1. Hạn sử dụng của sản phẩm được hiểu là gì?

"Hạn sử dụng" hay "hạn dùng" đại diện cho thời điểm cố định mà một sản phẩm hoặc một lô sản phẩm không thể duy trì đầy đủ các đặc tính chất lượng của chúng sau thời điểm đó. Đây là cam kết từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng, quy định thời gian tối đa mà sản phẩm có thể sử dụng mà không gây nguy hại cho sức khỏe hoặc không còn đáp ứng được yêu cầu chất lượng.

Ngày hết hạn sử dụng của sản phẩm được xác định dựa trên quy định của Nghị định 43/2017/NĐ-CP, khoản 11. Ngày này có thể được biểu thị bằng ngày, tháng và năm hoặc chỉ tháng và năm. Trong trường hợp chỉ xác định tháng và năm, thì hạn sử dụng được tính đến ngày cuối cùng của tháng đó.

 

2. Có được ghi hạn sử dụng của sản phẩm theo ngày âm lịch hay không?

Cách ghi hạn sử dụng trên sản phẩm theo quy định của Điều 14 trong Nghị định 43/2017/NĐ-CP là như sau:

Ngày sản xuất và hạn sử dụng của sản phẩm được ghi theo thứ tự ngày, tháng và năm theo lịch dương. Trong trường hợp có yêu cầu ghi theo thứ tự khác, cần phải có chú thích bằng tiếng Việt.

Mỗi phần trong ngày, tháng và năm được ghi bằng hai chữ số, ngoại trừ năm có thể được ghi bằng bốn chữ số. Các phần này phải xuất hiện trên cùng một dòng.

Khi yêu cầu ghi tháng sản xuất, tháng và năm cần phải được ghi theo thứ tự của lịch dương.

Khi yêu cầu ghi năm sản xuất, năm phải được ghi bằng bốn chữ số theo lịch dương.

Vì vậy, hạn sử dụng của sản phẩm phải được biểu thị theo lịch dương và không được phép sử dụng lịch âm.

 

3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hạn sử dụng

3.1. Các yếu tố trong bản thân sản phẩm

- Hoạt độ của nước: Mức độ hoạt độ của nước tương quan với khả năng phát triển của vi sinh vật và hoạt động của enzym oxy hóa. Sản phẩm sẽ dễ hỏng nhanh hơn nếu hoạt độ của nước cao hơn.

- pH: Trong môi trường axit (pH thấp), khả năng ức chế vi sinh vật là cao, từ đó kéo dài thời gian bảo quản của sản phẩm.

- Năng lượng Eh: Đây là năng lượng tồn tại trong sản phẩm, cung cấp nguồn năng lượng cho các phản ứng hóa sinh. Sản phẩm với năng lượng Eh cao sẽ giữ được chất lượng lâu hơn trước khi bị hỏng.

- Oxygen (Oxy): Oxy liên quan đến vi sinh vật hiếu khí và tham gia vào quá trình oxy hóa (các chất béo, polyphenol, vitamin, v.v.). Sản phẩm sẽ có thời gian bảo quản ngắn hơn khi chứa oxy, do sự tác động có hại từ oxy.

- Chất dinh dưỡng: Đặc biệt, các vitamin có khả năng mất mát trong quá trình bảo quản. Khi hàm lượng vitamin dưới mức cho phép, sản phẩm có thể coi là đã hết hạn sử dụng.

- Số lượng vi sinh vật: Vi sinh vật có thể tạo ra sinh độc tố, gây nhớt, và tạo mùi khó chịu cho sản phẩm, gây ảnh hưởng đến an toàn và chất lượng của sản phẩm.

- Chất bảo quản và phụ gia: Những chất này có khả năng ức chế vi sinh vật, ngăn oxy hóa chất béo, và giữ cho sản phẩm duy trì cấu trúc và chất lượng trong suốt thời gian bảo quản.

 

3.2. Các yếu tố tác động bên ngoài

- Nhiệt độ và thời gian xử lý (thanh trùng, tiệt trùng): Điều này đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát vi sinh vật và làm giảm hoạt động của enzym oxy hóa trong sản phẩm, giúp kéo dài thời gian bảo quản.

- Nhiệt độ và độ ẩm khi lưu trữ: Nhiệt độ lưu trữ cần được điều chỉnh phù hợp với từng loại sản phẩm để ức chế sự phát triển của vi sinh vật, oxy hóa, duy trì cấu trúc và chất lượng của sản phẩm, và ngăn chặn các phản ứng có thể gây hại cho sản phẩm.

- Ánh sáng: Tiếp xúc ánh sáng có thể dẫn đến việc mất vitamin do quá trình oxy hóa, và từ đó làm giảm thời gian sử dụng của sản phẩm.

- Không khí trong bao bì: Thay đổi thành phần không khí trong bao bì sản phẩm có thể được coi là một phương pháp bảo quản bằng cách hạn chế quá trình oxy hóa và sự phát triển của vi sinh vật.

