.
+ Trường hợp khám bệnh và chữa bệnh tại các cơ sở khám bệnh và chữa bệnh khác, cần có xác nhận từ người đứng đầu của cơ sở đó.
- Tuổi đời của người được cấp phải từ 55 tuổi trở lên tính đến ngày 26 tháng 11 năm 2015.
* Để được cấp giấy chứng nhận lương y, đối tượng cần phải đáp ứng điều kiện sau:
- Đạt kết quả kiểm tra sát hạch theo quy định tại Thông tư 13/1999/TT-BYT (đã hết hiệu lực), là minh chứng cho sự hiểu biết và kỹ năng chuyên môn trong lĩnh vực y học.
- Tuy đã đạt kết quả kiểm tra sát hạch, nhưng vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận lương y. Có thể do các thủ tục hành chính hoặc yêu cầu bổ sung từ cơ quan quản lý y tế.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Đối tượng và Điều kiện cấp Giấy chứng nhận lương y theo quy định mới hiện nay. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
