Mục lục bài viết

1. Tuổi thọ trung bình là gì? 

Tuổi thọ trung bình còn được gọi là “Triển vọng sống” là con số ước tính về số năm bình quân của một người sinh ra có thể sống được.

Tuổi thọ trung bình của con người có mối quan hệ tỉ lệ nghịch với tỷ suất tử vong. Cùng có cấu trúc tuổi như nhau, nước nào có tuổi thọ trung bình càng cao thì hệ số tử vong của nước đó càng thấp.

Tuổi thọ trung bình có sự thay đổi qua các thời kì và đang có xu hướng ngày càng tăng lên. Vào thời kì nguyên thủy, tuổi thọ bình quân của mỗi người chỉ vào khoảng 18-20 năm, đến thời phong kiến ở châu Âu là 21 năm, sang thời kì phát triển của chủ nghĩa tư bản là 34 năm. Tính đến cuối thế kỉ XX là 62 năm đối với nam và 67 đối với nữ. Tuổi thọ trung bình không giống nhau, có sự chênh lệch tuổi thọ trung bình giữa các giới tính, mức độ phát triển giữa các quốc gia. Nhìn chung chỉ số này ở nữ giới thường cao hơn ở nam giới (khoảng 3 - 4 tuổi). Các số liệu cũng cho thấy tuổi thọ trung bình ở các nước kinh tế phát triển cao hơn ở các nước đang phát triển (78 tuổi so với 69 tuổi, giai đoạn 2010 – 2015).

 

2. Tuổi thọ trung bình các khu vực trên thế giới 2010 - 2015 

Tuổi thọ trung bình thế giới giai đoạn từ 2010 - 2015 theo số liệu từ Liên Hợp Quốc là 70,79 tuổi. Cụ thể từng châu lục là: 

1. Khu vực Châu Phi tuổi thọ trung bình là 60,23 tuổi. Trong đó,

- Đông Phi là 61,45 tuổi

- Trung Phi là 57,43 tuổi

- Bắc Phi là 71,08 tuổi

- Nam Phi là 59,30 tuổi

- Tây Phi là 54,74 tuổi

2. Khu vực Châu Á tuổi thọ trung bình là 71,81 tuổi

- Đông Á là 76,76 tuổi

- Nam - Trung Á là 67,95 tuổi

- Trung Á là 69,77 tuổi

- Nam Á là 67,88 tuổi

- Đông Nam Á là 70,50 tuổi

- Tây Á là 72,77 tuổi

3. Khu vực Châu Âu tuổi thọ trung bình là 77,20 tuổi

- Đông Âu là 72,22 tuổi

- Bắc Âu là 80,53 tuổi

- Nam Âu là 81,09 tuổi

- Tây Âu là 81,08 tuổi

4. Khu vực Mỹ Latinh và Caribe có tuổi thọ trung bình là 74,65 tuổi

- Caribe là 72,45 tuổi

- Trung Mỹ là 75,79 tuổi

- Nam Mỹ là 74,50 tuổi

- Bắc Mỹ là 79,17 tuổi

5. Khu vực Châu Úc có tuổi thọ trung bình là 77,92 tuổi

⇒ Khu vực có tuổi thọ trung bình cao nhất trên thế giới là Châu Âu với những nước thuộc Bắc Âu, Tây Âu (81 tuổi); khu vực có tuổi thọ trung bình thấp nhất thuộc về Châu Phi với các quốc gia Tây Phi (54 tuổi) và Trung Phi (57 tuổi). Ví dụ cụ thể như tại Lesotho, người dân nước này có tuổi thọ trung bình là 52 tuổi, ở Cộng hòa Trung Phi là 53 tuổi trong khi ở Thụy Sỹ là hơn 83 tuổi và ở Nhật Bản là hơn 84 tuổi.

 

3. Nguyên nhân Châu Phi là châu lục có tuổi thọ trung bình thấp nhất thế giới

Nguyên nhân khiến cho Châu Phi là châu lục có tuổi thọ trung bình thấp nhất do có các vấn đề như:

 

3.1. Vấn đề về điều kiện tự nhiên - khí hậu

- Khí hậu: khô nóng

- Cảnh quan chủ yếu là hoang mạc, bán hoang mạc, xavan rừng ...

- Nguồn tài nguyên, khoáng sản: giàu tài nguyên khoáng sản như dầu mỏ, khí tự nhiên, sắt, mangan, vàng, kim cương, chì, kẽm, phốt pho ... Tuy nhiên quá trình khai thác và sử dụng còn bừa bãi chưa có kế hoạch phát triển lâu dài. Hậu quả làm cho môi trường bị tàn phá gây hiện tượng hoang mạc hóa, tài nguyên đang có nguy cơ bị cạn kiệt. 

- Rừng chiếm diện tích không lớn so với diện tích lãnh thổ, phân bố chủ yếu ở Tây Bắc (khu vực dãy Atlat) và quanh Xích đạo: rừng xích đạo nhiệt đới ẩm, rừng cận nhiệt đới khô ...