- Người bán lẻ và người tiêu dùng: Cách mà người mua và sử dụng sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến việc bảo quản và duy trì chất lượng của sản phẩm.

 

4. Ý nghĩa thật sự của hạn sử dụng ghi trên bao bì

Theo Luật An toàn thực phẩm 2010, quy định về hạn sử dụng và thời gian ghi nhãn của thực phẩm như sau:

- Các thực phẩm an toàn cần ghi "Hạn sử dụng" hoặc "Sử dụng đến ngày" trên bao bì, đặc biệt với thực phẩm chức năng, thực phẩm bổ sung, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm tăng cường vi chất và các thực phẩm dễ bị hỏng do tác động của vi sinh vật. Với các loại thực phẩm khác, có thể ghi "Sử dụng tốt nhất trước ngày" phù hợp với loại sản phẩm.

- Thực phẩm ghi "Hạn sử dụng" hoặc "Sử dụng đến ngày" không được phép bán ra thị trường sau thời hạn này.

- Đối với thực phẩm ghi "Sử dụng tốt nhất trước ngày," sau thời điểm này, thực phẩm vẫn có thể bán trên thị trường nếu nhà sản xuất chứng minh tính an toàn của sản phẩm với cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Đồng thời, phải ghi rõ hạn sử dụng bằng một trong hai cách "Hạn sử dụng" hoặc "Sử dụng đến ngày." Chỉ nhà sản xuất thực phẩm mới có thẩm quyền kéo dài hạn sử dụng và hạn sử dụng kéo dài tối đa chỉ bằng hạn sử dụng ban đầu đã quy định.

Tuy nhiên, theo một nghiên cứu của Hội Đồng Bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên và Viện Chính Sách Luật Thực phẩm tại trường đại học Luật Khoa Harvard, ngày hết hạn sử dụng được ghi trên bao bì thực phẩm hầu hết là vô nghĩa và chỉ gây sự bối rối cho người tiêu dùng.

Để tránh lãng phí thực phẩm và đảm bảo an toàn, chúng tôi sẽ cung cấp một số hướng dẫn về cách đọc hạn sử dụng trên sản phẩm như sau:

- Hạn Use by date (UB) (Hạn sử dụng/sử dụng đến ngày...): Thường áp dụng cho những sản phẩm dễ hỏng như sữa, phô mát mềm, thịt, hoặc thủy hải sản. Khi bạn thấy dòng hạn sử dụng này, đó có nghĩa bạn nên tiêu thụ sản phẩm trước ngày đó, vì sau thời điểm đó, sản phẩm có thể gây hại cho sức khỏe. Không nên ăn hoặc uống các sản phẩm sau ngày hạn sử dụng đã ghi, và việc sử dụng sau hạn sẽ có nguy cơ gây ngộ độc. Nhà sản xuất và kinh doanh sản phẩm sẽ vi phạm pháp luật nếu bán sản phẩm sau hạn.

- Hạn Best before date/Best before (BB) (Sử dụng tốt nhất đến ngày...): Thường ghi trên các sản phẩm đông lạnh, đóng hộp, hoặc thực phẩm khô, có thể lưu trữ trong thời gian dài. Hạn này đánh giá chất lượng thực phẩm hơn là tính an toàn của nó. Khi bạn thấy hạn này, sản phẩm có thể sử dụng đến ngày cuối mà vẫn đảm bảo chất lượng tốt nhất. Sau hạn này, sản phẩm có thể vẫn an toàn, nhưng chất lượng có thể giảm.

- Hạn Sell by / Sell by date / Display until (Chỉ được bày bán đến ngày...): Thường dành cho những nhà phân phối và bán hàng. "Sell by" hoặc "display until" không bắt buộc là ngày hết hạn, vì hầu hết thực phẩm vẫn có thể sử dụng sau ngày ghi trên bao bì, nhưng chất lượng sẽ không còn như ban đầu.

- Expiry date / EXP (Ngày hết hạn): Thường áp dụng cho các sản phẩm chức năng, bánh quy đóng hộp, kem đánh răng, và tương tự. Khi bạn thấy ngày hết hạn, đó có nghĩa sản phẩm không còn chất dinh dưỡng hoặc không còn công dụng, đối với các loại sản phẩm này.

Tuy nhiên, để bảo đảm an toàn cho sức khỏe, không nên tiêu dùng bất kỳ sản phẩm nào đã vượt quá hạn sử dụng.

Bài viết liên quan: Mật ong là thực phẩm gi? Thời hạn sử dụng mật ong là bao lâu?

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về vấn đề: Có được ghi hạn sử dụng của sản phẩm theo ngày âm lịch hay không? Mọi thắc mắc cần tham vấn về mặt pháp lý mời quý khách hàng liên hệ đến số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi bài viết của chúng tôi!