Có thể xác nhận quan hệ cha con khi người mẹ không đồng ý?

Vậy cho tôi hỏi: Bây giờ vợ chồng tôi ly hôn thì chồng tôi có được phép cập nhật thông tin người cha trên Giấy khai sinh của con không? Tôi không đồng ý việc bổ sung tên cha vào Giấy khai sinh của con vì chồng tôi không xứng đáng. Nếu tôi cương quyết không cho chồng bổ sung tên trên Giấy khai sinh thì anh ấy có tự cập nhật được không? Mong sớm nhận được phản hồi của quý công ty, tôi xin chân thành cảm ơn!

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật Hôn nhân của Công ty luật Minh Khuê

>> Luật sư tư vấn pháp luật Hôn nhân, gọi:  1900.6162

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

1. Cơ sở pháp lý: 

Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014

2. Luật sư tư vấn:

Theo như thông tin bạn cung cấp, trước khi bạn đăng ký kết hôn với chồng bạn thì bạn đã sinh con, mặc dù trước đó, vợ chồng bạn có tổ chức đám cưới theo phong tục, tập quán của Việt Nam nhưng giữa bạn và chồng bạn trước khi đăng ký kết hôn thì vẫn chưa phát sinh quan hệ vợ chồng theo quy định của pháp luật. Lúc này, căn cứ Điều 88 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định như sau:

"Điều 88. Xác định cha, mẹ

1. Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng.

Con được sinh ra trong thời hạn 300 ngày kể từ thời điểm chấm dứt hôn nhân được coi là con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân.

Con sinh ra trước ngày đăng ký kết hôn và được cha mẹ thừa nhận là con chung của vợ chồng.

2. Trong trường hợp cha, mẹ không thừa nhận con thì phải có chứng cứ và phải được Tòa án xác định."

Như vây, con của bạn sinh ra trước ngày đăng ký kết hôn, nhưng bạn chỉ đăng ký khai sinh cho con bạn mới có tên của người mẹ mà chưa có tên của người cha. Sau khi kết hôn được 01 tháng thì vợ chồng bạn lại muốn ly hôn, đến thời điểm này, hai vợ chồng bạn vẫn chưa thừa nhận đây là con chung của hai vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân thông qua việc tự cập nhật thông tin người cha trên Giấy khai sinh của con. Do vậy, đến thời điểm hiện tại, con vẫn là con riêng của bạn chứ không phải là con chung của hai vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân.

Dẫn chiếu đến Điều 89 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014:

"Điều 89. Xác định con

1. Người không được nhận là cha, mẹ của một người có thể yêu cầu Tòa án xác định người đó là con mình.

2. Người được nhận là cha, mẹ của một người có thể yêu cầu Tòa án xác định người đó không phải là con mình."

Trong trường hợp, chồng bạn mong muốn nhận được con và muốn xác nhận cháu là con chung của hai vợ chồng bạn thì chồng bạn có quyền yêu cầu Tòa án xác định quan hệ cha - con.

Về thẩm quyền giải quyết việc xác nhận quan hệ cha, mẹ, con:

Căn cứ Điều 101 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định về thẩm quyền giải quyết việc xác định cha, mẹ, con như sau:

“1. Cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền xác định cha, mẹ, con theo quy định của pháp luật về hộ tịch trong trường hợp không có tranh chấp.
2. Tòa án có thẩm quyền giải quyết việc xác định cha, mẹ, con trong trường hợp có tranh chấp hoặc người được yêu cầu xác định là cha, mẹ, con đã chết và trường hợp quy định tại Điều 92 của Luật này.
Quyết định của Tòa án về xác định cha, mẹ, con phải được gửi cho cơ quan đăng ký hộ tịch để ghi chú theo quy định của pháp luật về hộ tịch; các bên trong quan hệ xác định cha, mẹ, con; cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.”

