Công ty có được phép giữ các giấy tờ của người lao động?

Nay tôi vì lý do cá nhân không thể tiếp tục làm việc và đã làm thủ tục chấm dứt Hợp đồng lao động vào năm 2016. Vậy tôi nên xử lý như thế nào? Luật Lao động năm 2012 có quy định không được giữ Văn bằng gốc của người lao động, quy định này có hiệu lực tới cam kết hợp đồng đào tạo trên không? Quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm cá nhân trước tòa là như thế nào?

Mong nhận được sự giúp đỡ, hỗ trợ tư vấn. Trân trọng cảm ơn!

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật lao động của công y Luật Minh Khuê

Luật sư tư vấn lao động trực tuyến, Gọi:  1900.6162

Trả lời:

Chào bạn! Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:

1. Cơ sở pháp lý

Bộ luật lao động năm 2012

Nghị định số 95/2013/NĐ-CP quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

2. Nội dung giải đáp

- Căn cứ vào quy định tại bộ Luật lao động thì người sử dụng lao động không được thực hiện hành vi sau khi giao kết thực hiện hợp đồng:

"Điều 20. Những hành vi người sử dụng lao động không được làm khi giao kết, thực hiện hợp đồng lao động

1. Giữ bản chính giấy tờ tuỳ thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động.

2. Yêu cầu người lao động phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng lao động."

Vậy công ty giữ bằng đại học của bạn là vi phạm pháp luật. Việc giữ bằng đại học không liên quan đến hợp đồng đào tạo nghề, không được giữ bằng chính đại học để đảm bảo cho việc sau khi đào tạo phải làm việc cho công ty. Đào tạo nghề để bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề cho người lao động. Nếu người lao động không thực hiện theo quy định tại hợp đông đào tạo nghề thì có trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo nếu các bên có thoả thuận. Nội dung của Hợp đồng đào tạo nghề quy định trong bộ luật lao động như sau:

"Điều 62. Hợp đồng đào tạo nghề giữa người sử dụng lao động, người lao động và chi phí đào tạo nghề

1. Hai bên phải ký kết hợp đồng đào tạo nghề trong trường hợp người lao động được đào tạo, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, đào tạo lại ở trong nước hoặc nước ngoài từ kinh phí của người sử dụng lao động, kể cả kinh phí do đối tác tài trợ cho người sử dụng lao động.

Hợp đồng đào tạo nghề phải làm thành 02 bản, mỗi bên giữ 01 bản.

2. Hợp đồng đào tạo nghề phải có các nội dung chủ yếu sau đây:

a) Nghề đào tạo;

b) Địa điểm đào tạo, thời hạn đào tạo;

c) Chi phí đào tạo;

d) Thời hạn người lao động cam kết phải làm việc cho người sử dụng lao động sau khi được đào tạo;

đ) Trách nhiệm hoàn trả chi phí đào tạo;

e) Trách nhiệm của người sử dụng lao động.

3. Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian ở nước ngoài."

- Quyền của bạn khi công ty giữ bằng. Khoản 2 Điều 5 Nghị định 95/2013/NĐ-CP quy định: \

“2. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau đây:

a) Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động;”

Ngoài bị phạt tiền, người sử dụng lao động còn bị buộc trả lại bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ đã giữ của người lao động theo điểm a Khoản 3 Điều 5 Nghị định 95/2013/NĐ-CP.

Bạn có quyền lấy lại bằng đại học, yêu cầu công ty trả lại bằng văn bằng gốc là bằng đại học cho mình. Nếu công ty không trả thì bạn hãy có thể làm đơn gửi đến chủ tịch ủy ban nhân dân cấp Huyện nơi có trụ sở làm việc của công ty để xử phạt hành vi vi phạm hành chính của công ty và buộc công ty trả lại bằng đại học cho bạn.