Sự chuyển dịch mạnh mẽ trong hệ thống pháp luật giáo dục Việt Nam đã dẫn đến việc ban hành Thông tư 04/2026/TT-BGDĐT, quy định chế độ làm việc chuyên biệt cho đội ngũ giáo viên tại các cơ sở giáo dục thường xuyên (GDTX). Trước đây, do chưa có văn bản riêng, đội ngũ này thường phải áp dụng chung khung định mức tiết dạy của giáo viên trung học cơ sở hoặc trung học phổ thông, gây ra nhiều bất cập trong việc phản ánh đúng cường độ và tính chất lao động đặc thù. Văn bản mới này không chỉ là một bước hoàn thiện về mặt pháp lý mà còn là công cụ quan trọng để bảo vệ quyền lợi, tạo động lực cho các nhà giáo đang công tác tại các trung tâm GDTX và trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) trên cả nước.

 

1. Thông tư 04/2026/TT-BGDĐT thay đổi định mức tiết dạy của giáo viên GDTX như thế nào?

Điểm thay đổi cốt lõi và mang tính lịch sử của Thông tư 04/2026/TT-BGDĐT chính là việc xác lập một tư cách pháp lý riêng biệt cho giáo viên GDTX trong việc tính toán định mức lao động. Việc tách giáo viên GDTX khỏi khung phổ thông giúp giải quyết các mâu thuẫn về quản lý hành chính và chuyên môn khi các trung tâm này không chỉ dạy văn hóa mà còn thực hiện nhiệm vụ hướng nghiệp, liên kết đào tạo nghề và xóa mù chữ.

 

1.1. Xác định khung thời gian làm việc và định mức tiết dạy chuẩn

Thông tư đã chuẩn hóa khung thời gian làm việc của giáo viên theo năm học, thay vì áp dụng một cách máy móc theo các cấp học phổ thông. Tổng thời gian làm việc được phân bổ khoa học để giáo viên có thể vừa hoàn thành nhiệm vụ giảng dạy, vừa có thời gian bồi dưỡng chuyên môn và thực hiện các nhiệm vụ chính trị, xã hội khác tại địa phương.

Chỉ số thời gian làm việc Giá trị quy định Ý nghĩa và áp dụng
Định mức tiết dạy trung bình 17 tiết/tuần

Căn cứ tính toán khối lượng công việc hàng tuần

Tổng số tuần làm việc trong năm học Theo kế hoạch năm học

Bao gồm giảng dạy, bồi dưỡng và nhiệm vụ khác

Số tuần thực dạy (tính định mức) 35 tuần

Loại trừ tuần dự phòng, làm căn cứ tính định mức năm

Số tuần dự phòng 02 tuần

Sử dụng cho các tình huống phát sinh hoặc hoàn thiện chương trình

Thời gian học tập, bồi dưỡng 03 tuần

Nâng cao năng lực nhà giáo theo quy định của Luật Nhà giáo

Định mức tiết dạy trong một năm học được tính theo công thức: Định mức năm = Định mức tuần × Số tuần thực dạy. Với giáo viên GDTX, con số này thông thường là 17 × 35 = 595 tiết trong một năm học. Việc ấn định 17 tiết/tuần (thấp hơn mức 19 tiết của THCS) phản ánh sự ghi nhận đối với sự phức tạp khi giáo viên phải giảng dạy cho đối tượng học viên đa dạng về độ tuổi và trình độ trong cùng một lớp học.

 

1.2. Cơ chế linh hoạt trong tổ chức giảng dạy

Khác với giáo dục phổ thông có tính ổn định cao, giáo dục thường xuyên thường có sự biến động về quy mô lớp học và thời điểm bắt đầu khóa học. Thông tư 04/2026/TT-BGDĐT cho phép giám đốc các cơ sở GDTX được quyền chủ động sắp xếp thời gian làm việc và nghỉ hè một cách linh hoạt trong khoảng từ 04 đến 08 tuần, tùy thuộc vào kế hoạch tuyển sinh và đặc điểm vùng miền. Điều này đảm bảo rằng giáo viên vẫn hoàn thành đủ định mức tiết dạy năm học nhưng không bị gò bó bởi các quy định cứng nhắc về thời gian hành chính trong các giai đoạn cao điểm của trung tâm.

 

2. Định mức tiết dạy đối với Ban Giám đốc cơ sở GDTX

Cán bộ quản lý tại các cơ sở GDTX thường phải đảm đương khối lượng công việc hành chính và đối ngoại rất lớn, đặc biệt là trong việc phối hợp với các doanh nghiệp để tổ chức dạy nghề. Thông tư 04/2026/TT-BGDĐT đã đưa ra những điều chỉnh mang tính "giải phóng" áp lực giảng dạy cho Ban Giám đốc.

