1. Một số thông tin cơ bản về cây mâm xôi
Cây mâm xôi thuộc cây bụi nhỏ, thân leo có những gai to và dẹt. Có cành mọc dài vươn ra, trên bề mặt có nhiều lông. Lá đơn, mọc kiểu so le với nhau, lá có nhiều hình dạng khác nhau như hình trứng, bầu dục hoặc gần tròn, chia thành những thùy nông không xẻ sâu và không đều, gân kiểu chân vịt, mép lá có nhiều khía răng. Mặt trên của lá có màu xanh lục sẫm phủ đầy lông lởm chởm, mặt dưới có lông mịn, mềm, có màu trắng xỉn.
Lá có cuống dài và có gai, lá kèm thường hay bị rụng sớm đi.
Hoa cụm mọc thành chùm ngắn ở kẽ lá hay ở ngọn đầu cành, lá bắc giống với lá kèm, màu sắc của hoa trắng, lá đài 5 và có lông, có khoảng 2 đến 3 cái ở phía ngoài chẻ ra ở đầu, các lá khác còn lại nguyên, cánh hoa 5, hình tròn và mỏng, nhị nhiều dài bằng cánh hoa, chỉ nhị dẹt, có nhiều lá noãn
. Quả mâm xôi thuộc kép, hình cầu, khi chín quả có màu đỏ và ăn được.
Mùa hoa quả thường vào tháng 4 - 9.
Mâm xôi hiện nay có khoảng hơn 400 loài trên thế giới, đa số chúng là những cây mọc bụi thẳng, sống ở những vùng cận nhiệt đới và vùng ôn đới, cả ở vùng nhiệt đới ở Bắc bán cầu, có một số loài được trồng để lấy quả ăn.
Ở Việt Nam, chi có hơn 50 loài, trong đó Mâm xôi là loài phân bố rộng rãi nhiều nhất ở khắp các tỉnh thành từ vùng núi thấp, trung du đến đồng bằng.
Mâm xôi là cây ưa sống ở những nơi có ánh sáng và ẩm ướt, thường mọc bao trùm lên các cây bụi và dây leo, ở vùng đồng bằng Mâm xôi mọc lẫn vào trong các lùm bụi quanh làng.
Mâm xôi là loài cây phát triển sinh trưởng rất nhanh, cây cho ra hoa quả nhiều hằng năm, có khả năng tái sinh mạnh mặc dù bị chặt phá.
2. Cây mâm xôi có tác dụng gì đối với sức khỏe?
Cây mâm xôi là “trợ thủ đắc lực” trong việc nâng cao sức khỏe cho cả phái nam và nữ với những công dụng tuyệt vời sau:
Hỗ trợ đốt cháy lượng mỡ dư thừa
Hợp chất tự nhiên Raspberry (RK) trong quả mâm xôi được chứng minh với khả năng thúc đẩy việc đốt cháy lượng mỡ dư thừa trong cơ thể, kết hợp cùng hormone norepinephrine giúp làm tăng chuyển hóa lipid, tăng cường hỗ trợ giảm cân, và ngăn ngừa tình trạng béo phì.
Điều hòa nhịp tim và ổn định huyết áp
Một trong những công dụng tuyệt vời đến từ cây mâm xôi đó là khả năng điều hòa nhịp tim, giảm nguy cơ đau tim do có chứa thành phần acid ellagic. Loại acid này có khả năng giảm huyết áp, loại trừ cholesterol xấu. Ngoài ra, trong quả mâm xôi chứa hàm lượng kali cao giúp ổn định huyết áp.
Cải thiện sinh lực cho cả nam và nữ
Cây mâm xôi chữa hiếm muộn, hàm lượng vitamin C cao, cải thiện sinh lực cho cả nam và nữ, mở ra cơ hội mang thai, có được gia đình trọn vẹn của nhiều cặp vợ chồng.
- Đối với chị em phụ nữ:
Cây mâm xôi có tác dụng tích cực trong điều trị hiếm muộn và làm dày niêm mạc tử cung. Việc sử dụng cây mâm xôi sắc uống hàng ngày có thể cải thiện tình trạng niêm mạc mỏng và giảm các vấn đề liên quan đến hiếm muộn.
Cây mâm xôi cũng có tác dụng hạn chế đau bụng kinh, giảm mức độ nghiêm trọng của tình trạng chảy máu và chuột rút trong chu kỳ kinh nguyệt.
Đối với phụ nữ mang thai, cây mâm xôi giúp bảo vệ tử cung, ngăn ngừa sảy thai và hỗ trợ quá trình sinh nở dễ dàng hơn. Đồng thời, nó cũng có thể giúp tăng sản lượng sữa mẹ và giảm triệu chứng mãn kinh.
- Đối với nam giới
Mâm xôi là “thần dược” giúp nam giới khắc phục được tình trạng rối loạn cương dương, cải thiện vô sinh hiếm muộn hiệu quả. Trong thành phần của mâm xôi chứa nhiều Mg, Zn, Vitamin E, C… cùng một lượng lớn hormone sinh dục nam (testosterone) nên rất tốt đối với sinh lý nam giới, kích thích sản sinh tế bào leydig trong tinh hoàn.
