1. Giải Câu 7 trang 53 - Công nghệ 8
Câu hỏi: Thế nào là hình cắt?? Hình cắt dùng để làm gì?
Lời giải:
+ Hình cắt là hình biểu diễn phần bên trong của vật thể được cắt bỏ 1 phần theo 1 mặt phẳng nào đó.
+ Hình cắt dùng để biểu diễn rõ hơn hình dạng bên trong của vật thể.
Giải thích: Hình cắt là hình biểu diễn 1 phần bên trong của vật thể được cắt bỏ 1 phần theo 1 mặt phẳng nào đó. Mặt phẳng cắt có thể là mặt phẳng thẳng, mặt phẳng nghiêng hoặc mặt phẳng cong. Hình cắt được dùng để biểu diễn rõ hơn hình dạng bên trong của vật thể, giúp người xem hiểu rõ hơn về cấu tạo của vật thể.
2. Các loại hình cắt
Trong vẽ kỹ thuật, có 2 loại hình cắt chính là hình cắt toàn phần và hình cắt riêng phần
- Hình cắt toàn phần: Là hình biểu diễn toàn bộ phần bên trong của vật thể được cắt bỏ theo 1 mặt phẳng nào đó. Hình cắt toàn phần có các đặc điểm sau:
+ Thể hiện toàn bộ hình dạng bên trong của vật thể.
+ Có thể được sử dụng để biểu diễn các vật thể đơn giản hoặc phức tạp.
+ Thường được sử dụng trong các bản vẽ kỹ thuật chi tiết.
+ Ví dụ: Hình cắt toàn phần của 1 chiếc hộp, hình cắt toàn phần của 1 chiếc máy bơm,...
- Hình cắt riêng phần: Là hình biểu diễn 1 phần bên trong của vật thể được cắt bỏ theo 1 mặt phẳng nào đó. Hình cắt riêng phần có các đặc điểm sau:
+ Thể hiện 1 phần hình dạng bên trong của vật thể.
+ Thường được sử dụng để biểu diễn các vật thể có cấu tạo phức tạp hoặc các chi tiết nhỏ.
+ Thường được sử dụng trong các bản vẽ kỹ thuật lắp ráp
+ Ví dụ: Hình cắt riêng phần của 1 chiếc hộp có các ngắn bên trong, hình cắt riêng phần của 1 chiếc máy bơm có các chi tiết bên trong.
So sánh hình cắt toàn phần và hình cắt riêng phần
| Đặc điểm | Hình cắt toàn phần | Hình cắt riêng phần |
| Phạm vi biểu diễn | Toàn bộ hình dạng bên trong của vật thể | 1 phần hình dạng bên trong của vật thể |
| Kích thước | Thường lớn | Thường nhỏ |
| Ứng dụng | Dùng để biểu diễn các vật thể đơn giản hoặc phức tạp | Dùng để biểu diễn các vật thể có cấu tạo phức tạp hoặc các chi tiết nhỏ |
3. Các cách vẽ hình cắt
Ngoài cách vẽ hình cắt theo các quy định chung, trong 1 số trường hợp, có thể sử dụng các cách vẽ hình cắt sau để biểu diễn rõ hơn hình dạng bên trong của vật
- Vẽ hình cắt theo phương pháp chiếu vuông góc: Đây là cách vẽ hình cắt thông thường. Cách vẽ này được thực hiện theo các bước sau:
+ Bước 1: Xác định mặt phẳng cắt và mặt cắt. Mặt phẳng cắt là mặt phẳng được sử dụng để cắt bỏ 1 phần bên trong của vật thể. Mặt cắt là hình biểu diễn phần bên trong của vật thể được cắt bỏ theo mặt phẳng cắt. Mặt phẳng cắt có thể là mặt phẳng thẳng, mặt phẳng nghiêng hoặc mặt phẳng cong. Mặt phẳng cắt thường được chọn sao cho thể hiện rõ nhất hình dạng bên trong của vật thể.
+ Bước 2: Vẽ mặt phẳng cắt và mặt cắt. Mặt phẳng cắt được vẽ bằng bét đứt mảnh, có mũi tên chỉ hướng nhìn. Mặt cắt được vẽ bằng nét liền đậm, có kí hiệu mặt cắt.
+ Bước 3: Hoàn thiện hình cắt bằng cách vẽ các đường nét, chi tiết bên trong của vật thể. Sau khi vẽ mặt phẳng cắt và mặt cắt, cần hoàn thiện hình cắt bằng cách vẽ các đường nét, chi tiết bên trong của vật thể. Các đường nét bên trong của hình cắt được vẽ bằng nét liền đậm, có thể sử dụng các nét đứt mảnh để biểu thị các chi tiết nhỏ.
- Vẽ hình cắt theo phương pháp chiếu phối cảnh: Cách vẽ này giúp thể hiện rõ hơn hình dạng bên trong của vật thể có hình dạng phức tạp. Cách vẽ này được thực hiện theo các bước sau:
+ Bước 1: Xác định mặt phẳng cắt và mặt cắt. Các bước thực hiện tương tự như vẽ hình cắt theo phương pháp chiếu vuông góc
+ Bước 2: Vẽ mặt phẳng cắt và mặt cắt theo phương pháp chiếu phối cảnh.
