1. Tìm hiểu về cây thồm lồm
Cây thồm lồm (Polygonum sinense L.) là một loại cây thân thảo đặc biệt, thuộc họ Rau răm (Polygonaceae), được biết đến với nhiều tên khác như mía bẻm, đuôi tôm, cây lôm, chuồng chuồng, mía giò, mía nung và săm koy (Luang Prabang). Loài cây này phân bố chủ yếu ở các nước như Lào, Nhật Bản, Ấn Độ, Trung Quốc, Indonesia và cũng được tìm thấy ở Việt Nam, nơi mà nó mọc hoang ở các vùng đồng bằng và rừng thưa, cũng như sống trên đất ruộng, bụi cây và bờ rào ven đường.
Cây thồm lồm có thân thảo, đứng, và rất dai. Bề mặt của thân nhẵn, có rãnh dọc và có thể mọc dài từ 2-3 mét để có thể leo lên cây cao. Lá của cây có hình dạng nguyên, bầu dục hoặc hơi thuôn, mọc xen kẽ nhau. Cuốn lá hơi tròn, và các lá ở phía trên có kích thước nhỏ hơn và gần như không có cuống mà ôm sát vào thân. Kích thước lá dao động từ 4 đến 7 cm trong chiều dài và 3 đến 5 cm trong chiều rộng, có 2 tai nhỏ tròn ở phía dưới. Bẹ chìa của lá mỏng và ôm lấy khoảng 2/3 đốt.
Cụm hoa của cây thồm lồm có hình dạng đầu và mọc thành chùm xim, nằm ở đầu cành dài khoảng 5-7 cm và mang nhiều hoa. Cuống hoa có nhiều lông phủ và có bạch tiết. Hoa nhỏ, màu trắng. Cây thường nở hoa vào tháng 6 đến tháng 8. Quả của cây nhỏ, có hình dạng thuôn dài với 3 cạnh. Ở giữa quả có hạch cứng và khi chín, quả sẽ chuyển sang màu đen. Thời gian thông thường để quả chín là từ tháng 9 đến tháng 10.
Cây thồm lồm có vị ngọt, là một món ăn khoái khẩu của trâu và bò. Đồng thời, nó cũng có một số thành phần hoá học quan trọng. Trong thồm lồm, chúng ta có thể tìm thấy myricyl alcol, oxymethylanthraquinon, rubin, anthraquinon, rheum emodin và glucosid. Ngoài ra, nó còn chứa vitamin C và caroten, những hợp chất có lợi cho sức khỏe.
Tổng quan về cây thồm lồm, từ đặc điểm về hình dạng và mô tả đến thành phần hoá học của nó, cho thấy đây là một loại cây có giá trị và đa dụng. Nó không chỉ là một loại cây thân thảo phổ biến, mà còn có thể được sử dụng trong các mục đích khác nhau như thực phẩm và y học.
2. Cây thồm lồm có tác dụng gì?
Cây Thồm lồm (Sophora flavescens) là một loại cây thuộc họ Đậu (Fabaceae) có nguồn gốc từ các vùng đất ẩm ướt của châu Á. Trong Đông y, Thồm lồm được coi là một vị thuốc có nhiều công dụng quý giá. Với vị ngọt hơi chua và tính bình, cây Thồm lồm đã được sử dụng từ lâu trong việc giải nhiệt, tiêu độc, tán ứ và sát trùng.
Một trong những tác dụng quan trọng của cây Thồm lồm là trong việc chữa trị viêm vành tai chảy nước do nhiễm liên cầu khuẩn, một bệnh thường gặp được gọi là "Thồm lồm ăn tai". Thành phần hoạt chất trong cây Thồm lồm có khả năng kháng khuẩn và kháng vi khuẩn, giúp làm sạch và làm dịu vùng viêm nhiễm.
Ngoài ra, cây Thồm lồm cũng được sử dụng trong việc chữa trị mụn nhọt, chốc lở và viêm nang lông, viêm da đầu tiết bã. Các thành phần hữu cơ có trong cây có tác dụng làm giảm vi khuẩn và viêm nhiễm, giúp làm dịu các vấn đề da liễu và cải thiện tình trạng da.
Thồm lồm cũng có tác dụng trong việc trị lỵ, viêm ruột và các chứng viêm họng như viêm amygdal, bạch hầu và ho gà. Các chất chống vi khuẩn và kháng viêm trong cây có thể giúp làm giảm vi khuẩn gây viêm và làm dịu các triệu chứng.
Ngoài ra, cây Thồm lồm cũng có tác dụng trong việc chữa viêm gan. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng cây có khả năng giảm vi khuẩn và viêm gan, và các thành phần hoạt chất trong cây có thể hỗ trợ quá trình phục hồi gan.
Cây Thồm lồm cũng được sử dụng để cải thiện vấn đề đục giác mạc. Các chất chống vi khuẩn và kháng viêm có thể giúp giảm vi khuẩn gây viêm và làm giảm tình trạng đục giác mạc.
Ngoài ra, các công dụng khác của cây Thồm lồm bao gồm việc chữa trị nấm âm đạo, bạch đới và viêm vú. Các chất chống nấm trong cây có thể giúp làm giảm các triệu chứng của nhiễm nấm và giúp làm sạch vùng nhiễm trùng.
Cuối cùng, cây Thồm lồm cũng được sử dụng như một biện pháp làm tiêu sưng giảm đau cho các vết thương đòn đánh, té ngã bầm dập. Lá cây Thồm lồm có thể được nhai nát và đắp lên vùng thương tổn để giảm sưng và giảm đau.
