1. Giải bài tập bài 15 Công nghệ 12
Câu 1: Nêu nhận xét về điện áp đưa vào động cơ một pha khi điều khiển bằng mạch điện tử
Trả lời:
Điện áp đưa vào động cơ một pha được điều khiển gián đoạn do người ta phải điều khiển chế độ như điều khiển tốc độ, mở máy, đảo chiều, hãm,...
Câu 2: Khi sử dụng triac để điều khiển tốc độ động cơ, cần tác động vào thông số nào của nguồn cấp điện cho động cơ?
Trả lời: Khi sử dụng triac để điều khiển tốc độ động cơ, cần tác động vào thông số điện áp hiệu dụng của nguồn cấp điện cho động cơ
Câu 3: So với điều khiển động cơ quạt bằng phím bấm ( kiểu cơ khí), thì điều khiển bằng điện tử có ưu và nhược điểm gì?
Trả lời:
- Về ưu điểm:
+ An toàn hơn
+ Dễ dàng lắp đặt và sử dụng
+ Phạm vi điều khiển lớn hơn
- Về khuyết điểm:
+ Chi phí cao hơn
+ Tốn năng lượng hơn
2. Các câu trắc nghiệm
Câu 1: Khi sử dụng động cơ điện xoay chiều một pha, người ta phải điều khiển chế độ:
A. Đảo chiều
B. Điều khiển tốc độ
C. Mở máy
D. Cả 3 đáp án trên
Đáp án: D
Câu 2: Thiết bị nào sau đây sử dụng động cơ điện xoay chiều một pha?
A. Máy bơm nước và quạt điện
B. Máy bơm nước
C. Quạt điện
D. Các đáp án khác
Đáp án A
Câu 3: Động cơ điện xoay chiều một pha được sử dụng trong lĩnh vực nào?
A. Cả B và D
B. Trong công nghiệp
C. Đáp án khác
D. Trong đời sống
Đáp án A
Câu 4: Phương pháp điều khiển tốc độ nào thường được sử dụng:
A. Điều khiển điện áp và tần số đưa vào động cơ
B. Thay đổi số vòng dây stato
C. Đáp án khác
D. Điều khiển điện áp đưa vào động cơ
Đáp án C
Câu 5: Có mấy phương pháp điều khiển tốc độ động cơ một pha?
A. 2
B. 4
C. 1
D. 3
Đáp án D
Câu 6: Đâu là mạch điều khiển tốc độ động cơ một pha?
A. Mạch điều khiển tốc độ bằng cách thay đổi tần số
B. Mạch điều khiển tốc độ bằng cách thay đổi điện áp
C. Đáp án khác
D. Đáp án A và B
Câu 7: Phát biểu nào sau đây là đúng:
A. Khi VR giảm, tốc độ quay động cơ thấp
B. Khi VR tăng, tốc độ quay động cơ cao
C. Khi VR giảm, tốc độ quay động cơ cao
D. Đáp án khác
Chọn đáp án: C
Câu 8: Công dụng của mạch điều khiển tốc độ động cơ điện xoay chiều một pha:
A. Thay đổi tốc độ động cơ điện xoay chiều một pha
B. Giữ nguyên tốc độ động cơ điện xoay chiều một pha
C. Thay đổi tốc độ động cơ điện một chiều
D. Thay đổi tốc độ động cơ điện xoay chiều ba pha
Chọn đáp án A
Câu 9: Chức năng của triac trên mạch điều khiển động cơ quạt là:
A. Điều chỉnh khoảng thời gian dẫn của triac
B. Tạo điện áp ngưỡng để mở thông triac và mở thông điac
C. Điều khiển điện áp
D. Định ngưỡng điện áp để triac dẫn
Chọn đáp án C
Câu 10: Đối với mạch điều khiển tốc độ bằng cách thay đổi tần số, người ta:
A. Thay đổi tần số, thay đổi điện áp
B. Giữ nguyên tần số, thay đổi điện áp
C. Thay đổi tần số, giữ nguyên điện áp
D. Giữ nguyên tần số, giữ nguyên điện áp
Chọn đáp án A
Câu 11: Phương pháp thứ ba để điều khiển tốc độ động cơ một pha là:
A. Điều khiển điện áp đưa vào động cơ
B. Thay đổi số vòng dây stato
C. Cả 3 đáp án được đưa ra
D. Điều khiển tần số nguồn điện đưa vào động cơ
Chọn đáp án: D
Câu 12: Trong mạch điều khiển động cơ một pha:
A. Mở công tắc, Triac chưa dẫn
B. Đóng công tắc, Triac dẫn
C. Đóng công tắc, Triac chưa dẫn
D. Đáp án khác
Chọn đáp án: C
Câu 13: Trong các động cơ sau, đâu là động cơ một pha không thay đổi tốc độ:
A. Quạt bàn
B. Quạt trần
C. Máy bơm nước
D. Quạt treo tường
Chọn đáp án C
Câu 14: Để thay đổi tốc độ động cơ một pha, người ta có thể
A, Cả 3 đáp án đều đúng
B. Điều khiển tần số nguồn điện đưa vào động cơ
C. Thay đổi số vòng dây stato
D. Điều khiển điện áp đưa vào động cơ
Chọn đáp án A
Câu 15: Phương pháp thứ hai để điều khiển tốc độ động cơ một pha là:
A. Điều khiển tần số nguồn điện đưa vào động cơ
B. Thay đổi số vòng dây stato
C. Điều khiển điện áp đưa vào động cơ
D. Cả 3 đáp án trên
Chọn đáp án C
Câu 16: Chức năng của tụ điện trên mạch điều khiển động cơ quạt là:
A. Định ngưỡng điện áp để triac dẫn
B. Tạo điện áp ngưỡng để mở thông triac và mở thông điac
C. Điều khiển điện áp
D. Điều chỉnh khoảng thời gian dẫn triac
Chọn đáp án B
Câu 17: Phương pháp đầu tiên để điều khiẻn tốc độ động cơ một pha là:
A. Điều khiển điện áp đưa vào động cơ
B. Thay đổi số vòng dây stato
C. Điều khiển tần số nguồn điện đưa vào động cơ
D. Cả 3 đáp án trên
Chọn đáp án B
Câu 18:Triac và biến trở VR có liên hệ gì với nhau ?