 

2.1. Tỷ lệ định mức tiết dạy cho cán bộ quản lý

Thay vì quy định số tiết cụ thể theo tuần, định mức của Giám đốc và Phó Giám đốc được tính theo tỷ lệ phần trăm dựa trên định mức của giáo viên giảng dạy. Cách tính này đảm bảo tính tương quan và công bằng khi có sự thay đổi về chính sách định mức chung.

Chức vụ quản lý Tỷ lệ định mức tiết dạy Nguyên tắc thực hiện
Giám đốc 8% định mức năm của giáo viên

Tập trung vào điều hành và quản lý chiến lược

Phó Giám đốc 10% định mức năm của giáo viên

Phối hợp quản lý và gắn kết chuyên môn

Phó Giám đốc phụ trách 8% định mức năm của giáo viên

Áp dụng khi chưa có giám đốc chính thức

Nếu áp dụng con số 595 tiết/năm của giáo viên, Giám đốc trung tâm chỉ phải thực hiện khoảng 48 tiết dạy trong cả năm học, và Phó Giám đốc là khoảng 60 tiết. Con số này thấp hơn đáng kể so với hiệu trưởng các cấp phổ thông, tạo điều kiện tối đa cho công tác quản trị đặc thù của hệ thống GDTX.

 

2.2. Nguyên tắc không sử dụng tiết quy đổi thay thế định mức tối thiểu

Một quy định nghiêm ngặt được nêu rõ là Giám đốc và Phó Giám đốc không được sử dụng các tiết dạy được giảm do kiêm nhiệm hoặc các tiết quy đổi từ các nhiệm vụ chuyên môn khác (như báo cáo chuyên đề, chấm thi...) để thay thế cho định mức tiết dạy tối thiểu nêu trên. Quy định này nhằm mục tiêu bắt buộc cán bộ quản lý phải trực tiếp đứng lớp giảng dạy một số giờ nhất định, giúp họ không xa rời thực tiễn dạy và học, từ đó có những quyết định quản lý sát thực và hiệu quả hơn. Các tiết dạy này phải được thực hiện đúng theo chương trình giáo dục mà trung tâm đang triển khai.

 

3. Giáo viên GDTX kiêm nhiệm các chức vụ khác được giảm định mức tiết dạy ra sao?

Hệ thống GDTX thường có đội ngũ nhân sự mỏng nhưng lại phải đảm đương nhiều mảng công việc khác nhau. Do đó, chế độ giảm định mức do kiêm nhiệm được thiết kế rất chi tiết và có độ mở lớn hơn so với giáo dục phổ thông.

 

3.1. Danh mục tỷ lệ giảm trừ tiết dạy theo nhiệm vụ kiêm nhiệm

Các nhiệm vụ kiêm nhiệm được chia thành nhiều nhóm khác nhau, từ quản lý chuyên môn đến các công tác đoàn thể và tư vấn học viên.

Nhóm nhiệm vụ Vị trí kiêm nhiệm cụ thể Mức giảm định mức tiết dạy Ghi chú quản lý
Công tác chủ nhiệm Giáo viên chủ nhiệm lớp GDTX 04 tiết/tuần

Quy định cố định

  Giáo viên chủ nhiệm các lớp học khác 01 - 04 tiết/tuần

Giám đốc quyết định

Quản lý phòng/tổ Trưởng phòng hoặc Tổ trưởng chuyên môn Tối đa 06 tiết/tuần

Căn cứ vào khối lượng công việc

  Phó trưởng phòng hoặc Tổ phó Tối đa 04 tiết/tuần

Căn cứ vào khối lượng công việc

Công tác đoàn thể Kiêm nhiệm công tác Công đoàn Theo Thông tư 08/2016/TT-BGDĐT

Áp dụng quy định chung của ngành

  Bí thư, Phó Bí thư Đoàn, cố vấn Đoàn Theo Quyết định 13/2013/QĐ-TTg

Áp dụng chế độ thanh niên

Vị trí việc làm khác Các vị trí không phải giáo viên 02 - 04 tiết/tuần

Giám đốc quyết định

Tư vấn học viên Giáo viên kiêm nhiệm tư vấn Tổng không quá 08 tiết/tuần/cơ sở

Chia sẻ cho các GV làm nhiệm vụ

 

3.2. Điểm nới lỏng mới về số lượng nhiệm vụ kiêm nhiệm

Một điểm mới quan trọng mang tính "cởi trói" cho công tác nhân sự tại các trung tâm GDTX là việc không giới hạn tối đa số lượng nhiệm vụ kiêm nhiệm của một giáo viên. Tại các trường phổ thông, giáo viên thường chỉ được kiêm nhiệm tối đa 2 nhiệm vụ, nhưng ở cơ sở GDTX, một giáo viên có thể vừa làm chủ nhiệm, vừa làm tổ trưởng và kiêm nhiệm thêm công tác tư vấn tuyển sinh.