3. Cây thồm lồm chữa bệnh gì?
Cây thồm lồm (Polygonum sinense L.) đã được sử dụng trong Đông y với tính mát, vị chua và ngọt, mang lại nhiều công dụng tiêu độc và giải nhiệt. Cây này được coi là một phương pháp chữa trị hiệu quả cho nhiều loại bệnh, bao gồm đau dạ dày, mụn nhọt, kinh phong, sưng lở, lở ngứa, viêm da và kiết lỵ. Ở Ấn Độ, cây thồm lồm cũng được xem là có khả năng chữa trị vết thương và ngăn ngừa bệnh scorbut.
Dựa trên thuộc tính và thành phần của cây, thồm lồm có thể được sử dụng để chế biến và chữa trị một số bệnh như sau:
Lỵ và viêm đường ruột: Cây thồm lồm được sử dụng như một phương thuốc truyền thống để điều trị các vấn đề liên quan đến tiêu hóa, bao gồm lỵ và viêm đường ruột.
Viêm gan và đục giác mạc: Thành phần hoá học có trong cây thồm lồm có thể có tác dụng giúp giảm viêm và hỗ trợ trong việc chữa trị các vấn đề liên quan đến gan và đục giác mạc.
Viêm amidan, viêm họng, ho gà, bạch hầu: Cây thồm lồm cũng được sử dụng để giảm viêm và làm dịu các triệu chứng viêm nhiễm trong các bệnh như viêm amidan, viêm họng, ho gà và bạch hầu.
Nấm âm đạo, viêm vú, bạch đới: Một số nghiên cứu cho thấy cây thồm lồm có khả năng kháng vi khuẩn và chống nấm, do đó nó có thể được sử dụng trong việc chữa trị nhiễm trùng âm đạo, viêm vú và bạch đới.
Mụn nhọt, vết thương, chốc lở, rắn cắn: Cây thồm lồm cũng có tính kháng vi khuẩn và kháng viêm, giúp làm dịu và chữa trị các vấn đề da như mụn nhọt, vết thương, chốc lở và rắn cắn.
Thuốc nôn khi bị ngộ độc: Trong trường hợp ngộ độc, cây thồm lồm có thể được sử dụng như một phương pháp làm nôn nhằm loại bỏ chất độc khỏi cơ thể.
Mặc dù cây thồm lồm có nhiều tiềm năng trong việc chữa trị các bệnh trên, việc sử dụng nó làm thuốc cần phải được thực hiện dưới sự giám sát và hướng dẫn của chuyên gia y tế có kinh nghiệm.
4. Cách chế biến, thu hái thồm lồm
Cách thu hái và chế biến cây thồm lồm (Polygonum sinense L.) có thể được thực hiện để sử dụng trong các phương pháp chữa trị khác nhau. Dưới đây là một số phương pháp thu hái và chế biến thường được áp dụng:
Thu hái: Cây thồm lồm mọc quanh năm, do đó có thể thu hái toàn bộ cây và lá tươi để chế biến hoặc phơi khô sử dụng.
Chế biến thành đơn thuốc:
Viêm nang lông: Sắc uống 20g thân cây thồm lồm gai và 15g hoa bồ công anh để uống trong ngày. Đồng thời, có thể phối hợp sử dụng thuốc bôi bên ngoài bằng cách trộn 2 phần thân cây thồm lồm gai với 1 phần cốt ô tặc (mai mực). Sau đó, tán nhuyễn hai thành phần này thành bột mịn và trộn vào một ít dầu vừng. Bôi thuốc lên vùng bị viêm nang lông bằng bông và thực hiện 3 đến 4 lần/ngày.
Chốc đầu: Nấu lá trầu với nước để rửa sạch vùng da đầu bị chốc. Sau đó, giã nhuyễn 30g lá cây thồm lồm gai và vắt lấy nước cốt để bôi lên vùng da đầu đó. Mỗi ngày, bôi thuốc 2 lần cho đến khi bệnh khỏi.
Mụn nhọt: Sắc 20g lá cây thồm lồm gai và 10g lá cây khổ sâm với nước, sau đó uống 2 lần mỗi ngày. Đồng thời, giã nhuyễn lá cây thồm lồm gai và đắp lên vùng bị mụn nhọt, thực hiện 2 lần mỗi ngày cho đến khi bệnh khỏi.
Viêm da đầu: Rửa sạch và thái nhỏ 100g cây thồm lồm gai và 30g lá thông đuôi ngựa. Sắc lấy nước để gội đầu, có thể dùng hàng ngày hoặc gội một lần sau mỗi ngày.
Lở ngứa: Lấy 20g lá cây thồm lồm gai, 15g cây rau sam, 15g cây kinh giới, 8g hoa kim ngân. Cho tất cả các thành phần này vào nồi và nấu nước để tắm 2 lần mỗi ngày cho đến khi bệnh khỏi.
Xơ gan: Lấy 20g cây thồm lồm gai, 10g cây đại phúc bì, 12g cây thổ phục linh, 10g cây kim tiền thảo, 15g cây nhân trần, 6g cây hoàng liên, 10g cỏ seo gà và 10g mộc hương. Rửa sạch tất cả các thành phần và đun sắc với 700ml nước cho đến khi còn lại 250ml. Chia thành 3 lần uống trong ngày. Một liệu trình như vậy kéo dài 10 ngày.
Xem thêm >>> Cây bạch đồng nữ có tác dụng gì theo kinh nghiệm dân gian?
