1. Công đoàn với công tác bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho người lao động
Hiểu rõ và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho đoàn viên công đoàn và người lao động là một trách nhiệm quan trọng, định rõ vai trò và tầm quan trọng của Công đoàn Cơ quan Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Vì vậy, Ban Chấp hành Công đoàn Cơ quan Trung ương Hội luôn đặc biệt chú trọng và đổ nguồn lực để thực hiện nhiệm vụ này.
Trong thời gian gần đây, Công đoàn Cơ quan Trung ương Hội không chỉ đặt trọng điểm vào việc giáo dục về chính trị và tư tưởng, mà còn nhấn mạnh vào việc tăng cường hiểu biết về nhiệm vụ và chức năng của tổ chức Công đoàn đối với toàn bộ cán bộ, đoàn viên công đoàn và người lao động.
Đồng thời, chúng tôi thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ công đoàn. Trong quá trình này, chúng tôi rõ ràng xác định vai trò, phạm vi và phương pháp để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp và chính đáng cho đoàn viên công đoàn và người lao động, từ đó thúc đẩy sự hiểu biết và khả năng đối phó linh hoạt trong công việc chăm sóc và bảo vệ quyền lợi của cộng đồng lao động.Một trong những nội dung bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của công đoàn viên đó là: Làm tốt vai trò đại diện của công đoàn khi tham gia các hội đồng lương, thi đua khen thưởng, tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá cán bộ, công chức, viên chức, người lao động hàng năm; tham gia tổ mua sắm, hội đồng thanh lý... của cơ quan, đơn vị; tham gia xây dựng, góp ý kiến, đề nghị sửa đổi, bổ sung các quy định, quy chế về chế độ chính sách có liên quan đến cán bộ, công chức, viên chức, lao động; chủ động tham mưu với cấp ủy, chính quyền trong việc thực hiện các chế độ, chính sách đối với đoàn viên đảm bảo công khai, công bằng trong đào tạo, nâng lương, nâng ngạch, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ.
Khuyến khích đoàn viên tham gia nghiên cứu khoa học và khảo sát đánh giá đề tài khoa học không chỉ là một cách hiệu quả để nâng cao trình độ chuyên môn mà còn là cơ hội để gia tăng thu nhập. Chúng tôi đề xuất xây dựng một quy chế phối hợp chặt chẽ giữa Ban Chấp hành Công đoàn và Thủ trưởng cơ quan, đơn vị, nhằm thúc đẩy hiệu quả trong thực hiện các quy chế, nội quy của tổ chức. Quy chế này không chỉ tập trung vào việc thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học mà còn chú trọng vào việc phối hợp với lãnh đạo cơ quan, đơn vị để cải thiện chất lượng cuộc sống của đoàn viên. Điều này bao gồm việc nâng cao môi trường làm việc, đảm bảo vệ sinh, cải thiện điều kiện làm việc và tăng cường đời sống vật chất và tinh thần.
Đặc biệt, chúng tôi đề xuất tăng cường thực hiện khoản chi hành chính, đồng thời tiết kiệm các nguồn chi phí không cần thiết để tăng thu nhập cho đoàn viên. Những biện pháp này không chỉ đảm bảo sự phát triển chuyên môn mà còn hỗ trợ đoàn viên trong cuộc sống hàng ngày, góp phần xây dựng nên một môi trường làm việc văn hóa và tích cực.Công đoàn Cơ quan Trung ương Hội đã triển khai các mô hình chăm lo hiệu quả cho các công đoàn viên. Trong đó, điển hình là mô hình “Cung cấp, chế biến thực phẩm an toàn cho công đoàn viên”. Hình thức là chế biến thức ăn chín và cung cấp rau, củ quả an toàn có địa chỉ cho đoàn viên cơ quan. Thời gian đầu, hoạt động của mô hình gặp nhiều khó khăn như: nguồn thực phẩm, địa điểm chế biến, kinh phí... dần dần với sự quyết tâm, nhiệt tình trách nhiệm của mỗi đoàn viên mô hình đã đi vào hoạt động, nguồn thực phẩm và rau lấy từ chương trình dự án của Hội, từ các chi hội phụ nữ, từ tổ hợp tác xã do phụ nữ làm chủ tại địa bàn thành phố Hà Nội, Hà Nam, Hòa Bình, Thái Nguyên và đơn vị quân đội kết nghĩa.
Qua thực tiễn hiệu quả của hoạt động của mô hình không chỉ trở thành cầu nối tiêu thụ sản phẩm sạch cho chi hội phụ nữ cơ sở mà còn thực hiện vệ sinh an toàn thực phẩm, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, chỗ dựa tinh thần, mang lại niềm vui, hạnh phúc cho đoàn viên và các gia đình, đáp ứng được nhu cầu của đông đảo đoàn viên, nhất là giúp cho đoàn viên giảm bớt sức lao động sau mỗi buổi làm việc ở cơ quan có thời gian nghỉ ngơi chăm sóc sức khỏe cho bản thân.