Tuy nhiên, để bảo vệ sức khỏe và đảm bảo chất lượng chuyên môn, Thông tư 04/2026/TT-BGDĐT quy định tổng số tiết được giảm và quy đổi đối với các nhiệm vụ kiêm nhiệm trong một năm học không được vượt quá 50% định mức tiết dạy của giáo viên. Quy định này giúp cân bằng giữa nhu cầu quản lý của trung tâm và quyền lợi được giảng dạy của nhà giáo, tránh tình trạng giáo viên bị quá tải bởi các công việc không tên.

 

4. Thời gian nghỉ ốm đau, thai sản có được giảm trừ vào định mức tiết dạy GDTX không?

Nhằm đảm bảo tính nhân văn và tuân thủ pháp luật về bảo hiểm xã hội, Thông tư 04/2026/TT-BGDĐT quy định rõ cách xử lý các khoảng thời gian giáo viên nghỉ chế độ.

Cơ chế quy đổi thời gian nghỉ thành tiết dạy tương ứng

Khi giáo viên nghỉ ốm đau, thai sản, đi khám chữa bệnh hoặc thực hiện các quyền lợi khác theo quy định của pháp luật, thời gian này sẽ được tính quy đổi sang số tiết dạy tương ứng để đưa vào tổng định mức năm học. Điều này giúp giáo viên không bị rơi vào tình trạng "nợ tiết" hoặc bị đánh giá là chưa hoàn thành nhiệm vụ chỉ vì nghỉ thai sản hoặc ốm đau dài ngày.

  • Nguyên tắc tính: Số tiết được giảm trừ bằng Số tuần nghỉ theo chế độ × Định mức tiết dạy trung bình tuần
  • Đối với giáo viên nữ nuôi con dưới 12 tháng tuổi: Được giảm 03 tiết/tuần để thực hiện các công việc chăm sóc con nhỏ theo quy định của Bộ luật Lao động.
  • Đối với giáo viên nam khi vợ sinh con: Thời gian nghỉ theo chế độ bảo hiểm xã hội cũng được tính vào định mức tiết dạy, giáo viên không phải dạy bù cho số tiết trùng vào thời gian nghỉ này.

Việc quy định rõ ràng này giúp các trung tâm GDTX chủ động trong việc phân công giáo viên dạy thay và đảm bảo quyền lợi về tiền lương, phụ cấp cho giáo viên trong suốt thời gian nghỉ chế độ.

 

5. Cách tính tiền lương dạy thêm giờ cho giáo viên GDTX (Vượt định mức)

Việc chi trả tiền lương dạy thêm giờ cho giáo viên GDTX hiện nay được thực hiện căn cứ vào Thông tư 21/2025/TT-BGDĐT, thay thế cho các quy định cũ đã áp dụng hơn một thập kỷ. Quy trình này đòi hỏi sự chính xác trong việc xác định định mức đã giảm trừ và các khoản phụ cấp được tính vào lương.

Các bước tính toán số tiết dạy thêm giờ

Để xác định số tiền giáo viên được nhận, nhà trường cần thực hiện qua 4 bước cơ bản sau:

Bước 1: Xác định tổng số tiết thực hiện thực tế
Tổng số tiết này bao gồm các tiết giảng dạy trực tiếp trên lớp (hoặc trực tuyến) và các tiết đã được quy đổi từ các nhiệm vụ chuyên môn khác như dạy liên trường, ôn thi tốt nghiệp, bồi dưỡng học viên giỏi.

Bước 2: Tính số tiết dạy thêm sau giảm trừ
Lấy định mức chuẩn (595 tiết/năm) trừ đi tổng số tiết được giảm do kiêm nhiệm và các chế độ nghỉ thai sản, ốm đau (nếu có).

Công thức:
Số tiết dạy thêm = Tổng số tiết thực hiện - Định mức sau giảm trừ

Bước 3: Tính tiền lương cho một tiết dạy tiêu chuẩn
Tiền lương tháng dùng làm căn cứ tính bao gồm: lương theo hệ số, phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên nhà giáo, phụ cấp ưu đãi nghề và các khoản phụ cấp trách nhiệm khác.

Công thức:
Tiền lương 1 tiết dạy = Tổng tiền lương 12 tháng / Định mức tiết dạy/năm học

Nếu tính theo đơn giá tuần để phù hợp biến động lương:
Tiền lương 1 tiết dạy = (Tổng tiền lương 12 tháng / 52 tuần) / (Định mức tiết dạy/năm / số tuần giảng dạy)

Bước 4: Tính tổng số tiền dạy thêm giờ
Mỗi tiết dạy thêm được chi trả bằng 150% tiền lương của một tiết dạy tiêu chuẩn.

Công thức:
Tiền lương dạy thêm giờ = Số tiết dạy thêm × (Tiền lương 1 tiết dạy × 150%)

Lưu ý: Tổng số tiết dạy thêm được thanh toán không quá 200 tiết/năm học để đảm bảo tuân thủ quy định về giới hạn làm thêm giờ. Tiền dạy thêm thường được quyết toán sau khi kết thúc năm học.