1. Quy định về chế độ tiền lương của lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã
Ngày 06/7/2021, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 66/2021/NĐ-CP để điều chỉnh các quy định cụ thể liên quan đến việc thực thi Luật Phòng chống Thiên tai và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng chống Thiên tai và Luật Đê điều 2020. Theo Nghị định số 66/2021/NĐ-CP ngày 06/7/2021 của Chính phủ, các chính sách và quy định về lợi ích đối với các lực lượng xung kích tham gia vào công tác phòng chống thiên tai tại cấp xã. Theo đó, chế độ tiền lương và tiền công đối với những người tham gia vào các hoạt động tập huấn, huấn luyện, diễn tập và thực hiện nhiệm vụ phòng chống thiên tai được quy định như sau:
- Các cá nhân không hưởng lương từ ngân sách nhà nước trong thời gian tham gia các hoạt động tập huấn, huấn luyện, diễn tập và nhiệm vụ phòng chống thiên tai sẽ được hưởng trợ cấp theo ngày công lao động như sau: Đối với những người tham gia tập huấn, huấn luyện, diễn tập, mức trợ cấp theo ngày công lao động không dưới 59.600 đồng. Đối với những người tham gia nhiệm vụ phòng chống thiên tai, mức trợ cấp theo ngày công lao động mỗi người mỗi ngày không ít hơn 119.200 đồng. Trong trường hợp tham gia huấn luyện, diễn tập và thực hiện nhiệm vụ phòng chống thiên tai vào ban đêm (từ 22 giờ của ngày trước đến 06 giờ của ngày hôm sau), mức trợ cấp được tính gấp đôi so với quy định trên. Khi phải tập trung, tham gia các hoạt động tập huấn, huấn luyện, diễn tập và thực hiện nhiệm vụ phòng chống thiên tai ở xa nơi cư trú và không có điều kiện về nhà hàng ngày, họ sẽ được cung cấp chỗ ăn, chỗ nghỉ và được hỗ trợ về phương tiện đi lại hoặc thanh toán tiền tàu xe một lần đi và về như các cán bộ, công chức cấp xã. Họ cũng sẽ được hỗ trợ tiền ăn theo mức quy định bởi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, nhưng không ít hơn 57.000 đồng mỗi ngày. Cấp bậc nào huy động, cấp bậc đó phải bảo đảm chi trả cho các khoản này.
- Các cá nhân đang hưởng lương từ ngân sách nhà nước trong thời gian tham gia các hoạt động tập huấn, huấn luyện, diễn tập và nhiệm vụ phòng chống thiên tai theo quyết định của cấp có thẩm quyền, sẽ được cơ quan, tổ chức mà họ làm việc trả tiền lương đầy đủ, cũng như các khoản phúc lợi, phụ cấp đi đường và chi phí tàu xe. Trong trường hợp những người lao động có hợp đồng lao động đang thực hiện hợp đồng nhưng tham gia vào các hoạt động tập huấn, huấn luyện, diễn tập và nhiệm vụ phòng chống thiên tai, họ sẽ được tạm hoãn việc thực hiện hợp đồng lao động và được hưởng các chế độ lương và phụ cấp theo quy định.
- Cán bộ, chiến sĩ dân quân tự vệ và cảnh sát xã được huy động để tham gia huấn luyện, diễn tập và thực hiện nhiệm vụ phòng chống thiên tai theo quyết định của cấp có thẩm quyền, sẽ được hưởng các chế độ theo quy định của pháp luật.
2. Chế độ ngoài tiền lương của lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã
Chế độ chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ tai nạn và trợ cấp tiền tuất cho những người tham gia lực lượng xung kích phòng chống thiên tai, thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế, được quy định như sau:
- Đối với những người đã tham gia bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế: Họ sẽ được hưởng các chế độ liên quan đến bệnh tật, tai nạn lao động và tử tuất theo quy định của pháp luật về lao động, bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế. Thời gian tính từ khi được huy động, bắt đầu đi thực hiện nhiệm vụ cho đến khi hoàn thành và trở về nơi cư trú hoặc từ khi được huy động, bắt đầu đi thực hiện nhiệm vụ cho đến khi xảy ra tai nạn hoặc tử vong.
