1. Đặc điểm môn học Giáo dục công dân
Môn học Giáo dục công dân (Đạo đức ở cấp tiểu học, Giáo dục công dân ở cấp trung học cơ sở, Giáo dục kinh tế và pháp luật ở cấp trung học phổ thông) đóng vai trò quan trọng trong việc giúp học sinh xây dựng và phát triển ý thức và hành vi công dân. Qua các bài học về lối sống, đạo đức, pháp luật, kinh tế, môn học Giáo dục công dân đóng góp vào việc bồi dưỡng cho học sinh những phẩm chất và năng lực cốt lõi của một người công dân, bao gồm tình cảm, niềm tin, nhận thức, cách ứng xử phù hợp với chuẩn mực đạo đức và quy định pháp luật. Môn học này giúp học sinh phát triển kỹ năng sống và sẵn sàng thực hiện trách nhiệm công dân trong việc học tập, làm việc và đóng góp vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cũng như tham gia vào quá trình hội nhập quốc tế.
Trong giai đoạn giáo dục cơ bản, Đạo đức và Giáo dục công dân là hai môn học bắt buộc. Nội dung chính của môn học tập trung vào giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, pháp luật và kinh tế. Các nội dung này nhằm tạo định hướng về giá trị cá nhân, gia đình, quê hương và cộng đồng, nhằm hình thành cho học sinh những thói quen và nền tảng cần thiết trong quá trình học tập, sinh hoạt và sự tự điều chỉnh theo chuẩn mực đạo đức và quy định pháp luật.
Trong giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp, môn học Giáo dục kinh tế và pháp luật là một lựa chọn dựa trên nguyện vọng và định hướng nghề nghiệp của học sinh. Nội dung chính của môn học tập trung vào kiến thức cơ bản về kinh tế, pháp luật phù hợp với độ tuổi của học sinh; nội dung này có tính ứng dụng và thực tiễn đối với cuộc sống và định hướng nghề nghiệp sau trung học phổ thông. Môn học này được kết hợp với giáo dục đạo đức và kỹ năng sống, giúp học sinh nhận thức đúng và thực hiện quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm công dân. Trong các lớp 10, 11 và 12, những học sinh có định hướng theo học các ngành như Giáo dục chính trị, Giáo dục công dân, Kinh tế, Hành chính, Pháp luật hoặc có sự quan tâm và hứng thú đối với môn học, có thể chọn học một số chuyên đề. Các chuyên đề này nhằm tăng cường kiến thức về kinh tế, pháp luật và kỹ năng áp dụng vào thực tế, đồng thời đáp ứng sở thích, nhu cầu và định hướng nghề nghiệp của học sinh.
2. Chương trình giáo dục phổ thông mới môn Giáo dục công dân chuẩn nhất
Chương trình môn Giáo dục công dân tuân thủ các định hướng nêu trong Chương trình tổng thể và nhấn mạnh những quan điểm sau:
- Chương trình môn Giáo dục công dân được xây dựng dựa trên tính khoa học, tính sư phạm và tính thực tiễn. Nó được cơ sở trên đường lối, chủ trương và chính sách của Đảng và Nhà nước, các thành tựu nghiên cứu về tâm lý học, giáo dục học, đạo đức học, luật học, lí luận chính trị và kinh tế học. Nó còn kế thừa kinh nghiệm trong và ngoài nước về phát triển môn Giáo dục công dân, giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam và giá trị chung của nhân loại. Chương trình cũng được thiết kế để phản ánh thực tế xã hội, giáo dục, điều kiện kinh tế và truyền thống văn hoá Việt Nam, đồng thời xem xét sự đa dạng của học sinh về phương diện vùng miền, điều kiện và khả năng học tập.
- Chương trình môn Giáo dục công dân bảo đảm tính hệ thống. Ở giai đoạn giáo dục cơ bản, nội dung của môn Đạo đức (ở cấp tiểu học) và môn Giáo dục công dân (ở cấp trung học cơ sở) được xây dựng theo hướng đồng tâm và phát triển. Chúng dựa trên các lĩnh vực giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, kinh tế, pháp luật và xoay quanh các mối quan hệ của con người với bản thân và người khác, với cộng đồng, đất nước, nhân loại, công việc và môi trường tự nhiên. Chương trình mở rộng và nâng cao dần từ cấp tiểu học đến cấp trung học cơ sở. Ở giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp, nội dung của môn Giáo dục kinh tế và pháp luật (ở cấp trung học phổ thông) được xây dựng theo hướng phát triển tuyến tính, xoay quanh các quan hệ kinh tế và pháp luật từ kinh tế vĩ mô đến kinh tế vi mô, từ hệ thống chính trị và pháp luật đến quyền và nghĩa vụ công dân.
- Chương trình môn Giáo dục công dân chú trọng tích hợp các nội dung giáo dục trong môn học về kỹ năng sống, đạo đức, pháp luật, kinh tế và tích hợp nhiều chủ đề giáo dục cần thiết như môi trường, bình đẳng giới, di sản văn hoá, phòng chống tệ nạn xã hội, tài chính và nhiều chủ đề khác. Những nội dung này liên kết chặt chẽ với cuộc sống thực tế của học sinh và liên quan đến các sự kiện có tính thời sự trong lĩnh vực đạo đức, pháp luật, kinh tế, chính trị, văn hoá và xã hội của địa phương, đất nước và thế giới.
