1. Giới thiệu về Hội Luật gia Việt Nam

Dựa trên Chương I của Điều lệ Hội Luật gia Việt Nam, được ban hành theo Quyết định 770/QĐ-TTg năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ, có thể mô tả như sau:

Hội Luật gia Việt Nam, hay còn được biết đến với tên tiếng Anh là Vietnam Lawyers’ Association (VLA), là một tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, tự nguyện và thống nhất, đại diện cho cộng đồng luật gia trên toàn quốc. Hội là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, được quản lý bởi Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Được thành lập vào ngày 04 tháng 4 năm 1955, Hội Luật gia Việt Nam đồng lòng tập hợp và đoàn kết các luật gia đang hoặc đã làm việc trong lĩnh vực pháp luật tại các cơ quan, tổ chức, và đơn vị tự nguyện. Mục tiêu của họ là đóng góp vào việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ quyền con người, đảm bảo quyền tự do và dân chủ cho Nhân dân, đồng thời hỗ trợ xây dựng nền pháp luật và khoa học, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam với mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng và văn minh.

Hội cũng cam kết bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các hội viên, đồng thời tham gia và mở rộng quan hệ hữu nghị và hợp tác với các tổ chức luật gia trên toàn thế giới và các tổ chức khác, tuân theo nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của mỗi quốc gia, với mục đích chung là đạt được hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

2. Hội Luật gia có bắt buộc phải tham gia tư vấn pháp luật trong Ngày pháp luật tại địa phương không?

Dựa trên điều 9 Nghị định 28/2013/NĐ-CP, các quy định liên quan đến việc tham gia các hoạt động phổ biến pháp luật của Hội Luật gia được mô tả như sau:

- Theo khoản 1 và khoản 2 của Điều 9, Nhà nước khích lệ Hội Luật gia Việt Nam, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cùng các tổ chức như hội công chứng, tổ chức xã hội nghề nghiệp pháp luật, trung tâm tư vấn pháp luật, và tổ chức hành nghề luật sư, công chứng tham gia vào việc phổ biến và giáo dục pháp luật miễn phí cho nhân dân. Điều này bao gồm việc tạo điều kiện cho các thành viên của tổ chức để tham gia hoạt động phổ biến và giáo dục pháp luật miễn phí cho cộng đồng thông qua các hoạt động chuyên môn hoặc theo yêu cầu của cá nhân, tổ chức.

- Hội Luật gia Việt Nam, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, hội công chứng, và các tổ chức xã hội - nghề nghiệp khác về pháp luật được hướng dẫn về việc tham gia vào các hoạt động phổ biến và giáo dục pháp luật miễn phí hàng năm. Điều này áp dụng đối với luật gia, luật sư, công chứng viên, và hội viên, đảm bảo rằng họ tham gia tích cực vào công tác phổ biến pháp luật hàng năm của mình.

Theo quy định này, tại mỗi địa phương, Hội Luật gia được khuyến khích tham gia vào công tác phổ biến và giáo dục pháp luật miễn phí cho nhân dân, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để các thành viên tham gia vào các hoạt động này theo yêu cầu cụ thể từ cá nhân hoặc tổ chức, mà không có yêu cầu bắt buộc. Thông thường, Hội Luật gia sẽ tham gia vào các hoạt động tư vấn pháp luật hoặc các hoạt động phổ biến pháp luật tại địa phương theo yêu cầu từ cộng đồng để đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ phổ biến pháp luật hàng năm của họ.

3. Chính sách Hội Luật gia khi tham gia tư vấn pháp luật hưởng trong Ngày Pháp luật?

Dựa vào điều 9, khoản 3 của Nghị định 28/2013/NĐ-CP về chính sách hưởng khi Hội Luật gia thực hiện công tác phổ biến pháp luật, quy định rằng, khi Hội Luật gia tham gia tư vấn pháp luật trong Ngày Pháp luật tại địa phương, họ sẽ được nhận các chính sách theo quy định tại khoản 1, Điều 8 của Nghị định trên. Cụ thể như sau:

(1) Nhận tài liệu pháp luật miễn phí từ cơ quan nhà nước, cùng với việc được cung cấp thông tin miễn phí về chính sách và pháp luật liên quan đến lĩnh vực pháp luật được phổ biến và giáo dục. Họ cũng sẽ được đào tạo và bồi dưỡng kiến thức về pháp luật, nghiệp vụ, kỹ năng phổ biến, giáo dục pháp luật mà không mất phí khi tham gia các hoạt động phổ biến và giáo dục pháp luật, dựa trên nguồn kinh phí của chính Hội.

(2) Thực hiện hoạt động quảng cáo khi tham gia phổ biến và giáo dục pháp luật miễn phí hoặc nhận hỗ trợ về kinh phí, cơ sở vật chất, và phương tiện. Những hoạt động này sẽ được thực hiện dưới sự thỏa thuận bằng văn bản giữa các bên, tuân theo các quy định của pháp luật về quảng cáo.

