1. Quy định về cơ chế, chính sách đặc thù thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia

Ngày 18/01/2024, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 111/2024/QH15 về việc áp dụng một số cơ chế và chính sách đặc thù để thực hiện các Chương trình Mục tiêu Quốc gia trong giai đoạn 2021-2025. Đây là bước quan trọng nhằm tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực và đảm bảo hiệu quả của các chương trình này, từ đó góp phần tích cực vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Cơ chế và chính sách đặc thù thực hiện các Chương trình Mục tiêu Quốc gia:

- Điều chỉnh dự toán ngân sách nhà nước và kế hoạch đầu tư vốn:

+ Quy trình điều chỉnh: Cơ chế này tập trung vào việc điều chỉnh dự toán ngân sách nhà nước và kế hoạch đầu tư vốn nhằm tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực và đảm bảo rằng các dự án và chương trình được triển khai một cách hiệu quả.

+ Thẩm quyền và trách nhiệm: Quy trình này quy định rõ vai trò và trách nhiệm của các cấp quản lý địa phương, từ Hội đồng nhân dân cấp tỉnh đến Ủy ban nhân dân cấp huyện, trong việc điều chỉnh dự toán và kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước.

- Nguyên tắc điều chỉnh: Bảo đảm tổng mức ngân sách:

+ Việc điều chỉnh dự toán và kế hoạch đầu tư vốn phải tuân thủ nguyên tắc bảo đảm không vượt quá tổng mức ngân sách nhà nước đã được phân bổ cho từng chương trình mục tiêu quốc gia.

+ Giữ nguyên cơ cấu đầu tư: Điều chỉnh không được phép thay đổi cơ cấu chỉ đầu tư hoặc chỉ thường xuyên của từng chương trình mục tiêu quốc gia, mà chỉ nhằm mục đích tối ưu hóa việc phân bổ nguồn lực cho các dự án và hoạt động cụ thể.

- Ý nghĩa và tầm quan trọng:

+ Tối ưu hóa hiệu quả: Các cơ chế và chính sách này giúp tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực và tăng cường hiệu quả triển khai của các Chương trình Mục tiêu Quốc gia, từ đó đảm bảo rằng mỗi đồng ngân sách được sử dụng một cách có hiệu quả nhất.

+ Đảm bảo tính minh bạch và công bằng: Quy trình điều chỉnh được định rõ và minh bạch, đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong việc phân bổ nguồn lực, từ đó tạo ra sự tin tưởng và ủng hộ từ phía cộng đồng.

+ Hỗ trợ cho phát triển bền vững: Bằng việc đảm bảo các dự án và hoạt động của các Chương trình Mục tiêu Quốc gia được triển khai một cách hiệu quả và bền vững, chính sách này góp phần quan trọng vào sự phát triển toàn diện và bền vững của đất nước.

Nghị quyết 111/2024/QH15 là bước đi quan trọng, đánh dấu sự chú trọng của Quốc hội đến việc thực hiện các Chương trình Mục tiêu Quốc gia trong giai đoạn 2021-2025 một cách hiệu quả và bền vững. Các cơ chế và chính sách đặc thù được thiết lập nhằm đảm bảo rằng mỗi đồng ngân sách được sử dụng một cách có hiệu quả nhất, từ đó góp phần tích cực vào sự phát triển của đất nước và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân.

2. Quy định về cơ chế, chính sách đặc thù cho 03 chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021- 2025

Cơ chế và chính sách đặc thù được áp dụng cho các chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn 2021-2025 đã được Quốc hội thông qua qua Nghị quyết 111/2024/QH15. Đây là những biện pháp quan trọng nhằm đảm bảo hiệu quả và bền vững của các chương trình này, nhằm đạt được các mục tiêu quan trọng liên quan đến phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Dưới đây là một số điểm nổi bật về cơ chế và chính sách đặc thù áp dụng cho ba chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn nêu trên:

- Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025:

+ Tập trung nguồn lực: Chính sách này nhấn mạnh vào việc tập trung nguồn lực từ cả ngân sách nhà nước, vốn đầu tư xã hội, và nguồn lực từ các tổ chức, cá nhân để đẩy mạnh tiến trình xây dựng nông thôn mới.

+ Phát triển hạ tầng: Cơ chế này đề xuất các biện pháp hỗ trợ mạnh mẽ để nâng cao hạ tầng về giao thông, điện lực, nước sạch, vệ sinh môi trường, giáo dục và y tế tại các vùng nông thôn, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững và đồng đều của các khu vực này.

+ Phát triển nông nghiệp bền vững: Chính sách này nhấn mạnh vào việc đầu tư và ứng dụng công nghệ hiện đại, giúp nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng trong nông nghiệp, từ đó tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người nông dân.

- Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025:

+ Hỗ trợ đa chiều: Cơ chế này tập trung vào việc tăng cường hỗ trợ đa chiều, bao gồm hỗ trợ tài chính, hỗ trợ chính sách, và hỗ trợ kỹ thuật, nhằm giúp người dân vượt qua ngưỡng nghèo và tạo ra cơ sở để họ có thể phát triển bền vững.

+ Phát triển nguồn lực: Chính sách này đề xuất việc phát triển nguồn lực con người thông qua việc đào tạo kỹ năng, nâng cao trình độ văn hóa và y tế, cùng với việc xây dựng các mô hình sản xuất và kinh doanh mới, nhằm tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho các hộ nghèo.

- Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025:

+ Tăng cường hỗ trợ đặc biệt: Cơ chế này đặc biệt tập trung vào việc tăng cường hỗ trợ cho các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bao gồm hỗ trợ về cơ sở hạ tầng, giáo dục, y tế, và phát triển kinh tế.

+ Tạo điều kiện đặc biệt: Chính sách này đề xuất các biện pháp đặc biệt nhằm tạo ra điều kiện thuận lợi để các cộng đồng dân tộc thiểu số và miền núi có thể tự phát triển, bền vững và đồng đều hơn với các khu vực khác trong đất nước.

Những cơ chế và chính sách đặc thù này nhắm vào việc tạo ra một môi trường thuận lợi để các chương trình mục tiêu quốc gia có thể được triển khai một cách hiệu quả và bền vững, đồng thời đảm bảo rằng mọi người dân đều được hưởng lợi từ sự phát triển toàn diện của đất nước.

3. Phân bổ, giao dự toán chi thường xuyên ngân sách trung ương hằng năm cho các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025

Phân bổ và giao dự toán chi thường xuyên của ngân sách trung ương hằng năm cho các chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn 2021-2025 đều được quy định một cách cụ thể và rõ ràng trong Nghị quyết 111/2024/QH15. Đây là một quy trình quan trọng nhằm đảm bảo rằng nguồn lực được phân bổ một cách công bằng và hiệu quả, từ đó đảm bảo sự thành công của các chương trình mục tiêu quốc gia. Dưới đây là chi tiết về quy trình phân bổ và giao dự toán chi thường xuyên ngân sách trung ương hằng năm cho các chương trình mục tiêu quốc gia:

- Quy trình phân bổ:

+ Quyết định của Quốc hội: Quốc hội quyết định phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách trung ương hằng năm cho từng địa phương dựa trên tổng mức kinh phí của từng chương trình mục tiêu quốc gia. Điều này đảm bảo rằng nguồn lực được phân bổ một cách đủ đặn và công bằng cho các địa phương.

+ Giao dự toán từ Thủ tướng Chính phủ: Thủ tướng Chính phủ có trách nhiệm giao dự toán chi thường xuyên ngân sách trung ương hằng năm cho từng địa phương dựa trên tổng kinh phí chi thường xuyên của từng chương trình mục tiêu quốc gia. Quy trình này giúp đảm bảo sự thống nhất và hiệu quả trong việc phân bổ nguồn lực.

- Quy trình phân cấp: Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định phân bổ hoặc phân cấp cho Hội đồng nhân dân cấp huyện quyết định phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách trung ương hằng năm của từng chương trình mục tiêu quốc gia chi tiết đến dự án thành phần. Điều này giúp địa phương có thể linh hoạt điều chỉnh và tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực theo nhu cầu cụ thể của mình.

- Ý nghĩa và tầm quan trọng:

+ Minh bạch và công bằng: Quy trình phân bổ và giao dự toán chi thường xuyên ngân sách trung ương hằng năm cho các chương trình mục tiêu quốc gia được thực hiện một cách minh bạch và công bằng, đảm bảo rằng mọi địa phương đều được hưởng lợi một cách công bằng.

+ Hiệu quả sử dụng nguồn lực: Quy trình này giúp tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực và đảm bảo rằng mỗi đồng ngân sách được sử dụng một cách hiệu quả nhất, từ đó tăng cường hiệu quả triển khai của các chương trình mục tiêu quốc gia.

+ Thích ứng với nhu cầu cụ thể: Quy trình phân cấp giúp các địa phương có thể linh hoạt điều chỉnh và tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực theo nhu cầu cụ thể của mình, từ đó đảm bảo rằng các hoạt động và dự án cụ thể có thể được triển khai một cách hiệu quả nhất.

Việc phân bổ và giao dự toán chi thường xuyên ngân sách trung ương hằng năm cho các chương trình mục tiêu quốc gia là một quy trình quan trọng nhằm đảm bảo sự công bằng, minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước.

Nếu như các bạn còn có những vướng mắc vui lòng liên hệ 19006162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ chi tiết nhất

Bên cạnh đó các bạn còn có thể tham khảo thêm: Đối tượng chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025