- Chương trình môn Giáo dục công dân được xây dựng theo hướng mở. Chương trình chỉ quy định các yêu cầu cần đạt, nội dung dạy học cơ bản và cốt lõi cho mỗi cấp học và lớp học nhằm đáp ứng các yêu cầu đó. Chương trình cũng đưa ra định hướng chung về phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả. Từ các yêu cầu và định hướng chung này, các tác giả sách giáo khoa, cơ sở giáo dục và giáo viên môn Giáo dục công dân được khuyến khích để sáng tạo và tự chủ trong việc thực hiện và phát triển chương trình.
Cụ thể, mời quý bạn đọc tải xuống và tham khảo nguyên văn Chương trình giáo dục phổ thông mới môn Giáo dục công dân chuẩn nhất do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo qua đường link dưới đây:
>> Tải ngay: Chương trình giáo dục phổ thông mới môn Giáo dục công dân chuẩn nhất
3. Những điểm mới của chương trình Giáo dục công dân 2018
Chương trình Giáo dục công dân ở THPT mới đã có những đột phá về quan điểm xây dựng chương trình, mục tiêu chương trình và yêu cầu về phẩm chất, năng lực. Đặc biệt, nội dung chương trình được cập nhật với tri thức mới để đáp ứng sự phát triển năng lực của học sinh. Các điểm cụ thể bao gồm:
- Thứ nhất, về tên gọi của chương trình: Tên gọi cũ "Giáo dục công dân" nhấn mạnh vào mục tiêu trang bị tri thức về thế giới quan, phương pháp luận triết học và đạo đức công dân trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tuy nhiên, tên gọi mới "Giáo dục kinh tế và pháp luật" coi trọng giáo dục định hướng nghề nghiệp, trang bị cho học sinh kiến thức chủ yếu về kinh tế và pháp luật, nhằm hỗ trợ học sinh trong việc lựa chọn nghề nghiệp trong tương lai.
- Thứ hai, về vị trí và vai trò của môn học: Trong chương trình mới, môn Giáo dục kinh tế và pháp luật được xếp vào nhóm môn học tự chọn bắt buộc trong nhóm Khoa học xã hội (Lịch sử - Địa lý - Giáo dục kinh tế và pháp luật). Sự thay đổi này không có nghĩa là môn học bị giảm giá trị, mà ngược lại, vị trí tự chọn bắt buộc mang đến nhiều cơ hội cho giáo viên và học sinh. Nhiều trường Đại học đã sử dụng điểm thi môn Giáo dục kinh tế và pháp luật làm tiêu chí xét tuyển đầu vào, khuyến khích học sinh và giáo viên nỗ lực để dạy và học tốt môn học này, đồng thời đáp ứng định hướng lựa chọn nghề nghiệp của học sinh trong tương lai.
- Thứ ba, cách tiếp cận xây dựng chương trình: Chương trình Giáo dục công dân ở cấp THPT cũ tập trung vào việc giáo dục thế giới quan, nhân sinh quan và giá trị quan, phương pháp luận cho công dân tương lai. Trong khi đó, chương trình mới được xây dựng dựa trên đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước Việt Nam trong giai đoạn hiện tại. Ngoài ra, nó còn tích hợp nhiều nội dung giáo dục cơ bản, thiết thực và hiện đại về giá trị sống, kỹ năng sống, đạo đức, pháp luật và kinh tế. Chương trình môn Giáo dục kinh tế và pháp luật trong đó được xây dựng theo hướng phát triển tuyến tính, xoay quanh các quan hệ kinh tế và pháp luật, từ kinh tế vĩ mô đến kinh tế vi mô, từ hệ thống chính trị và nhà nước, pháp luật và hệ thống pháp luật, đến những nội dung và lĩnh vực pháp luật cụ thể.
- Thứ tư, về nội dung giáo dục:
Trong cấu trúc chương trình cũ, học sinh lớp 10 tập trung vào các vấn đề về Triết học và đạo đức. Học sinh lớp 11 chủ yếu học về kinh tế và các đường lối chính sách quan trọng của Đảng và Nhà nước. Học sinh lớp 12 tiếp tục học về pháp luật. Khi hoàn thành chương trình, học sinh phổ thông có kiến thức đa dạng và tự tin để hòa nhập vào cuộc sống và trở thành người trưởng thành.
Trong chương trình mới, học sinh lớp 10, lớp 11 và lớp 12 đều được học về nội dung kinh tế và pháp luật theo hướng đồng tâm và tuyến tính. Ví dụ, học sinh lớp 10 học về "Thị trường và cơ chế thị trường", tiếp theo là "Cạnh tranh, cung cầu trong kinh tế thị trường" ở lớp 11, và cuối cùng là "Tăng trưởng và phát triển kinh tế; Hội nhập kinh tế quốc tế" ở lớp 12. Đặc điểm của chương trình mới là sự kết nối chặt chẽ giữa các lớp học và cấp học, và sự liên thông với chương trình giáo dục mầm non, chương trình giáo dục nghề nghiệp và chương trình giáo dục đại học.
Chương trình GDCD mới mang đến những nét mới so với chương trình trước đó, nhằm xây dựng một nền giáo dục hiện đại, theo kịp nhịp phát triển của các nước có nền giáo dục tiên tiến. Nó cũng đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện về phẩm chất và năng lực của người học, phục vụ quá trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước.
Bài viết liên quan: Chương trình giáo dục phổ thông mới khác chương trình cũ ở những điểm nào ?
Mời quý khách hàng liên hệ với Luật Minh Khuê qua số hotline: 1900.6162 hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để chúng tôi có thể hỗ trợ và giải đáp kịp thời những thắc mắc của quý khách hàng. Xin trân trọng cảm ơn!