A. Cả 3 đáp án được đưa ra
B. Khi VR giảm, Triac dẫn nhiều
C. Khi VR tăng, Triac dẫn nhiều
D. Khi VR giảm, Triac dẫn ít
Chọn đáp án B
3. Một số lý thuyết cần nắm chắc
3.1 Công dụng của mạch điều khiển tốc độ động cơ điện xoay chiều một pha
Động cơ xoay chiều một pha được sử dụng trong đời sống như: máy bơm nước, quạt điện...
Để điều khiển tốc độ của động cơ 1 pha có thể sử dụng như sau:
- Stato: thay đổi số vòng dây
- Điều khiển đưa điện áp vào động cơ
- Điều khiển tần số nguồn điện đưa vào động cơ
Điều khiển áp và tần số đưa vào động cơ là những phương pháp thường sử dụng
3.2 Nguyên lý điều khiển
- Để điều khiển tốc độ của động cơ bằng cách thay đổi điện áp. Mạch điện tử thay đổi trị số điện áp đặt vào động cơ thì tốc độ được điều khiển bằng mạch điện tử
- Tốc độ được điều khiển bằng cách thay đổi tần số nguồn điện vào động cơ
3.3 Một số mạch điều khiển tốc độ động cơ bằng triac
- Công dụng của mạch: điều khiển động cơ bằng triac
- Chức năng các link kiện trong mạch:
Ta - là triac điều khiển điện áp trên quạt
VR - Biến trở dùng để điều chỉnh khoảng thời gian dẫn của triac
R- Điện trở hạn chế
Da - Diac - Định ngưỡng điện áp để Triac dẫn
C - Tụ điện dùng để tạo điện áp ngưỡng để mở thông điac
K - Công tắc
- Nguyên lý hoạt động của mạch:
+ Điện áp và tốc độ của quạt có thể được điều khiển bằng cách điều chỉnh biến vở VR
+ Tuy nhiên ở sơ đồ này điều khiển không triệt để, do ở vùng điện áp nhỏ khi triac dẫn ít rất khó điều khiển
+ Có chất lượng điều khiển tốt hơn. Biến trở VR cũng bằng tốc độ quay của quạt có thể điều khiển
+ Khi điều chỉnh trị số VR ta chỉnh việc nạp tụ C lúc đó điều chỉnh được thời điểm mở thông Điac và thời điểm Triac dẫn
+ Triac và Diac được dẫn thông khi điện áo trên tụ đạt điểm dẫn thông
+ Kết quả muốn tăng tốc độ của quạt ta cần giảm điện trở của VR để tụ nạp nhanh hơn, Triac dẫn sớm hơn điện áp ra sớm hơn
+ Ngược lại điện trở của VR càng lớn thì tụ nạp càng chậm vàTriac mở càng chậm lại điện áp và tốc độ quạt nhỏ xuống
- Ưu điểm: Những ưu điểm của mạch điều khiển là:
+ Có khả năng điều khiển liên tục tốc độ quạt
+ Và có thể sử dụng cho các loại tải khác như điều khiển độ sáng của đèn sợi hoặc điều khiển bếp điện rất có hiệu ủa
+ Về kích thước của mạch điện thì mạch điều khiển có kích thước nhỏ, gọn
- Về nhược điểm của mạch điều khiển: Nếu chất lượng của triac, diac không tốt thì ở vùng tốc độ thấp thì quạt sẽ dẫn đến tình trạng và có hiện tượng tiếng ù do thành phần một chiều của dòng điện
Trên đây là câu trả lời cho câu 2 trang 64 sách giáo khoa công nghệ lớp 12. Bên cạnh đó chúng tôi có trả lời các câu hỏi liên quan và đề cập đến một số bài tập trắc nghiệm. Ngoài ra các bạn có thể than khảo: Giải bài tập sách giáo khoa công nghệ lớp 12- bài 23: Mạch điện xoay chiều ba pha. Xin chân thành cảm ơn các bạn đã đọc bài biết này.
