1. Con người có thể nhịn ăn tối đa bao lâu?
Đến nay chưa có nghiên cứu khoa học nào về ngưỡng tồn tại của con người nếu thiếu thức ăn và nước uống, vì các thí nghiệm này là phi đạo đức. Hầu hết nghiên cứu đều liên quan đến những trường hợp ngẫu nhiên rơi vào tình huống sống còn trong đời thực. Ví dụ, các nhà khoa học đã ghi nhận một tù nhân ở Áo bị bỏ quên trong phòng giam đã sống sót 18 ngày mà không được ăn uống - thời gian dài nhất trong lịch sử.
Thực tế, một người có thể sống trong nhiều tuần mà không cần thức ăn. Thời gian đó phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giới tính, cấu trúc cơ thể, thức ăn trong bữa cuối cùng và môi trường sống.
Ví dụ, những người có nhiều mỡ dự trữ trong cơ thể thường sống lâu hơn, bởi trong thời điểm cực kỳ đói, cơ thể sẽ đốt lượng mỡ này để làm năng lượng. Một người nếu chỉ được uống nước, không có thức ăn có thể sống sót đến hai tháng.
Một nghiên cứu của Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học Quốc gia về vấn đề tuyệt thực cho thấy nếu chỉ được uống nước, người tuyệt thực có thể trụ được 28 đến 38 ngày. Trong những trường hợp khác, người tuyệt thực chết sau khoảng 45 đến 61 ngày.
Nhìn chung, những người gầy, khỏe mạnh đạt đến ngưỡng đói nghiêm trọng sau khi giảm 18% trọng lượng cơ thể, hoặc chỉ số khối cơ thể BMI xuống dưới 16,5.
Phụ nữ có thể nhịn đói lâu hơn nam giới và tồn tại được ở mức BMI thấp hơn. Điều này là do phụ nữ có tỷ lệ mỡ cơ thể cao hơn, có xu hướng sử dụng chất béo thay vì vùng cơ để lấy năng lượng trong thời gian đói.
Khi thiếu ăn, cơ thể sẽ trải qua "giai đoạn đói" vì không còn đủ lượng calo cần thiết để cung cấp năng lượng cho các cơ quan. Thiếu calo, cơ thể buộc phải tìm nguyên liệu từ các nguồn khác.
Cơ thể sẽ cố gắng phá vỡ mô và sử dụng các chất dinh dưỡng dự trữ để duy trì sự sống càng lâu càng tốt. Chúng ta có khả năng phục hồi vô cùng lớn khi bị đẩy đến bờ vực sống còn.
Đầu tiên, cơ thể hấp thụ bất kỳ lượng glucose nào còn sót lại. Trong vài giờ đầu, nó lấy glucose trong máu, còn gọi là đường huyết. Sau đó, nó tìm đến glycogen - glucose trong gan. Lượng glucose này sẽ cạn kiệt sau 24 giờ.
Ngoài ra, cơ thể sẽ thực hiện một quá trình chuyển đổi đáng kể, từ đốt cháy glucose sang đốt cháy chất béo dự trữ, đây gọi là giai đoạn ketosis. Lúc này, cân nặng giảm đáng kể, có các triệu chứng đói sơ bộ như chóng mặt, sương mù não và mệt mỏi.
Cơ thể cạn kiệt nguồn chất béo dự trữ trong vài ngày đến vài tuần, tùy thuộc lượng chất béo còn lại là bao nhiêu. Một khi chất béo mất đi, cơ thể chuyển sang đốt protein bên trong cơ bắp, gồm cả cơ tim, làm tăng nguy cơ ngừng tim.
Khi lượng protein bị ảnh hưởng, sức khỏe xuống dốc nhanh chóng, gây ra loãng xương hoặc giảm mật độ xương, vấn đề tim mạch và suy nội tạng. Nếu không được điều trị sớm, suy tạng có thể gây tử vong.
Cơ thể có thể phá vỡ mô để lấy năng lượng thay thế cho thức ăn, nhưng không có bất kỳ cách nào bù đắp tình trạng thiếu nước. Trong vòng vài giờ không uống nước, con người có thể gặp các triệu chứng như khát, khô da, chóng mặt. Nhịn uống nước lâu hơn dẫn đến lú lẫn, tăng nhịp tim, suy nội tạng. Mất nước có thể gây tử vong nhanh chóng, đặc biệt tại các khu vực có khí hậu nóng
Như vậy, nếu không có thức ăn, con người vẫn tồn tại được trong nhiều tuần bằng cách phá vỡ mô lấy lượng chất béo dự trữ. Năng lượng do quá trình này giải phóng cho phép các cơ quan tiếp tục hoạt động. Tuy nhiên, không có phương pháp này giúp thay thế lượng chất lỏng. Mọi người hầu như chỉ có thể sống sót từ hai đến 4 ngày nếu không được uống nước.
