1. Các triệu chứng để nhận biết phản vệ sau tiêm vaccine?
Căn cứ theo quy định tại tiểu mục 1 Mục I Phụ lục I Ban hành kèm theo Thông tư 51/2017/TT-BYT ngày 29 tháng 12 năm 2017 của Bộ trưởng Bộ Y tế hướng dẫn về phòng, chẩn đoán và xử trí phản vệ áp dụng đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Một số triệu chứng để nhận biết phản vệ sau khi tiêm vaccine bao gồm:
- Mày đay, phù mạch nhanh.
- Khó thở, tức ngực, thở rít.
- Đau bụng hoặc nôn.
- Tụt huyết áp hoặc ngất.
- Rối loạn ý thức.
Cụ thể tại tiểu mục 2 Mục I này quy định về các bệnh cảnh lâm sàng trong chẩn đoán phản vệ như sau:
Các bệnh cảnh lâm sàng:
- Bệnh cảnh lâm sàng 1: Các triệu chứng xuất hiện trong vài giây đến vài giờ ở da, niêm mạc (mày đay, phù mạch, ngứa...) và có ít nhất 1 trong 2 triệu chứng sau:
+ Các triệu chứng hô hấp (khó thở, thở rít, ran rít).
+ Tụt huyết áp (HA) hay các hậu quả của tụt HA (rối loạn ý thức, đại tiện, tiểu tiện không tự chủ...).
- Bệnh cảnh lâm sàng 2: Ít nhất 2 trong 4 triệu chứng sau xuất hiện trong vài giây đến vài giờ sau khi người bệnh tiếp xúc với yếu tố nghi ngờ:
+ Biểu hiện ở da, niêm mạc: mày đay, phù mạch, ngứa.
+ Các triệu chứng hô hấp (khó thở, thở rít, ran rít).
+ Tụt huyết áp hoặc các hậu quả của tụt huyết áp (rối loạn ý thức, đại tiện, tiểu tiện không tự chủ...).
+ Các triệu chứng tiêu hóa (nôn, đau bụng...).
- Bệnh cảnh lâm sàng 3: Tụt huyết áp xuất hiện trong vài giây đến vài giờ sau khi tiếp xúc với yếu tố nghi ngờ mà người bệnh đã từng bị dị ứng:
+ Trẻ em: giảm ít nhất 30% huyết áp tâm thu (HA tối đa) hoặc tụt huyết áp tâm thu so với tuổi (huyết áp tâm thu < 70mmHg).
+ Người lớn: Huyết áp tâm thu < 90mmHg hoặc giảm 30% giá trị huyết áp tâm thu nền.
2. Có bắt buộc phải test da để thử phản ứng phản vệ khi đi tiêm thuốc không?
Theo quy định tại Phục lục VIII ban hành kèm theo Thông tư 51/2017/TT-BYT ngày 29 tháng 12 năm 2017 của Bộ trưởng Bộ Y tế hướng dẫn chỉ định làm test da như sau:
- Không thử phản ứng (test) cho tất cả các loại thuốc trừ những trường hợp người bệnh có tiền sử dị ứng với thuốc hoặc dị nguyên có liên quan (thuốc, dị nguyên cùng nhóm hoặc có phản ứng chéo) và nếu người bệnh có tiền sử phản vệ với nhiều dị nguyên khác nhau.
- Phải tiến hành test da trước khi sử dụng thuốc hoặc dị nguyên nếu người bệnh có tiền sử dị ứng với thuốc hoặc dị nguyên có liên quan (thuốc, dị nguyên cùng nhóm hoặc có phản ứng chéo) và nếu người bệnh có tiền sử phản vệ với nhiều dị nguyên khác nhau.
- Khi thử test phải có sẵn các phương tiện cấp cứu phản vệ.
- Việc làm test da theo quy định tại Phụ lục IX ban hành kèm theo Thông tư này.
- Nếu người bệnh có tiền sử dị ứng với thuốc hoặc dị nguyên và kết quả test da (lẩy da hoặc nội bì) dương tính thì không được sử dụng thuốc hoặc dị nguyên đó.
- Nếu người bệnh có tiền sử dị ứng thuốc hoặc dị nguyên và kết quả test lẩy da âm tính với dị nguyên đó thì tiếp tục làm test nội bì.
- Nếu người bệnh có tiền sử dị ứng thuốc và kết quả test lẩy da và nội bì âm tính với thuốc hoặc dị nguyên, trong trường hợp cấp cứu phải sử dụng thuốc (không có thuốc thay thế) cần cân nhắc làm test kích thích và/hoặc giải mẫn cảm nhanh với thuốc tại chuyên khoa dị ứng hoặc các bác sĩ đã được tập huấn về dị ứng-miễn dịch lâm sàng tại cơ sở y tế có khả năng cấp cứu phản vệ và phải được sự đồng ý của người bệnh hoặc đại diện hợp pháp của người bệnh bằng văn bản.
