1. Rằm tháng 7 là ngày gì ?

Trong nền văn hóa châu Á, rằm tháng 7 được coi là ngày quan trọng trong lịch truyền thống và thường sẽ được ấn định vào ngày 15/7 Âm lịch. Đây không chỉ là một ngày rằm đơn thuần như những ngày rằm khác mà còn là ngày lễ báo hiếu cha mẹ - Lễ Vu Lan. Việc thực hiện nghi lễ này thể hiện sự tưởng nhớ công ơn của cha mẹ, ông bà, tổ tiên đã khuất; những ai còn cha mẹ thì báo đáp công ơn bằng lòng hiếu thảo. Trong ngày này thường diễn ra nhiều hoạt động ý nghĩa như ăn chay, niệm Phật, cầu an cho tổ tiên, ông bà, cha mẹ; quan tâm, hỏi han cha mẹ thường xuyên và chuẩn bị những mâm cơm tươm tất để dâng lên đức Phật, các vị thần linh và gia tiên. Ngoài ra còn có các hoạt động tập thể như lễ hội thả đèn hoa đăng... Đồng thời rằm tháng 7 còn là ngày xá tội vong nhân hay còn có tên gọi khác là lễ cúng cô hồn để cầu siêu thoát. Sau khi các gia đình làm lễ cúng Phật, cúng thần linh, gia tiền thì sẽ thực hiện lễ cúng cô hồn.

 

2. Cúng rằm tháng 7 vào ngày nào, giờ nào?

Thông thường rằm sẽ là ngày 15 Âm lịch hằng tháng và cúng rằm sẽ diễn ra đúng vào ngày này.

Năm nay, rằm tháng 7 rơi vào ngày Chủ nhật 18/8/2024 dương lịch tức ngày 15/7/2024 âm lịch. Giờ tốt có thể bắt đầu cúng cô hồn từ 8-10 giờ sáng và nên kết thúc cúng trước 12 giờ trưa ngày 15/7 âm lịch.

Ví dụ: Theo đó thì Rằm tháng 7 năm 2023 sẽ rơi vào thứ tư, ngày 30 tháng 8 Dương lịch. Tuy nhiên, theo quan niệm dân gian, cúng rằm tháng 7 thường diễn ra từ ngày mùng 2 đến ngày 14 Âm lịch (tức là từ ngày 17 tháng 8 đến ngày 29 tháng 8 dương lịch) mà không cần xem là ngày tốt hay ngày xấu.

Sở dĩ vì đây là thời điểm mà Diêm Vương cho mở cửa Quỷ Môn Quan (cửa địa ngục) để các vong hồn được về dương giới và thọ hưởng những lễ vật mà người thân và dân gian cúng tế. Nếu như cúng vào ngày 15 tháng 7 thì người âm sẽ rất khó để trở về hoặc là không được nhận đồ thờ cúng do đến giờ đóng cửa Quỷ Môn Quan. Do đó, người dân thường có thói quan cúng rằm tháng 7 trước và thói quen này hình thành từ đời này sang đời khác.

Theo lịch vạn niên năm 2023 thì ngày 12 tháng 7 tức là ngày 27 tháng 8 dương lịch là ngày cát, khởi công tạo tác mọi việc đều tốt và suôn sẻ. Vì thế, mọi người có thể làm lễ cúng rằm vào ngày này. Nhất là lại đúng vào ngày chủ nhật nên việc chuẩn bị cho lễ cúng sẽ tươm tất và chu đáo hơn. Tuy việc lễ cúng là thành tâm, không cần cầu kỳ vào ngày giờ hoàng đạo mà chỉ cần trước ngày rằm là được nhưng gia chủ cũng có thể tham khảo một số ngày giờ hoàng đạo  sau đây nếu có nhu cầu tìm kiếm :

Ngày cúng rằm tháng 7 năm 2023 Giờ cúng rằm tháng 7 năm 2023
Ngày 2/7 âm lịch - tức 17/8 dương lịch Nhâm Dần (3h - 5h); Quý Mão (5h - 7h); Ất Tị (9h - 11h); Mậu Thân (15h - 17h); Canh Tuất (19h - 21h); Tân Hợi (21h - 23h)
Ngày 5/7 âm lịch - tức 20/8 dương lịch Mậu Dần (3h - 5h); Canh Thìn (7h - 9h); Tân Tị (9h - 11h); Giáp Thân (15h - 17h); Ất Dậu (17h - 19h); Đinh Hợi (21h - 23h)
Ngày 7/7 âm lịch - tức 22/8 dương lịch Canh Tý (23h - 1h); Tân Sửu (1h - 3h); Quý Mão (5h - 7h); Bính Ngọ (11h - 13h); Mậu Thân (15h - 17h); Kỷ Dậu (17h - 19h)
Ngày 8/7 âm lịch - tức 23/8 dương lịch Giáp Dần (3h - 5h); Ất Mão (5h - 7h); Đinh Tị (9h - 11h); Canh Thân (15h - 17h); Nhâm Tuất (19h - 21h)
Ngày 11/7 âm lịch - tức 26/8 dương lịch Canh Dần (3h - 5h); Nhâm Thìn (7h - 9h); Quý Tị (9h - 11h); Bính Thân (15h - 17h); Đinh Dậu (17h - 19h); Kỷ Hợi (21h - 23h)
Ngày 12/7 âm lịch - tức 27/8 dương lịch Tân Sửu (1h - 3h); Giáp Thìn (7h - 9h); Bính Ngọ (11h - 13h); Đinh Mùi (13h - 15h); Canh Tuất (19h - 21h); Tân Hợi (21h - 23h)
Ngày 14/7 âm lịch - tức 29/8 dương lịch Bính Dần (3h - 5h); Đinh Mão (5h - 7h); Kỷ Tị (9h - 11h); Nhâm Thân (15h - 17h); Giáp Tuất (19h - 21h); Ất Hợi (21h - 23h)

