1. Những trường hợp được trao bằng “Tổ quốc ghi công”
Bằng "Tổ quốc ghi công" là một giấy chứng nhận do Chính phủ trao tặng và công nhận những liệt sỹ đã hy sinh trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đây là một sự công nhận quan trọng để tôn vinh những đóng góp của các liệt sỹ và đồng thời là căn cứ để thực hiện các chế độ hỗ trợ đối với gia đình của những liệt sỹ đã hy sinh vì Tổ quốc.
Hiện nay, việc trao bằng "Tổ quốc ghi công" cho thân nhân của liệt sỹ sẽ được quyết định dựa trên từng trường hợp cụ thể bởi Thủ tướng Chính phủ. Các tiêu chí để cấp bằng "Tổ quốc ghi công" bao gồm:
* Đối với những người đã hy sinh nhưng chưa được cấp Bằng "Tổ quốc ghi công" nhưng thân nhân đã được giải quyết chế độ ưu đãi từ ngày 31 tháng 12 năm 1994 trở về trước, việc trao bằng "Tổ quốc ghi công" dựa trên các căn cứ sau đây, theo quy định tại khoản 1 Điều 21 Nghị định số 131/2021/NĐ-CP:
(1) Thân nhân của người đã hy sinh phải có một trong các giấy tờ sau để chứng minh đã được giải quyết các chế độ ưu đãi:
- Quyết định hưởng trợ cấp cho thân nhân.
- Danh sách chi trả trợ cấp hằng tháng hoặc trợ cấp một lần khi báo tử có chữ ký xác nhận của người hưởng trợ cấp.
- Một số giấy tờ khác do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành và xác nhận đã được lập từ ngày 31 tháng 12 năm 1994 trở về trước.
(2) Thân nhân phải có giấy tờ từ mục (1) và một trong các giấy tờ hoặc tài liệu sau để xác nhận liệt sỹ đã hy sinh:
- Giấy tờ của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp và xác nhận liệt sỹ đã hy sinh.
- Trong trường hợp tên của người đã hy sinh được liệt kê trong danh sách hoặc sổ quản lý liệt sỹ mà không có dấu xác nhận của cơ quan hoặc đơn vị tại thời điểm lập sổ, nhưng đang được cơ quan chức năng địa phương quản lý, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội có trách nhiệm tập hợp thông tin, xác nhận danh sách và sổ quản lý liệt sỹ từ cơ quan chức năng địa phương trước ngày 01 tháng 5 năm 2022 và báo cáo theo Mẫu số 101 Phụ lục I Nghị định này cho Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội trước ngày 01 tháng 6 năm 2022.
(3) Thân nhân phải có giấy tờ từ mục (1) và một trong các giấy tờ hoặc tài liệu sau:
- Giấy báo tử.
- Giấy bảo tử trận.
- Giấy chứng nhận hy sinh.
- Hồ sơ lưu trữ tại Sở Lao động - Thương binh và Xã hội.
(4) Thân nhân phải có giấy tờ từ mục (1) và một trong các giấy tờ hoặc tài liệu sau:
- Giấy xác nhận thông tin liệt sỹ kèm theo tên ghi trên bia đá từ cấp xã trở lên, được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành.
- Xác nhận để khắc bia đá ghi danh của Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi đặt bia ghi danh.
Do đó, giấy tờ từ mục (1) là căn cứ bắt buộc và thân nhân liệt sỹ có thể cung cấp một trong các loại giấy tờ hoặc tài liệu được nêu tại mục (2), (3) và (4) để làm căn cứ cho việc cấp Bằng "Tổ quốc ghi công".
* Đối với người đã hy sinh và thuộc trường hợp là liệt sĩ nhưng chưa được cấp Bằng "Tổ quốc ghi công", nhưng thân nhân đã được giải quyết các chế độ ưu đãi từ ngày 01 tháng 01 năm 1995 đến ngày 30 tháng 9 năm 2006, việc trao Bằng "Tổ quốc ghi công" dựa trên các căn cứ sau đây, theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Nghị định số 131/2021/NĐ-CP:
- Hồ sơ công nhận và hưởng chế độ ưu đãi đã được thiết lập đầy đủ và tuân thủ quy định tại từng thời điểm và hiện đang được lưu trữ tại Sở Lao động - Thương binh và Xã hội.
- Kèm theo hồ sơ là danh sách chi trả trợ cấp hằng tháng hoặc trợ cấp một lần có chữ ký xác nhận của người hưởng trợ cấp.
2. Bị thu hồi bằng "Tổ quốc ghi công" trong trường hợp nào?
Theo quy định tại khoản 1 Điều 25 của Nghị định số 131/2021/NĐ-CP, chi tiết và biện pháp thi hành pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng, các trường hợp bị thu hồi bằng "Tổ quốc ghi công" được xác định cụ thể như sau:
- Công nhận liệt sĩ không tuân thủ đúng quy định theo kết luận của thanh tra.
