1/ Cơ sở pháp lý:

– Bộ luật dân sự 2005

– Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014

2/ Chồng mất, vợ có phải trả nợ thay hay không?

Căn cứ theo Điều 401 Bộ luật Dân sự 2005 có quy định:

“Hợp đồng dân sự có thể được giao kết bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể, khi pháp luật không quy định loại hợp đồng đó phải được giao kết bằng một hình thức nhất định. Trong trường hợp pháp luật có quy định hợp đồng phải được thể hiện bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực, phải đăng ký hoặc xin phép thì phải tuân theo các quy định đó. Hợp đồng không bị vô hiệu trong trường hợp có vi phạm về hình thức, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác”.

Về hợp đồng vay tài sản, Điều 471 Bộ luật dân sự quy định:

“Hợp đồng vay tài sản là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thoả thuận hoặc pháp luật có quy định”.

Vì pháp luật hiện hành không quy định hợp đồng vay tài sản phải công chứng, chứng thực. Như vậy, hợp đồng vay tài sản có thể hiện bằng văn bản như trường hợp của chồng chị là có hiệu lực pháp luật. Trong hợp đồng hai bên đã giao kết về việc vay tiền thì theo đó cũng phát sinh các quyền và nghĩa vụ của bên vay và bên cho vay theo quy định pháp luật.

Theo quy định của pháp luật Hôn nhân và Gia đình về việc vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới đối với giao dịch do một bên thực hiện thì việc chồng chị vay không phải để thực hiện giao dịch nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình hoặc giao dịch khác phù hợp với quy định về đại diện tại các Điều 24, 25 và 26 của Luật Hôn nhân gia đình theo quy định tại Điều 27 Luật Hôn nhân và Gia Đình năm 2014 thì chị không phải liên đới chịu trách nhiệm trả thay cho chồng của chị.

Mặc dù trong trường hợp chị không có nghĩa vụ liên đới chịu trách nhiệm trả tiền cho chồng chị, nhưng khi chồng chị đã chết, nếu vẫn còn di sản để lại cho người thừa kế thì người thừa kế có trách nhiệm phải trả số tiền đã vay của chồng chị theo quy định về thừa kế trong pháp luật dân sự, cụ thể là theo Điều 637 Bộ luật dân sự năm 2005 quy định vấn đề thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại:

“1. Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thoả thuận khác.

2. Trong trường hợp di sản chưa được chia, nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý di sản thực hiện theo thoả thuận của những người thừa kế.

3. Trong trường hợp di sản đã được chia, mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thoả thuận khác.

4. Trong trường hợp Nhà nước, cơ quan, tổ chức hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như người thừa kế là cá nhân”.

Theo quy định nêu trên, khi người vay tiền là chồng chị đã chết thì nghĩa vụ trả nợ cho chồng chị sẽ do những người thừa kế của chồng chị thực hiện, bao gồm: người thừa kế theo di chúc (nếu chồng chị để lại di chúc); người thừa kế theo pháp luật.

Như vậy, nếu việc vay của chồng chị đã đúng quy định của pháp luật thì những người thừa kế có trách nhiệm thực hiện việc trả nợ trong phạm vi di sản do người chết để lại.

Trân trọng ./.

Bộ phận tư vấn pháp luật - Luật Minh Khuê biên tập