Có nên bổ sung chất chống oxy hóa không ?

1. Thế nào là chất chống oxy hóa?

Dinh dưỡng là một yếu tố quan trọng khi nói đến sức khỏe làn da. Chúng ta cần một loạt các chất dinh dưỡng khác nhau gồm vitamin, khoáng chất, axit béo và dinh dưỡng thực vật. Vì làn da của chúng ta thường xuyên tiếp xúc với nhiều các tác nhân gây căng thẳng từ môi trường và sinh học, chất chống oxy hóa đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và vẻ ngoài tươi trẻ của nó.

Để hiểu chất chống oxy hóa là gì và hoạt động như thế nào, chúng ta cần tìm hiểu về các gốc tự do. Khi cơ thể chúng ta tiếp xúc với các yếu tố gây căng thẳng sinh học và môi trường, như ô nhiễm không khí, khói thuốc lá, tia cực tím hoặc vi khuẩn và virus có hại, chúng sẽ phản ứng bằng cách tạo ra các gốc tự do. Lợi ích lớn nhất mà chất chống oxy hóa mang lại cho da là khả năng chống lại tác hại của các gốc tự do này.

Các gốc tự do có thể phá vỡ collagen của da, can thiệp vào quá trình sửa chữa tự nhiên và gây viêm. Những hợp chất có hại này góp phần đáng kể vào quá trình lão hóa da bằng cách thúc đẩy sự phát triển của các nếp nhăn, màu da không đồng đều và nổi mụn. Chúng cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc gây ra nám da, một tình trạng da đặc trưng bởi các mảng hoặc đốm màu nâu, xanh hoặc xám, thường nằm xung quanh mặt và vùng cổ.

Chất chống oxy hóa là các loại hoạt chất dùng để bảo vệ hoặc làm chậm tổn thương do các gốc tự do gây ra cho tế bào. Đó chính là những phân tử không ổn định được tạo ra trong quá trình hoạt động của cơ thể hoặc trước tác động của yếu tố bên ngoài.

Bản thân cơ thể tự sản xuất được một số chất chống oxy hóa để chống lại gốc tự do hình thành từ chính các hoạt động của cơ thể. Ngoài ra, có thể tìm thấy chất chống oxy hóa trong các loại thực phẩm như: hoa quả, rau xanh. Mặt khác, hiện nay thị trường cũng đã có các loại thực phẩm chức năng có tác dụng bổ sung chất chống oxy hóa.

Chất chống oxy hóa có đặc tính như thế nào?

Chất chống oxy hóa có khả năng hòa tan được trong chất béo và trong nước:

- Trong nước: chất chống oxy hóa phản ứng với chất oxy hóa của bào tương và huyết tương.

- Trong chất béo: chất chống oxy hóa bảo vệ màng tế bào trước quá trình peroxy hóa lipid.

Đây có thể là lý do mà trong dịch cơ thể và mô có thể tìm thấy chất chống oxy hóa với các nồng độ khác nhau. Hoạt động của chất này phụ thuộc vào nồng độ của nó và sự kết hợp cùng hệ thống enzym chống oxy hóa khác bên trong cơ thể.

Mặt khác, khi gặp một số kim loại, đây còn là chất có khả năng hoạt động giống như chất khử và làm gia tăng stress oxy hóa.

2. Có nên bổ sung chất chống oxy hóa không?

Bổ sung chất chống oxy hóa cho cơ thể là việc làm cần thiết nhưng cần đúng thời điểm và liều lượng. Nếu hấp thụ quá nhiều chất này thì cơ thể có thể xuất hiện phản ứng độc hại, thúc đẩy sự hình thành hiện tượng tổn thương oxy hóa.

Đã có những nghiên cứu cho thấy liều lượng chất chống oxy hóa trong cơ thể nếu quá cao có thể gây tử vong. Do đó, các chuyên gia y tế vẫn khuyến cáo không nên bổ sung chất chống oxy hóa liều cao.

Viện Y tế Quốc gia cũng đã có cảnh báo về việc bổ sung chất chống oxy hóa liều cao qua thực phẩm chức năng có thể gây hại cho sức khỏe. Đó là chưa kể đến việc bổ sung chất này khi đang điều trị bệnh bằng một số loại thuốc có thể xảy ra tương tác. Vì thế, đối với việc bổ sung chất chống oxy hóa qua thực phẩm chức năng luôn cần có tham vấn của bác sĩ để tránh rủi ro không nên có.

Thức ăn có thể làm giảm tác hại oxy hóa tốt hơn so với chất oxy hóa có trong thực phẩm chức năng. Vì thế, nguồn bổ sung chất chống oxy hóa an toàn nhất vẫn nên từ thực phẩm tự nhiên.

Muốn vậy, mỗi người nên xây dựng một chế độ ăn nhiều hoa quả tươi và rau kết hợp với duy trì thói quen sống lành mạnh. Trường hợp cơ thể bị thiếu dinh dưỡng hoặc đang trong thời kỳ không thể theo chế độ ăn lành mạnh được thì nên hỏi ý kiến bác sĩ về việc bổ sung chất chống oxy hóa đường uống liều thấp.