- Người đã được công nhận là liệt sỹ vẫn còn sống sau khi bằng "Tổ quốc ghi công" được cấp.
- Bằng "Tổ quốc ghi công" đã được cấp trùng lặp.
3. Chế độ cho người được cấp Bằng Tổ quốc ghi công bao gồm những gì?
Căn cứ theo quy định tại Điều 16 của Pháp lệnh số 02/2020/UBTVQH14 về ưu đãi người có công với cách mạng, khi được cấp bằng "Tổ quốc ghi công", người được công nhận sẽ được hưởng các chế độ ưu đãi sau đây:
(1) Trợ cấp tuất một lần và trợ cấp tuất hàng tháng cho thân nhân liệt sĩ:
- Thân nhân liệt sĩ sẽ được hưởng trợ cấp tuất một lần khi truy tặng Bằng "Tổ quốc ghi công". Trường hợp liệt sĩ không còn thân nhân, người thừa kế của liệt sĩ sẽ giữ Bằng và được hưởng trợ cấp tuất một lần.
- Ngoài trợ cấp tuất một lần, thân nhân sau đây sẽ được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng:
+ Cha đẻ, mẹ đẻ, con của liệt sĩ chưa đủ 18 tuổi hoặc từ 18 tuổi trở lên nếu vẫn đang đi học hoặc bị khuyết tật nặng, khuyết tật đặc biệt nặng, người có công nuôi liệt sĩ. Trường hợp có nhiều liệt sĩ, mức trợ cấp sẽ tuân theo các mức theo số lượng thân nhân của từng liệt sĩ.
+ Vợ hoặc chồng của liệt sĩ.
(2) Hưởng các chế độ điều hưỡng, phục hồi sức khoẻ:
- Cha đẻ, mẹ đẻ, người có công nuôi liệt sĩ, vợ hoặc chồng và con liệt sĩ bị khuyết tật nặng, khuyết tật đặc biệt nặng sẽ được điều dưỡng phục hồi sức khỏe hai năm một lần.
- Trường hợp cha đẻ, mẹ đẻ chỉ có một con duy nhất là liệt sĩ hoặc có hai con liệt sĩ trở lên, sẽ được điều dưỡng phục hồi sức khỏe hằng năm.
(3) Bảo hiểm y tế dành cho cha đẻ, mẹ đẻ, người có công nuôi liệt sĩ, vợ hoặc chồng và con liệt sĩ.
(4) Ưu tiên trong tuyển sinh và tạo việc làm.
(5) Hỗ trợ để theo học đến trình độ đại học tại các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.
(6) Hỗ trợ cải thiện nhà ở dựa trên công lao và hoàn cảnh của từng người hoặc khi có khó khăn về nhà ở.
(7) Miễn hoặc giảm tiền sử dụng đất khi được Nhà nước giao đất ở, chuyển mục đích sử dụng đất từ mục đích khác sang mục đích ở, công nhận quyền sử dụng đất ở, khi được mua nhà ở thuộc sở hữu của Nhà nước.
(8) Ưu tiên giao hoặc thuê đất, mặt nước, mặt nước biển; ưu tiên giao khoán bảo vệ và phát triển rừng.
(9) Vay vốn ưu đãi để sản xuất, kinh doanh.
(10) Cấp phương tiện trợ giúp, dụng cụ chỉnh hình, phương tiện, thiết bị phục hồi chức năng cần thiết theo chỉ định của cơ sở chỉnh hình, phục hồi chức năng thuộc ngành lao động – thương binh và xã hội hoặc của bệnh viện tuyến tỉnh trở lên đối với thân nhân của liệt sĩ đang hưởng trợ cấp tuất hàng tháng.
(11) Vợ hoặc chồng liệt sĩ lấy chồng hoặc vợ khác mà nuôi con liệt sĩ đến tuổi trưởng thành hoặc chăm sóc cha đẻ, mẹ đẻ liệt sĩ khi còn sống hoặc vì hoạt động cách mạng mà không có điều kiện chăm sóc cha đẻ, mẹ đẻ liệt sĩ khi còn sống sẽ được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng và bảo hiểm y tế.
(12) Khi thân nhân liệt sĩ đang hưởng trợ cấp hàng tháng qua đời, người thân của họ sẽ được trợ cấp một lần với số tiền tương đương 03 tháng trợ cấp hàng tháng đang hưởng.
(13) Trợ cấp mai táng cho người hoặc tổ chức thực hiện mai táng khi người đang hưởng trợ cấp hàng tháng dành cho thân nhân liệt sĩ qua đời.
Tóm lại, khi liệt sĩ được Thủ tướng Chính phủ công nhận và truy tặng bằng "Tổ quốc ghi công", thân nhân của liệt sĩ sẽ được hưởng các chế độ ưu đãi cho thân nhân liệt sĩ theo quy định trên.
Bài viết liên quan: Hướng dẫn hồ sơ, thủ tục cấp Bằng Tổ quốc ghi công theo quy định mới
Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!