+ Bước 3: Hoàn thiện hình cắt bằng cách vẽ các đường nét, chi tiết bên trong của vật thể.
- Vẽ hình cắt theo phương pháp chiếu mờ: Cách vẽ này giúp thể hiện rõ hơn hình dạng bên trong của vật thể có nhiều chi tiết nhỏ. Cách vẽ này được thực hiện theo các bước sau:
+ Bước 1: Xác định mặt phẳng cắt và mặt cắt. Trong trường hợp này, ta chọn mặt phẳng cắt là mặt phẳng song song với mặt phẳng chiếu đứng. Mặt cắt sẽ là hình chiếu đứng của phần bên trong của vật thể
+ Bước 2: Vẽ mặt phẳng cắt và mặt cắt bằng nét đứt mảnh, có mũi tên chỉ hướng nhìn. Mặt cắt có kí hiệu mặt cắt
+ Bước 3: Hoàn thiện hình cắt bằng cách vẽ các đường nét, chi tiết bên trong của vật thể bằng nét chấm. Trường hợp này, ta vẽ các đường nét, chi tiết bên trong của vật thể bằng nét chấm. Các chi tiết nhỏ như lỗ, chốt, ốc vít,... được vẽ bằng nét đứt mảnh.
4. Các ký hiệu trong hình cắt
Trong hình cắt, có 1 số ký hiệu thường được sử dụng để biểu thị các đặc điểm của vật thể, chẳng hạn như:
- Ký hiệu mặt cắt: Ký hiệu này được đặt ở phía trước của mặt phẳng cắt, dùng để chỉ rõ mặt phẳng cắt nào được sử dụng để vẽ hình cắt. Ký hiệu này thường được đặt ở phía trước của mặt phẳng cắt, cách mặt phẳng cắt khoảng 10 mm. Ký hiệu mặt cắt bao gồm 2 chữ cái:
+ Chữ cái thứ nhất là chữ cái đầu tiên của tên mặt phẳng cắt.
+ Chữ cái thứ hai là chữ cái chỉ hướng nhìn của mặt phẳng cắt.
+ Ví dụ, nếu mặt phẳng cắt là mặt phẳng song song với mặt phẳng chiếu đứng và nhìn từ trên xuống, thì ký hiệu mặt cắt là A1.
- Ký hiệu chắp nối: Ký hiệu này được sử dụng để nối các phần bị cắt đứt của vật thể trong hình cắt. Ký hiệu này thường được sử dụng để nối các cạnh của vật thể bị cắt đứt bởi mặt phẳng cắt
- Ký hiệu lỗ: Ký hiệu này được sử dụng để biểu thị các lỗ bên trong của vật thể trong hình cắt. Ký hiệu này thường được sử dụng để biểu thị các lỗ tròn, lỗ vuông, lỗ hình chữ nhật,.. Ký hiệu lỗ bao gồm 2 phần:
+ Phần bên trong: Biểu thị hình dạng của lỗ.
+ Phần bên ngoài: Biểu thị kích thước của lỗ.
+ Ví du, nếu lỗ trong có đường kính 20 mm, thì ký hiệu lỗ là 
20.
Ngoài các ký hiệu trên, trong hình cắt còn có thể sử dụng các ký hiệu khác để biểu thị các đặc điểm cụ thể của vật thể. Các ký hiệu này được quy định trong các tiêu chuẩn vẽ kỹ thuật.
5. Ứng dụng của hình cắt
Hình cắt được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực kỹ thuật, chẳng hạn như:
+ Kế hoạch, thiết kế, chế tạo: Hình cắt được sử dụng để thể hiện rõ hơn hình dạng bên trong của vật thể, giúp người thiết kế, chế tạo hiểu rõ hơn về cấu tạo của vật thể
+ Hướng dẫn lắp ráp: Hình cắt được sử dụng để hướng dẫn người lắp ráp các bộ phận của vật thể
+ Hướng dẫn sử dụng: Hình cắt được sử dụng để hướng dẫn người sử dụng cách sử dụng vật thể.
Khi sử dụng hình cắt, cần lưu ý 1 số vấn đề sau:
+ Chọn mặt phẳng cắt hợp lý: Mặt phẳng cắt cần được chọn sao cho thể hiện rõ nhất hình dạng bên trong của vật thể
+ Vẽ hình cắt chính xác: Hình cắt cần được vẽ chính xác, rõ ràng, dễ hiểu
+ Sử dụng ký hiệu trong hình cắt hợp lý: Các ký hiệu trong hình cắt cần được sử dụng hợp lý để biểu thị rõ ràng các đặc điểm của vật thể.
1 số ví dụ về ứng dụng của hình cắt:
+ Trong bản vẽ kỹ thuật chi tiết của 1 chiếc máy, hình cắt được sử dụng để thể hiện rõ hơn cấu tạo bên trong của các chi tiết máy.
+ Trong bản vẽ kỹ thuật lắp ráp của 1 chiếc máy, hình cắt được sử dụng để hướng dẫn người lắp ráp các chi tiết máy lại với nhau.
+ Trong bản vẽ kỹ thuật hướng dẫn sử dụng của 1 chiếc máy, hình cắt được sử dụng để hướng dẫn người sử dụng cách sử dụng các chi tiết này.
Xem thêm: Giới thiệu sách Giải bài tập SGK Công nghệ lớp 8 ngắn gọn.
