1. Công dân là gì?

Công dân là một cá nhân, con người cụ thể, có năng lực pháp lý và năng lực hành vi, có các quyền và nghĩa vụ theo quy định pháp luật của một quốc gia. Căn cứ pháp lý để xác định công dân của một nhà nước nhất định là quốc tịch của người đó.

2. Các quyền cơ bản của pháp luật đối với sự phát triển của công dân

Có 3 quyền cơ bản của pháp luật đối với sự phát triển của công dân là quyền học tập, quyền sáng tạo và quyền được phát triển.

2.1. Quyền học tập của công dân

Mọi công dân đều có quyền được giáo dục và có thể học bất kỳ ngành nghề nào họ muốn, bất kể xuất phát điểm của họ thấp hay cao trên nấc thang giáo dục. Họ cũng có thể chọn học theo nhiều cách khác nhau, và có thể học thường xuyên, suốt đời.

Quyền học tập của công dân thể hiện rằng mọi công dân đều có cơ hội về học tập và được đối xử bình đẳng như nhau, không có sự phân biệt đối xử về giới tính, dân tộc, vùng miền. Nhà nước ta cũng thực hiện các chính sách xã hội hỗ trợ học tập cho các công dân có điều kiện, hoàn cảnh khó khăn, vùng dân tộc thiểu số và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.

Quyền học tập của công dân không bao giờ bị hạn chế, họ có thể học bất cứ ngành học, trường học họ muốn để phù hợp với khả năng, sở thích và điều kiện kinh tế cho phép.

Công dân có quyền được học thường xuyên, suốt đời: dù ở độ tuổi nào công dân cũng có quyền đi học, họ được quyền học bằng nhiều hình thức khác nhau như chính quy, trung cấp, vừa học vừa.

2.2. Quyền sáng tạo của công dân

Quyền sáng tạo là của mỗi người được tự do nghiên cứu khoa học, tự do tìm tòi, suy nghĩ để đưa ra các phát minh, sáng chế, sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất; quyền về sáng tác văn học, nghệ thuật, khám phá khoa học để tạo ra các sản phẩm, công trình khoa học về các lĩnh vực đời sống xã hội.

Mỗi công dân đều có quyền được tìm hiểu, nghiên cứu các lĩnh vực trong đời sống để từ đó đưa ra những công trình nghiên cứu giúp ích cho xã hội.

Những sáng chế, công trình nghiên cứu khoa học của các công dân đều được nhà nước đảm bảo về tính bản quyền, không ai được phép sao chép thành của mình.

Quyền sáng tạo của công dân bao gồm quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp, quyền hoạt động khoa học công nghệ,....

2.3. Quyền được phát triển của công dân

Quyền được phát triển là quyền của công dân được sống trong môi trường xã hội và tự nhiên có lợi cho sự tồn tại và phát triển về thể chất, tinh thần, trí tuệ, đạo đức; có mức sống đầy đủ về vật chất, được học tập, nghỉ ngơi, vui chơi, giải trí, tham gia các hoạt động văn hóa, được cung cấp các thông tin và chăm sóc sức khỏe, được khuyến khích, bồi dưỡng để phát triển tài năng của bản thân.

Công dân ngay từ khi sinh ra đã được hưởng mọi quyền lợi về bảo hiểm y tế mà nhà nước đã quy định để được chăm sóc sức khỏe một cách tốt nhất.

Công dân được hưởng tất cả những đời sống về vật chất và tinh thần để có thể phát triển bản thân một cách toàn diện nhất.

Người học giỏi, có năng khiếu được bồi dưỡng, ưu tiên tuyển chọn, xét tuyển vào các trường Đại học mà không cần qua thi cử,..Nhà nước luôn có những chính sách khuyến khích học tập để bồi dưỡng, giúp đỡ các công dân được phát triển tài năng của bản thân cống hiến cho đất nước.

Không ai trong xã hội này có quyền được cấm công dân học tập, nghỉ ngơi, vui chơi giải í và tham gia các hoạt động văn hóa xã hội.

Đời sống vật chất được ăn ngon, mặc đẹp, được chăm sóc sức khỏe thường xuyên, định kỳ.

Đời sống tinh thần được tiếp cận nhiều thông tin hữu ích thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, được vui chơi, giải trí.

Tài năng của công dân như học tập, thể thao, nghệ thuật luôn được nhà nước bồi dưỡng, rèn luyện có khuyến khích phát triển.