Theo kinh nghiệm thì để cho hợp lý nhất, Lễ Vu Lan báo hiếu tổ tiên, cầu siêu nên được thực hiện vào ban ngày, tầm giờ trưa, khoảng 11h đến 12h để tổ tiên có thể nhận lễ cúng của con cháu tốt hơn. Sở dĩ là theo quan niệm vào giờ đó, vong linh người nhà sẽ được Thổ thần cho phép vào nhà để thụ lộc mà không có sự cản trở, quấy phá của các cô hồn dã quỷ được thả về trong ngày rằm tháng 7.

Còn đối với lễ cúng cô hồn thì nên thực hiện cúng vào buổi chiều tối là tốt nhất vì đây là thời gian nhập nhoạng, nửa sáng nửa tối nên các cô hồn có thể ăn uống được. Đây là cách bố thí tốt nhất cho những vong hồn không có nơi nào để đi. Nếu cúng vào ban ngày thì lúc đó trời vẫn còn ánh sáng chói rọi, các vong hồn sẽ không thể nào xuất hiện được bởi sẽ bị nguồn ánh sáng làm cho suy yếu. 

 

3. Chuẩn bị mâm cúng rằm tháng 7

- Đối với mâm cúng ở bàn Phật :

Nếu gia đình theo đạo Phật và có ban thờ Phật tại nhà thì cần có nghi lễ cúng Phật. Chủ yếu là do tấm lòng thành kính của gia chủ nên mâm cỗ cúng cũng không cần phải chuẩn bị quá cầu kỳ. Chỉ cần chuẩn bị mâm cúng chay hoặc bày đĩa hoa quả tươi để dâng lên ban thờ là được. Thời điểm tốt nhất để thực hiện nghi thức cúng Phật là vào buổi sáng.

- Đối với lễ cúng gia tiên :

Tùy vào điều kiện hoàn cảnh của mỗi nhà mà các gia đình có thể làm mâm cúng chay hoặc cúng mặn đều được. Thông thường, hầu hết mọi người sẽ cố gắng làm mâm cỗ cúng mặn vào ngày này. Một số món đặc trưng thường xuất hiện bao gồm : gà luộc nguyên con, nem rán, canh rau củ thập cẩm, xôi đỗ xanh hoặc xôi gấc, rau xào... Bên cạnh việc chuẩn bị mâm cơm cúng thì cũng cần phải có một số các lễ vật khác như trầu cau, hương, trà, rượu, vàng mã, trái cây... để tiến hành cúng gia tiên cho chu đáo.

Thực hiện lễ cúng gia tiên theo các bước sau đây : Đầu tiên, gia chủ cần chuẩn bị mâm cỗ cúng và văn khấn. Sau đó là thay trang phục chỉnh tề, nghiêm túc và thực hiện bày biện lễ vật, mâm cúng trước bàn thờ gia tiên. Thắp nhang và đèn đầy đủ để chuẩn bị cúng mời các vị gia tiên. Đọc to, rõ ràng nội dung bài cúng gia tiền ngày rằm tháng 7 và khấn vái để mời gia tiên hưởng lễ vật, báo cáo ngày rằm. Sau khi nhang cháy chết thì hạ mâm cúng xuống và mang vàng hương đi hóa, thụ lộc.

- Đối với lễ cúng cô hồn :

Lễ cúng cô hồn thường được thực hiện ở ngoài sân trước nhà, ngoài ngõ hoặc trên vỉa hè chứ không thực hiện ở trong nhà vì bản chất là cúng những vong linh bơ vơ không gia đình. Các lễ vật cần thiết chuẩn bị cho mâm cúng cô hồn như sau : một đĩa muối trắng, một đĩa gạo, nước, hương, đèn dầu hoặc nến, 5 loại quả màu sắc khác nhau thì càng tốt, quần áo bằng giấy, vàng mã, cháo trắng nấu loãng, mía cắt khúc, bỏng ngô, khoai lang luộc, ngô luộc, bánh kẹo,...

Mâm cúng cô hồn không được cúng đồ mặn bởi lẽ cúng đồ mặn có thể khơi dậy lòng tham sân si của các cô hồn.

Ngoài ra, để biết thêm nhiều thông tin liên quan, quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết Lễ Vu Lan báo hiếu là gì? Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Lễ Vu Lan. Cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê. Trân trọng !