Như vậy, có hai cơ quan có thẩm quyền giải quyết việc xác định quan hệ cha - con, căn cứ vào tùy từng vụ việc thì việc giải quyết sẽ do cơ quan có thẩm quyền tương ứng giải quyết. Cụ thể:

Đối với cơ quan đăng ký hộ tịch: Cơ quan đăng ký hộ tịch chỉ có thẩm quyền xác định quan hệ cha, mẹ, con trong trường hợp không có tranh chấp phát sinh khi một trong các bên muốn xác nhận quan hệ cha, mẹ, con.

Đối với Tòa án: Tòa án có thẩm quyền giải quyết việc xác định quan hệ cha, mẹ, con rộng hơn cơ quan đăng ký hộ tịch bao gồm:

- Việc xác nhận quan hệ cha, mẹ, con có tranh chấp.

- Việc xác nhận quan hệ cha, mẹ, con mà người được yêu cầu xác định là cha, mẹ, con đã chết.

- Việc xác định quan hệ cha, mẹ, con trong trường hợp có yêu cầu về việc xác định cha, mẹ, con mà người có yêu cầu chết thì người thân thích của người này có quyền yêu cầu Tòa án xác định cha, mẹ, con cho người yêu cầu đã chết. 

Căn cứ theo quy định tại Điều 102 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, các chủ thể có thẩm quyền yêu cầu xác định cha, mẹ, con bao gồm:

- Cha, mẹ, con đã thành niên không bị mất năng lực hành vi dân sự có quyền yêu cầu cơ quan hộ tịch xác định con, cha, mẹ cho mình trong trường hợp việc yêu cầu xác định quan hệ cha, mẹ, con không có tranh chấp.

- Cha, mẹ, con là người có năng lực hành vi tố tụng dân sự theo quy định tại khoản 2 Điều 69 Bộ Luật tố tụng dân sự năm 2015: “Năng lực hành vi tố tụng dân sự là khả năng tự mình thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng dân sự hoặc ủy quyền cho người đại diện tham gia tố tụng dân sự.” Theo đó, người có quyền yêu cầu Tòa án xác định quan hệ cha, mẹ, con cho mình trong trường hợp có tranh chấp hoặc người được yêu cầu xác định là cha, mẹ, con đã chết và trường hợp có yêu cầu về việc xác định cha, mẹ, con mà người có yêu cầu chết thì người thân thích của người này có quyền yêu cầu Tòa án xác định cha, mẹ, con cho người yêu cầu đã chết.

- Cơ quan, tổ chức có thẩm quyền: nhằm đảm bảo quyền lợi cho con chưa thành niên, con đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự hoặc cho cha, mẹ chưa thành niên hoặc mất năng lực hành vi dân sự thì các nhà làm luật đã dự liệu được điều này, do đó, ngoài những chủ thể trong hai trường hợp trên, một số cá nhân, cơ quan, tổ chức theo quy định cũng sẽ có quyền yêu cầu Tòa án xác nhận quan hệ cha, mẹ, con gồm: Cha, mẹ, con, người giám hộ; Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình; Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em; Hội liên hiệp phụ nữ.

Theo đó, trong trường hợp bạn không muốn cập nhật thông tin người cha trên Giấy khai sinh của con bạn nhưng chồng bạn có căn cứ chứng minh con là con ruột của anh ấy thông qua kết quả giám định ADN và các bằng chứng khác thì chồng bạn vẫn có thể yêu cầu Tòa án xác nhận quan hệ cha - con kể cả khi bạn không đồng ý. Khi có đầy đủ bằng chứng chứng minh thì Tòa án sẽ ra quyết định xác nhận quan hệ cha - con giữa chồng bạn và con bạn. Lúc này, chồng bạn có thể cầm Quyết định/ Bản án của Tòa án về chính quyền địa phương để bổ sung thông tin người cha trên Giấy khai sinh của con bạn.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi về yêu cầu của bạn. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900.6162 để được giải đáp.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Hôn nhân - Công ty luật Minh Khuê