- Đối với những người chưa tham gia bảo hiểm y tế và bảo hiểm xã hội: Trong trường hợp bị ốm đau, tai nạn hoặc bị thương: Chi phí khám chữa bệnh và điều trị sẽ được hỗ trợ tương đương với mức hưởng bảo hiểm y tế cho hạ sĩ quan và binh sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam đang tại ngũ. Trong thời gian điều trị nội trú, tiền ăn bệnh lý sẽ được bảo đảm. Trong trường hợp tai nạn dẫn đến suy giảm khả năng lao động, mức trợ cấp tai nạn sẽ được xác định dựa trên mức độ suy giảm: 7.450.000 đồng cho mỗi 5% suy giảm ban đầu, và mỗi 1% suy giảm sau đó được hưởng thêm 745.000 đồng. Trong trường hợp tử vong do tai nạn, thân nhân sẽ được hưởng trợ cấp tiền tuất là 53.640.000 đồng; người lo mai táng sẽ nhận được tiền mai táng phí là 14.900.000 đồng. Trong trường hợp tử vong do bệnh tật, thân nhân sẽ được hưởng trợ cấp tiền tuất là 7.450.000 đồng; người lo mai táng sẽ nhận được tiền mai táng phí là 14.900.000 đồng.
- Các chế độ khác: Những người tham gia lực lượng xung kích phòng chống thiên tai ở cấp xã, nếu bị thương hoặc hy sinh trong khi làm nhiệm vụ, sẽ được hưởng các chế độ như thương binh và được công nhận là liệt sĩ theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng. Họ cũng sẽ được bố trí trang thiết bị làm việc theo tiêu chuẩn và được trang bị đồng phục theo quy định. Hơn nữa, họ sẽ được ưu tiên khi xin việc làm. Nguồn kinh phí để thực hiện các chế độ và chính sách cho lực lượng xung kích phòng chống thiên tai ở cấp xã sẽ được bảo đảm từ ngân sách nhà nước, Quỹ phòng chống thiên tai và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.
3. Vai trò của lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai cấp xã
Lực lượng xung kích ở cấp xã, với thành phần chủ chốt là những người dân địa phương, am hiểu về phong tục tập quán và địa hình, có khả năng xác định cụ thể các điểm yếu tại địa phương, từ đó trở nên chủ động hơn trong việc phòng chống thiên tai. Đặc biệt, lực lượng này sẽ tham gia vào việc hỗ trợ và triển khai các hoạt động sơ tán khẩn cấp cho người dân tại những khu vực xảy ra lũ quét, sạt lở đất, nơi mà người dân bị mắc kẹt trên nương rẫy, bãi sông, suối, hoặc những nơi bị ngập lụt, chia cắt, cô lập, đưa họ đến nơi an toàn. Họ cũng sẽ tập trung vào việc tìm kiếm người mất tích, cứu chữa kịp thời cho những người bị thương, mắc kẹt, hoặc bị cuốn trôi trong lũ. Những hoạt động này không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại do thiên tai mà còn tạo ra sự đoàn kết và sự tự chủ trong cộng đồng địa phương.
Hoạt động của lực lượng xung kích ở cấp xã không chỉ giới hạn trong việc cứu hộ và phòng tránh, mà còn bao gồm các nhiệm vụ quan trọng khác như báo hiệu, canh gác, và hướng dẫn tại các điểm nguy hiểm để đảm bảo an toàn cho cộng đồng, đặc biệt là trẻ em và người tham gia giao thông. Việc hỗ trợ sửa chữa những căn nhà hư hỏng và lắp đặt nhà tạm là một phần quan trọng của quá trình phục hồi sau thiên tai. Điều này giúp đảm bảo rằng người dân bị ảnh hưởng có một nơi ở an toàn và ổn định để tái lập cuộc sống. Lực lượng xung kích ở cấp xã thực sự là lực lượng phản ứng nhanh, có khả năng xử lý tình huống khẩn cấp ngay từ đầu mà không cần chờ đợi sự can thiệp từ các lực lượng bên ngoài. Điều này giúp giảm thiểu thời gian phản ứng và tăng cường khả năng ứng phó của cộng đồng trước các tình huống khẩn cấp. Sự hiệu quả của lực lượng xung kích đã được ghi nhận rõ rệt thông qua các hoạt động ứng phó với các thảm họa thiên tai, như mưa lũ, lũ quét, sạt lở đất tại khu vực miền núi và lũ lụt nghiêm trọng tại miền Trung. Sự chuẩn bị và phản ứng nhanh chóng của họ đã giúp giảm thiểu thiệt hại và cứu sống nhiều người trong cộng đồng.
Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Chế độ đối với lực lượng xung kích phòng chống thiên tai cấp xã bị thương khi làm nhiệm vụ.
Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!