- Sau khi tình trạng dị ứng ổn định được 4-6 tuần, khám lại chuyên khoa dị ứng-miễn dịch lâm sàng hoặc các chuyên khoa đã được đào tạo về dị ứng-miễn dịch lâm sàng cơ bản để làm test xác định nguyên nhân phản vệ.
Như vậy, theo quy định nêu trên không bắt buộc phải test da để thử phản ứng phản vệ khi đi tiêm thuốc.
Việc test da chỉ thực hiện khi người bệnh có tiền sử dị ứng với thuốc hoặc dị nguyên có liên quan (thuốc, dị nguyên cùng nhóm hoặc có phản ứng chéo) và nếu người bệnh có tiền sử phản vệ với nhiều dị nguyên khác nhau và thực hiện khi sử dụng thuốc hoặc dị nguyên.
Nếu người bệnh có tiền sử dị ứng thuốc và kết quả test lẩy da và nội bì âm tính với thuốc hoặc dị nguyên, trong trường hợp cấp cứu phải sử dụng thuốc (không có thuốc thay thế) cần cân nhắc làm test kích thích và/hoặc giải mẫn cảm nhanh với thuốc tại chuyên khoa dị ứng hoặc các bác sĩ đã được tập huấn về dị ứng-miễn dịch lâm sàng tại cơ sở y tế có khả năng cấp cứu phản vệ và phải được sự đồng ý của người bệnh hoặc đại diện hợp pháp của người bệnh bằng văn bản.
3. Thực hiện test da để thử phản ứng phản vệ khi đi tiêm thuốc?
Theo quy định tại Phụ lục IX ban hành kèm theo Thông tư 51/2017/TT-BYT quy định về quy trình test da để thử phản ứng phản vệ khi đi tiêm thuốc như sau:
Test lấy da:
- Trước khi thực hiện test lấy da, giải thích cho người bệnh hoặc đại diện hợp pháp về quá trình thử nghiệm và yêu cầu họ ký xác nhận vào mẫu phiếu đề nghị thử test.
- Chuẩn bị các dụng cụ cần thiết gồm kim lấy da, bơm kim tiêm vô trùng, dung dịch histamin 1mg/ml, thước đo kết quả, hộp cấp cứu phản vệ, và thuốc hoặc dị nguyên được chuẩn hóa.
- Tiến hành sát trùng vị trí trên da để thử test. Chọn những vùng da không bị tổn thương như mặt trước của cánh tay, lưng và đợi cho da khô.
- Tiếp theo, nhỏ từng giọt dung dịch trên da cách nhau khoảng 3-5cm và đánh dấu để tránh nhầm lẫn. Cụ thể:
+ Một giọt dung dịch natriclorid 0,9% (âm).
+ Một giọt dung dịch thuốc hoặc dị nguyên nghi ngờ.
+ Một giọt dung dịch histamin 1mg/ml (dương).
- Sử dụng kim lấy da để cắm vào giữa giọt dung dịch trên da, tạo một góc 45 độ và lẩy nhẹ. Nếu sử dụng kim nhựa, chỉ cần ấn thẳng kim qua giọt dung dịch. Sau khi hoàn thành, sử dụng giấy hoặc bông thấm giọt dung dịch.
- Đọc kết quả sau 20 phút. Kết quả được coi là dương tính khi xuất hiện sẩn ở vị trí dị nguyên lớn hơn 3mm hoặc chiếm trên 75% diện tích so với chứng âm.
Test nội bì:
- Trước khi thực hiện test nội bì, giải thích cho bệnh nhân hoặc đại diện hợp pháp về quy trình thử nghiệm và yêu cầu họ ký xác nhận vào mẫu phiếu đề nghị thử test.
- Chuẩn bị dụng cụ bao gồm dung dịch natriclorid 0,9%, bơm kim tiêm vô trùng loại 1ml, thước đo kết quả, hộp cấp cứu phản vệ, và thuốc hoặc dị nguyên được chuẩn hóa.
- Tiến hành sát trùng vị trí trên da để thử test. Chọn những vùng da không bị tổn thương như mặt trước của cánh tay, lưng, v.v., và đợi cho da khô.
- Dùng bơm tiêm để tiêm dung dịch natriclorid 0,9% vào da ở các điểm cách nhau khoảng 3-5cm, mỗi điểm 0,02-0,05ml để tạo ra nốt phồng đường kính 3mm theo thứ tự sau:
+ Điểm 1: Dung dịch natriclorid 0,9% (âm).
+ Điểm 2: Dung dịch thuốc hoặc dị nguyên đã chuẩn hóa.
- Đọc kết quả sau 20 phút. Kết quả được coi là dương tính khi xuất hiện sẩn ở vị trí dị nguyên có đường kính ≥ 3mm hoặc chiếm trên 75% diện tích so với chứng âm.
Xem thêm: Tiêm chủng là gì? Quy trình tiêm chủng được thực hiện như thế nào theo quy định pháp luật?
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Có bắt buộc phải test da để thử phản ứng phản vệ khi đi tiêm thuốc? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