- Sông ngòi: Có sông Nile - con sông dài nhất thế 

 

3.2. Vấn đề về dân cư và xã hội

- Tỉ suất sinh đẻ ở Châu Phi còn ở mức cao dẫn đến hệ quả là dân số tăng nhanh khó kiểm soát. 

- Tệ nạn, dịch bệnh còn ở mức cao nhất thế giới, chiếm trên 2/3 tổng số người nhiễm HIV trên thế giới.

- Trình độ dân trí thấp, nhiều hủ tục, tình trạng xung đột sắc tộc, đói nghèo và bệnh tật

- Các nước nghèo ở châu Phi vẫn đang phải nhận sự giúp đỡ của thế giới về y tế, giáo dục, lương thực thông qua các dự án chống đói nghèo và bệnh tật. Mặc dù, kinh tế châu Phi tăng trưởng nhưng không đồng đều và nợ công tăng đến 50% GDP ở gần một nửa các quốc gia vùng hạ Sahara, khiến cho các nước châu Phi chưa thoát khỏi cảnh nghèo đói. 10 nước nghèo nhất thế giới năm 2017 đều thuộc Châu Phi. Thu nhập bình quân đầu người chỉ từ 656 USD đến 1.350 USD (riêng Ethiopia có mức thu nhập bình quân đầu người 1.995 USD). Nigeria - quốc gia đông dân nhất châu Phi và là ước nghèo nhất thế giới.

- Nhiều quốc gia châu Phi chịu ảnh hưởng nặng nề của các dịch bệnh bởi tại đây điều kiện về vệ sinh, y tế thiếu thốn, nghèo nàn, lạc hậu. Chi phí y tế trung bình ở châu Phi chưa đến 100 USD/người/năm (tại Mỹ, con số này lên đến gần 9.000 USD/người/năm). Các loại bệnh dịch tràn lan ở châu Phi, đặc biệt là khu vực Tây Phi như: HIV/AIDS, Ebola, sốt rét, viêm màng não, dịch tả, lao,... 

- Nền giáo dục châu Phi chậm phát triển. Ngoài một số quốc gia có nền giáo dục phát triển như Nam Phi, Kenya, Ai Cập, Senegal, Ghana, Uganda, hiện vẫn còn hơn 30 triệu trẻ em ở tiểu vùng Sahara chưa được đến trường.

 

3.3. Vấn đề về kinh tế

- Đa số các nước Châu Phi còn nghèo và kém phát triển

- Quy mô nền kinh tế còn quá nhỏ bé do xung đột chiến tranh kéo dài, hậu quả của sự thống trị lâu dài của chủ nghĩa thực dân. 

- Đường biên giới quốc gia hình thành tùy tiện trong lịch sử dẫn đến xung đột và tranh chấp.

- Khả năng quản lí của nhà nước còn yếu kém. 

 

4. Những nỗ lực và giải pháp nhằm nâng cao tuổi thọ trung bình cho Châu Phi

Các quốc gia, chính phủ và các tổ chức đang không ngừng nỗ lực đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao tuổi thọ trung bình cho người dân Châu Phi có thể kể đến như:

- Những cải tiến trong việc cung cấp các dịch vụ y tế thiết yếu, tiến bộ trong sức khỏe sinh sản, bà mẹ, trẻ sơ sinh và trẻ em là một trong những yếu tố góp phần kéo dài tuổi thọ ở khu vực châu Phi cận Sahara.

- Vai trò trong cuộc chiến chống lại các bệnh truyền nhiễm cũng góp phần không nhỏ trong công cuộc nâng cao trung bình tuổi thọ, nhờ vào việc tăng cường nhanh chóng các biện pháp chống lại HIV, lao và sốt rét từ năm 2005. Tỷ lệ bao phủ các dịch vụ y tế thiết yếu bình quân được cải thiện từ 24% năm 2000 lên 46% năm 2019. Kết quả đáng kể nhất đã đạt được trong công tác phòng chống và điều trị các bệnh truyền nhiễm.

- Bên cạnh đó, WHO cũng cảnh báo tình trạng gia tăng đáng kể của bệnh tăng huyết áp, tiểu đường và các bệnh không lây nhiễm khác, cũng như việc thiếu các dịch vụ y tế điều trị cho các bệnh này.

- Các quốc gia Châu Phi đang lên kế hoạch tăng cường các biện pháp chống lại mối đe dọa của bệnh ung thư và các bệnh không lây nhiễm khác thì lợi ích sức khỏe có thể bị giảm sút.

- Cần thiết lập hệ thống giám sát các hệ thống địa phương để các quốc gia có thể phát hiện các dấu hiệu cảnh báo sớm về các mối đe dọa sức khỏe và sự cố hệ thống tốt hơn.

Trên đây là toàn bộ bài viết về Châu lục có tuổi thọ trung bình thấp nhất thế giới do công ty Luật Minh Khuê sưu tầm và biên soạn. Hy vọng nội dung hữu ích đối với người đọc. Xin chân thành cảm ơn!