Hàm lượng kẽm lớn trong lá mâm xôi nếu sử dụng thường xuyên sẽ cải thiện rõ rệt tình trạng tinh trùng yếu, đẩy lùi vô sinh hiếm muộn ở nam giới. Không chỉ lá, quả mâm xôi cũng được sử dụng để cải thiện vấn đề sinh lý nam, tăng cường bản lĩnh phòng the. Thành phần kẽm trong quả mâm xôi không thua kém so với lá, cơ thể có thể hấp thu dễ dàng.
Cải thiện, nâng cấp chức năng gan
Những người đang gặp tình trạng tổn thương tế bào và gan hãy ăn ngay quả mâm xôi. Các thành phần dưỡng chất trong loại quả này có tác dụng ngăn chặn sự hình thành các mảng bám trên thành của gan, giúp tiêu hủy chất béo tồn tại trong gan.
Ngăn chặn tiến trình lão hóa của làn da
Lượng vitamin lớn cùng chất chống oxy hóa chứa trong quả mâm xôi mang lại làn da căng bóng và sáng mịn. Bên cạnh đó, loại quả này còn có chất xeton, làm giảm tác động của các gốc tự do gây hại lên cơ thể và ngăn ngừa dấu hiệu da lão hóa như đồi mồi, nếp nhăn.
Tăng cường thị lực, sáng mắt
Sự kết hợp tuyệt vời của các loại vitamin A, vitamin C, chất chống oxy hóa và phenol trong mâm xôi có thể bảo vệ các màng của mắt, sản xuất thủy dịch. Ngoài ra, chúng còn giúp làm sạch và bảo vệ mắt khỏi bị khô. Chất Acid ellagic ở quả mâm xôi cũng duy trì đôi mắt khỏe mạnh.
Cải thiện đáng kể hệ miễn dịch của cơ thể
Hàm lượng vitamin C dồi dào trong quả mâm xôi có khả năng nâng cao hệ miễn dịch cho cơ thể trước những tác động có hại từ môi trường, điều kiện sống. Vitamin C cũng làm tăng nồng độ chất chống oxy hóa, giúp các tế bào máu ngăn chặn các loại virus có hại xâm nhập vào cơ thể
Tất cả các bộ phận của quả mâm xôi đều có thể sử dụng làm thuốc nhưng quả mâm xôi vẫn mang đến nhiều tác dụng nhất. Quả mâm xôi chín có màu đỏ tươi, hấp dẫn, mùi vị của chúng gần giống với quả dâu tây nhưng không ngon bằng.
3. Món ăn bài thuốc từ quả mâm xôi
Chữa các chứng liệt dương, di tinh, tiểu tiện nhiều lần do thận hư:
Hải sâm 200g, thịt dê 150g, phúc bồn tử 12g, ích trí nhân 12g, nhục quế 6g, gia vị vừa đủ. Hải sâm ngâm mềm, rửa sạch, thái miếng nhỏ vừa, thịt dê rửa sạch, thái miếng. Trước tiên, bỏ phúc bồn tử và ích trí nhân sắc bỏ bã lấy nước rồi cho thịt dê, hải sâm và nhục quế vào đun nhỏ lửa cho đến khi nhừ thịt dê là được, nêm gia vị vừa đủ, ăn nóng.
Trị thận khí suy, liệt dương, xuất tinh sớm, di tinh, lưng gối mỏi đau hoặc lạnh đau, đầu váng mắt hoa, tai điếc, di niệu, tiểu tiện nhiều lần, phụ nữ khí hư, muộn con:
Chim sẻ 5 con, thỏ ty tử 30 - 45g, phúc bồn tử 10 - 15g, câu kỷ tử 20 - 30g, gạo tẻ 100g, hành, gừng và gia vị vừa đủ. Tất cả đem nấu thành cháo, chế đủ gia vị, chia ăn vài lần trong ngày.
Trị liệt dương, di tinh, hoạt tinh, lưng gối yếu mỏi, lạnh đau do thận hư:
Ba kích, phúc bồn tử, thỏ ty tử mỗi thứ 15g cho vào ngâm trong 250ml rượu gạo, sau 7 ngày có thể dùng được, uống mỗi ngày 20 - 30 ml. Bàn về bài thuốc bổ thận tráng dương của vua Minh Mạng
Trị suy giảm khả năng sinh dục, suy giảm chất lượng và số lượng tinh trùng, phụ nữ âm đạo khô rát:
Nữ trinh tử, phúc bồn tử, tang thầm, câu kỷ tử, tây dương sâm, đường phèn mỗi thứ 150g, ngâm trong 1500ml rượu gạo, bọc kín để nơi thoáng mát, sau 3 tuần có thể dùng được, mỗi tối trước khi đi ngủ uống 15- 20 ml.
Trị liệt dương, di hoạt tinh, muộn con do thận hư:
Phúc bồn tử, thỏ ty tử, kỷ tử, ngũ vị tử, xa tiền tử; lượng bằng nhau, sấy khô, tán bột, làm hoàn to bằng hạt ngô đồng. Mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 6g với nước ấm.
Chữa chứng đi tiểu nhiều lần, tiểu đêm ở người cao tuổi:
Phúc bồn tử, tang phiêu tiêu, ích trí nhân, sơn thù du, mỗi vị 12g, sắc uống mỗi ngày 1 thang.
Bổ thận, chữa các chứng di tinh, mộng tinh:
Phúc bồn tử, sa uyển tử, sơn thù du, khiếm thực, long cốt, liên tu, mỗi vị 12g, sắc uống mỗi ngày 1 thang.
Xem thêm: Quả gì nhiều vitamin C nhất?