Các mô hình chăm lo đời sống cán bộ, công chức, người lao động được đổi mới và rút kinh nghiệm thường xuyên trong hoạt động đã mang lại những kết quả rất thiết thực, tuy rất gần gũi thường ngày nhưng lại có ý nghĩa lớn góp phần động viên đoàn viên phấn khởi, yên tâm công tác, phấn đấu vươn lên; từ những việc làm thường ngày tuy rất nhỏ nhưng đã giúp cho nhiều đoàn viên công đoàn và người lao động vượt qua khó khăn trong cuộc sống.
Tổ chức Công đoàn Việt Nam ngoài chức năng, nhiệm vụ chung thì còn được giao phó nhiệm vụ tham gia giám sát, phản biện xã hội theo nghĩa rộng đối với các hoạt động quản lý của Nhà nước.
Đây cũng là một trong những kênh kiểm soát quyền lực quan trọng trong cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ, nhất là trong khối các cơ quan của hệ thống chính trị.
2. Những vai trò khác của công đoàn
Mối quan hệ gắn bó giữa nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động và nhiệm vụ kiểm soát quyền lực là một tương tác quan trọng và hỗ trợ lẫn nhau, tạo ra cơ hội và lợi ích to lớn cho tổ chức Công đoàn Việt Nam.
Tổ chức Công đoàn không chỉ đảm nhận trách nhiệm làm việc và giải quyết vấn đề với bên sử dụng lao động, mà còn phải tương tác và điều chỉnh với những người lao động. Quan hệ này không chỉ mang lại danh dự và vinh quang cho Công đoàn mà còn đảm bảo quyền lợi và chính đáng cho người lao động.
Đối với bên sử dụng lao động, trách nhiệm không chỉ là tham gia rà soát và kiểm tra tính đúng đắn, mức chính đáng của các quy định từ khi xây dựng và ban hành, mà còn bao gồm việc theo dõi và kiểm tra chặt chẽ trong quá trình thực hiện. Kiểm soát quyền lực không chỉ tập trung vào giai đoạn ban hành mà còn đảm bảo rằng các quy định được thực hiện một cách đúng đắn và công bằng. Điều này giúp tạo ra một môi trường làm việc công bằng, ổn định và có lợi ích cho cả bên sử dụng lao động và người lao động, đồng thời góp phần ngăn chặn những bất hợp lý và sai trái trong quá trình xây dựng và thực hiện các quy định.
Đối với người lao động, không chỉ phải kiểm tra, đánh giá, điều chỉnh về nhận thức của người lao động đối với các quy định liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của họ mà còn phải theo dõi, hỗ trợ, động viên, đồng hành với người lao động trong đấu tranh, kiến nghị, tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động chấp hành các quy định để góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của cả 2 bên.
Trong mối quan hệ với người lao động, tổ chức Công đoàn chịu trách nhiệm và nghĩa vụ đặc biệt với sự quan tâm đến người lao động. Công đoàn không chỉ là người đại diện cho quyền lợi và chính đáng của người lao động mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát huy tinh thần dân chủ thật sự, công khai và minh bạch trong việc xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện các quy định.
Tổ chức Công đoàn thường sử dụng các hình thức tuyên truyền để nâng cao nhận thức và vận động người lao động hỗ trợ và tuân thủ các quy định của công đoàn. Đặc biệt, những quy định liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động được đặt trong tâm điểm để đảm bảo sự công bằng và bảo vệ quyền lợi của họ.
Trong trường hợp mâu thuẫn nội bộ không thể giải quyết được giữa người lao động và tổ chức công đoàn cấp cơ sở, sự can thiệp và hỗ trợ của tổ chức công đoàn cấp trên là cần thiết để giải quyết mâu thuẫn một cách công bằng và hiệu quả.
Để phát huy vai trò chăm sóc và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp và chính đáng của người lao động, tổ chức Công đoàn cần bảo vệ chính quyền lực và quyền lợi của mình, từ đó tạo điều kiện thuận lợi để hỗ trợ người lao động. Đồng thời, việc tự chăm sóc, học tập và rèn luyện của tổ chức và cá nhân là quan trọng để có thể đáp ứng đầy đủ yêu cầu và đảm bảo quyền lợi cho người lao động trong mọi tình huống.
Trong đó, yêu cầu gương mẫu, có đức, có tài của những người đứng đầu các cấp công đoàn là quan trọng hàng đầu. Bên cạnh đó, không thể không nhắc đến ảnh hưởng to lớn của trình độ nhận thức, bản lĩnh của người lao động, sự hợp tác thiện chí, mang tính nhân văn của bên sử dụng lao động.
Chỉ khi có sự hoàn thiện trong nhận thức, hành động của tổ chức công đoàn, bên quản lý, sử dụng lao động và người lao động, đồng thời có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa 3 bên này thì việc chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động mới bảo đảm đầy đủ, hài hòa.
Trong thời gian tới đây, bên cạnh những yếu tố thuận lợi, tích cực, tình hình trong nước và thế giới tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, không ít khó khăn, thách thức. .
Những tác động của suy thoái kinh tế, dịch Covid-19 còn diễn biến phức tạp, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, việc thực hiện các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, phê chuẩn và thực thi các tiêu chuẩn quốc tế về lao động… sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến việc làm, thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần và tư tưởng của người lao động; đến việc tập hợp người lao động và phương thức tổ chức, hoạt động của công đoàn…