2. Rủi ro của việc nhịn ăn dài ngày
Sống mà không được tiếp cận với thức ăn và nước uống có thể có những tác động bất lợi cho cơ thể của bạn. Nhiều hệ thống trong cơ thể của bạn sẽ bắt đầu xấu đi mặc dù cơ thể bạn có khả năng tiếp tục trong nhiều ngày và nhiều tuần mà không có thức ăn và nước uống. Cái chết là kết quả chung của việc thiếu ăn. Có rất nhiều biến chứng xảy ra do đói và số lượng các hệ thống bị ảnh hưởng trong cơ thể tăng lên theo mức độ giảm cân
Một số tác dụng phụ của việc bỏ đói gồm có:
- Mệt mỏi
- Chóng mặt
- Tụt huyết áp
- Nhịp tim chậm lại
- Huyết áp thấp
- Yếu cơ
- Mất nước
- Trục trặc tuyến giáp
- Đau bụng
- Kali thấp
- Sự dao động nhiệt độ cơ thể
- Căng thẳng sau chấn thương hoặc trầm cảm
- Đau tim
- Suy nội tạng
- Mất xương (loãng xương)
- Cơ bắp yếu và gầy
- Cảm thấy lạnh
- Tóc mỏng hoặc rụng
- Da khô
- Táo bón
- Mất chu kỳ kinh nguyệt (vô kinh)
- Mệt mỏi, khó thở và xanh xao do thiếu máu
Những người bị đói trong một thời gian dài không thể bắt đầu tiêu thụ lượng thức ăn bình thường ngay lập tức. Cơ thể cần được thả lỏng rất chậm để ăn uống trở lại để tránh các phản ứng bất lợi, được gọi là hội chứng thèm ăn, bao gồm:
- Tình trạng tim
- Tình trạng thần kinh
- Sưng mô của cơ thể
Tiếp tục ăn sau khi đói sẽ cần có sự giám sát của bác sĩ và có thể liên quan đến việc ăn rau luộc, thực phẩm không chứa lactose và chế độ ăn ít protein, ít đường.
Cơ thể con người khá đàn hồi và có thể hoạt động trong nhiều ngày và nhiều tuần mà không cần thức ăn và nước uống thích hợp. Điều này không có nghĩa là không ăn trong một thời gian dài là tốt cho sức khỏe. Cơ thể của bạn có thể tự duy trì trong một hoặc hai tuần mà không cần tiếp cận với thức ăn và nước uống và thậm chí có thể lâu hơn nếu bạn tiêu thụ nước. Những người bị đói sẽ cần được bác sĩ theo dõi để phục hồi sức khỏe sau khoảng thời gian không được nuôi dưỡng để tránh hội chứng chuyển tuyến.
3. Tại sao khoảng thời gian sống khi không có thức ăn thay đổi?
Cơ thể có thể sống trong nhiều ngày và nhiều tuần mà không có thức ăn và nước uống dường như là điều không tưởng đối với nhiều người trong chúng ta. Xét cho cùng, một ngày nhịn ăn hoặc thậm chí kéo dài hàng giờ mà không có thức ăn và nước uống có thể khiến nhiều người trong chúng ta trở nên cáu kỉnh và thiếu năng lượng.
Cơ thể bạn thực sự tự điều chỉnh nếu bạn nhịn ăn trong thời gian ngắn hoặc không thể tiếp cận thức ăn và nước uống trong thời gian rất dài. Điều này cho phép mọi người tham gia vào các bữa ăn kiêng tôn giáo và thậm chí thử chế độ ăn kiêng "nhịn ăn" như phương pháp ăn kiêng mà không gây tổn hại không thể khắc phục cho cơ thể của họ.
Mất khoảng 8 giờ không ăn để cơ thể thay đổi cách vận hành. Trước đó, nó hoạt động như thể bạn đang ăn thường xuyên. Trong những trường hợp bình thường, cơ thể bạn phân hủy thức ăn thành glucose. Đường glucose cung cấp năng lượng cho cơ thể. Khi cơ thể không tiếp cận được thức ăn trong 8 đến 12 giờ, lượng đường dự trữ của bạn sẽ cạn kiệt. Cơ thể bạn sẽ bắt đầu chuyển hóa glycogen từ gan và cơ thành glucose.
Sau khi hết glucose và glycogen, cơ thể bạn sẽ bắt đầu sử dụng các axit amin để cung cấp năng lượng. Để ngăn ngừa mất cơ quá mức, cơ thể bắt đầu dựa vào nguồn dự trữ chất béo để tạo ra xeton cho năng lượng, quá trình này được gọi là ketosis. Bạn sẽ giảm cân đáng kể trong thời gian này. Một trong những lý do khiến phụ nữ có thể nhịn đói lâu hơn nam giới là cơ thể của họ có thành phần chất béo cao hơn. Phụ nữ cũng có khả năng giữ protein và mô cơ nạc tốt hơn nam giới khi đói
Càng nhiều chất béo dự trữ, một người thường có thể sống sót trong thời gian đói càng lâu. Khi lượng chất béo dự trữ đã được chuyển hóa hoàn toàn, cơ thể sẽ quay trở lại quá trình phân hủy cơ bắp để lấy năng lượng, vì đây là nguồn nhiên liệu duy nhất còn lại trong cơ thể.
Bạn sẽ bắt đầu gặp phải các triệu chứng bất lợi nghiêm trọng trong giai đoạn đói khi cơ thể bạn đang sử dụng cơ bắp dự trữ để lấy năng lượng. Một nghiên cứu nói rằng những người đang tuyệt thực nên được theo dõi chặt chẽ về các tác dụng phụ nghiêm trọng của việc bỏ đói sau khi giảm 10% trọng lượng cơ thể. Các tình trạng rất nghiêm trọng sẽ xảy ra khi một người giảm 18% trọng lượng cơ thể của họ.
Xem thêm: Nhịn ăn gián đoạn là gì? Kinh nghiệm nhịn ăn gián đoạn