(3) Hội Luật gia sẽ được khen thưởng theo quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng khi tham gia các hoạt động phổ biến pháp luật, đặt dấu ấn tích cực trong công tác giáo dục và phổ biến kiến thức pháp luật.

4. Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn có trách nhiệm gì trong hoạt động phổ biến pháp luật?

Theo quy định tại Điều 4 của Nghị định 28/2013/NĐ-CP, Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn có những trách nhiệm sau đây trong hoạt động phổ biến pháp luật:

(1) Tổ chức và triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn theo hướng dẫn của Ủy ban nhân dân cấp huyện.

(2) Đôn đốc và kiểm tra các cơ quan, tổ chức trên địa bàn để đảm bảo tổ chức Ngày Pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

(3) Thực hiện việc thống kê và báo cáo về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo chỉ đạo của Ủy ban nhân dân cấp huyện.

(4) Sơ kết, tổng kết và khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong việc tổ chức và thực hiện Ngày Pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, cũng như trong việc thực hiện xã hội hóa công tác phổ biến và giáo dục pháp luật trên địa bàn.

(5) Bảo đảm kinh phí, cơ sở vật chất, và phương tiện cho các hoạt động phổ biến và giáo dục pháp luật.

5. Tiếp tục phát huy vai trò của Hội Luật gia Việt Nam trong phổ biến, giáo dục pháp luật

Trong thời gian gần đây, Hội Luật gia Việt Nam đã đồng bộ hóa các biện pháp nhằm củng cố kiện toàn tổ chức cán bộ, xây dựng và triển khai nền nếp chương trình, kế hoạch Phổ biến, Giáo dục Pháp luật (PBGDPL). Đồng thời, Hội cũng đã tiến hành nghiên cứu và thí điểm mô hình Trung tâm Pháp luật cộng đồng tại các xã, phường, thị trấn có đủ điều kiện trên toàn quốc, nhằm liên kết với quá trình xây dựng và nâng cao tiêu chuẩn tiếp cận pháp luật ở cấp xã, phường, thị trấn. Hiện tại, đã có hơn 200 Trung tâm được thành lập tại 10 tỉnh và thành phố. Dưới sự hướng dẫn của Hội Luật gia Việt Nam, nhiều địa phương đã thành lập "Tổ pháp luật cộng đồng" và "Cà phê pháp luật".

Đáng chú ý, các cấp Hội Luật gia đã đóng vai trò tích cực trong việc tổ chức "Ngày Pháp luật" tại các cơ quan, đơn vị và địa bàn. Họ đã tổ chức các sự kiện tuyên truyền linh động, tập huấn văn bản, và tuyên truyền qua các phương tiện truyền thông như báo chí, truyền hình, và truyền thanh (bằng cả tiếng Việt và tiếng dân tộc), tích hợp nội dung tuyên truyền vào các chương trình văn nghệ và cổ động. Ngoài ra, họ đã biên soạn và phát hành nhiều tài liệu pháp luật, bản tin, tờ rơi, tờ gấp, sổ tay pháp luật, chuyên đề pháp luật về phòng chống tội phạm, cũng như tổ chức cuộc thi tìm hiểu pháp luật.

Trong khoảng hơn 20 năm (2002-2023), qua 56 tỉnh và thành phố, các hội đã tiến hành trực tiếp 991.328 cuộc PBGDPL, tư vấn và hướng dẫn pháp luật trong 934.265 buổi, cung cấp 37.934.163 tài liệu pháp luật, đăng 1.044.961 tin và bài pháp luật. Đồng thời, họ đã tuyên truyền thông qua 682.425 cuộc sóng phát thanh và truyền hình, cũng như thực hiện phổ biến pháp luật trong 1.031.553 cuộc tại các cơ sở giáo dục địa phương.

Với công tác hoà giải cơ sở, Hội Luật gia Việt Nam đã tập trung xây dựng và củng cố tổ chức hoạt động hòa giải. Họ thực hiện thí điểm các mô hình Trung tâm Pháp luật cộng đồng và tăng cường đội ngũ nhân sự trong quá trình thực hiện hoạt động hòa giải ngoại tòa án. Đồng thời, họ đã vận động hội viên tham gia làm hòa giải viên tại cơ sở và triển khai mô hình huy động luật gia hỗ trợ nghiệp vụ cho hòa giải viên tại cơ sở. Hội Luật gia Việt Nam cũng đã nghiên cứu và phát triển nhiều phương thức hòa giải phù hợp với các đối tượng có tranh chấp, trong đó có những tranh chấp liên quan đến đất đai, đền bù và giải phóng mặt bằng.

Bài viết liên quan: Điều kiện, thủ tục gia nhập Hội Luật gia Việt Nam như thế nào?

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!