3. Ý nghĩa của các quyền học tập, quyền sáng tạo và quyền được phát triển của công

Đây là những quyền cơ bản của công dân ngay từ khi sinh ra, thể hiện được bản chất của một xã hội công bằng, luôn tạo điều kiện tốt nhất cho công dân được hưởng.

Những quyền này cũng là một trong những điều kiện cần thiết để mỗi công dân có thể được phát triển toàn diện dù trong hoàn cảnh nào để cống hiến, xây dựng đất nước ngày càng phát triển hơn.

Nhà nước tạo điều kiện để đảm bảo công dân luôn được học tập, sáng tạo hết khả năng của bản thân mình, ai cũng được giáo dục, học hành tử tế nếu có khả năng phù hợp.

Nhà nước cũng có những chính sách khuyến khích, học bổng để những người tài giỏi, có năng khiếu được phát triển trong lĩnh vực của học, được quyền nghiên cứu các lĩnh vực xã hội để cống hiến cho nền kinh tế, khoa học quê hương, đặc biệt là đáp ứng được nhu cầu phát triển công nghiệp hóa - hiện đại hóa của xã hội ngày nay.

Tạo cơ hội bình đẳng cho toàn dân, tránh tình tránh phân biệt giới tính, tôn giáo, vùng miền xảy ra trên đất nước.

4. Công dân có quyền học bằng nhiều hình thức khác nhau và ở các loại hình trường, lớp khác nhau là biểu hiện của quyền nào?

Công dân có quyền học bằng nhiều hình thức khác nhau và ở các loại hình trường, lớp khác nhau là biểu hiện công dân có thể được học thường xuyên, suốt đời của quyền học tập của công dân.

Bởi vì:

- Công dân có quyền được học tập thường xuyên, suốt đời được thể hiện qua việc không phân biệt về độ tuổi già, trẻ khi đi học, họ có quyền được chọn bất cứ hình thức học nào như hệ chính quy, vừa học vừa làm hoặc trung cấp tùy theo nhu cầu họ mong muốn. Mọi công dân đều có thể học mọi ngành học, trường học mà họ yêu thích, phù hợp với khả năng, điều kiện của họ mà không ai có quyền ép buộc.

- Công dân được học không hạn chế đến khi không còn khả năng, sức khỏe thì thôi. Họ có thể học trung cấp, rồi đến cao đẳng, đại học, học thạc sĩ, tiến sĩ,... miễn là học có đủ khả năng, điều kiện kinh tế để theo học.

- Bất kỳ lúc nào công dân muốn tham gia học, họ có thể đăng ký. Được học tập ở khắp mọi nơi mà họ lựa chọn, mong muốn. Việc học tập của công dân là một việc thường xuyên, suốt đời được làm.

* Ví dụ về việc công dân có quyền được học tập thường xuyên, suốt đời:

- Vào năm 2013, anh Đoàn Hưng sống tại quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh đã đi thi lần thứ 4 vào khoa Hóa Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh. Anh còn chia sẻ do hoàn cảnh gia đình lúc trước khó khăn, nên ban ngày anh vẫn đi làm kiếm tiền và buổi tối sẽ là thời gian anh đi học.

Việc học không phân biệt độ tuổi, thời gian, mọi công dân có thể đi học bất cứ lúc nào khi họ yêu thích, đủ khả năng và kinh tế. Họ được chọn lựa ngành học, trường học mà họ mơ ước.

- Em Nguyễn Thị Hải Yến, quê quán Hải Dương do bị ảnh hưởng của chất độc màu da cam để lại em đã không được bình thường như bạn bè cùng trang lứa. Sau nhiều năm tự ti về bản thân, cuối cùng em đã đăng ký dự thi vào ngành Báo chí Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội. Ai cũng có quyền được học tập suốt đời, được lựa chọn học ngành nghề mà mình mơ ước không phân biệt giới tính, ngoại hình, độ tuổi.

Trên đây là một số ví dụ về việc công dân có quyền được học tập thường xuyên, suốt đời mà không phân biệt độ tuổi. Mỗi chúng ta có quyền được học tập bất cứ lúc nào chúng ta muốn. Chúng ta được học tất cả các ngành học, các trường học mà chúng ta mơ ước, luôn được bình đẳng trong việc học tập, không bị bất kỳ ai phân biệt, kì thị về giới tính, độ tuổi, tôn giáo, ngoại hình, dân tộc. Nhà nước luôn có chính sách khuyến khích học tập đối với những người tài giỏi, có năng khiếu dù ở độ tuổi nào, để cống hiến cho đất nước.