3. Một số chất chống oxy hóa tốt cho làn da

Vitamin C

Được biết đến với khả năng tăng cường hệ thống miễn dịch, vitamin C cũng là một chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp duy trì sức khỏe và tính toàn vẹn của làn da. Vitamin C giúp làm giảm sự tăng sắc tố và thúc đẩy sản xuất collagen. Nó cũng có thể làm giảm sự xuất hiện của các đốm đen bằng cách ngăn chặn sự sản xuất quá mức của các sắc tố trên da.

Khi thoa với kem hoặc huyết thanh, vitamin C có thể điều chỉnh việc sản xuất bã nhờn và làm giảm các vết thâm do mụn trứng cá.

Vitamin E

Vitamin E là chất chống oxy hóa hòa tan trong chất béo hiệu quả nhất bảo vệ màng tế bào khỏi quá trình oxy hóa. Vitamin E bảo tồn tính toàn vẹn của các thành phần lipid da và làm giảm nguy cơ phát triển các tình trạng da tự miễn dịch, như bệnh chàm dị ứng và bệnh vẩy nến.

Đặc biệt khi thoa với kem dưỡng da, vitamin E có thể bảo vệ chống lại cháy nắng, tăng sắc tố và thậm chí là ung thư da.

Vitamin D

Vitamin D rất quan trọng để duy trì sức khỏe của xương và tăng cường hệ thống miễn dịch. Một thực tế ít được biết đến là chất dinh dưỡng này cũng có thể giúp bảo vệ làn da của chúng ta chống lại các tổn thương và viêm nhiễm.

Vitamin D điều chỉnh sự phát triển của tế bào sừng, là loại tế bào chiếm ưu thế nhất trên da, chịu trách nhiệm chữa lành các mô bị bầm tím và bị tổn thương. Vitamin D cũng có thể ngăn chặn sự phá hủy DNA, làm chậm quá trình lão hóa và giảm nguy cơ phát triển ung thư da.

Vitamin B3

Vitamin B3 còn được gọi là axit nicotinic, niacin hoặc niacinamide giúp điều chỉnh lượng lipid trong máu, giảm huyết áp, tăng cường chức năng não và tăng mức năng lượng. Vitamin B3 cũng là một chất chống oxy hóa quan trọng đối với sức khỏe làn da.

Vitami B3 giúp giảm sắc tố và mẩn đỏ, củng cố hàng rào bảo vệ da và giảm viêm. Khi được tiêu hóa cùng với thức ăn hoặc dùng với các chất bổ sung, niacinamide làm giảm mức độ căng thẳng oxy hóa và phản ứng viêm trong tế bào da, góp phần tạo ra một hàng rào bảo vệ da mạnh mẽ.

Trong khi bôi tại chỗ, vitamin B3 có xu hướng hiệu quả trong việc điều trị mụn trứng cá, chứng tăng sắc tố da, viêm da dị ứng và bệnh trứng cá đỏ.

Vitamin A

Vitamin A, còn được gọi là retinol cũng có thể mang lại nhiều lợi ích cho làn da. Là một chất chống oxy hóa mạnh, vitamin A bảo vệ chống lại bức xạ tia cực tím có hại, có khả năng cải thiện sự xuất hiện của nếp nhăn và da chảy xệ.

Vitamin A còn đóng một vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ phát triển ung thư da, mụn trứng cá và bệnh vẩy nến. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng retinoid bôi tại chỗ có thể gây ra các phản ứng kích ứng, như bỏng hoặc bong tróc da.

 Astaxanthin

Astaxanthin được sản xuất tự nhiên bởi một số vi khuẩn, vi tảo và nấm men. Hợp chất này có thể hữu ích trong việc ngăn ngừa các bệnh về da và tăng tốc quá trình sửa chữa.

Một số bằng chứng cho thấy kết hợp giữa liều lượng tại chỗ và đường uống của astaxanthin có thể có hiệu quả trong việc khóa độ ẩm trong da và làm mờ các nếp nhăn nhỏ.

Resveratrol

Resveratrol là một loại chất chống oxy hóa polyphenol được tìm thấy hầu hết trong nho đỏ, rượu vang đỏ, nước ép nho, đậu phộng, ca cao.

Hầu hết các nghiên cứu đã xem xét hợp chất này liên quan đến tác dụng có lợi của nó đối với sức khỏe tim mạch, nhưng nhiều nghiên cứu cho thấy rằng các polyphenol như resveratrol cũng có thể bảo vệ chống lại sự ảnh hưởng của ánh sáng, nhiễm trùng da và ung thư da.

Polyphenol

Trà xanh là một trong những loại đồ uống được tiêu thụ rộng rãi nhất trên toàn thế giới, nó cũng là một nguồn giàu chất chống oxy hóa polyphenolic có tác dụng chống nếp nhăn. Polyphenol trong trà xanh có thể trung hòa các gốc tự do, tăng tốc độ sản xuất collagen và sợi elastin, cũng như giảm mức độ của các enzym phân hủy collagen trong da, đồng thời còn có thể làm chậm sự phát triển của ung thư da.

Xem thêm: Quả chanh có mức dinh dưỡng và chất chống oxy hóa như thế nào?