1. Hiểu thế nào là cắt khẩu?
Cắt khẩu là từ ngữ khá thông dụng hiện nay khi nói về việc một người đang có hộ khẩu thường trú tại một nơi nhưng lại vì một lý do nào đó muốn chuyển đến nơi khác. Theo thuật ngữ pháp lý thì vấn đề này được gọi là chuyển nơi đăng ký thường trú. Trong trường hợp những người trong gia đình hoặc những người khác có cùng một chỗ ở hợp pháp nhưng muốn tách thành hai hay nhiều sổ hộ khẩu khác nhau và những sổ hộ khẩu này có cùng một địa chỉ thì được gọi là tách khẩu.
Tại bài viết này, Luật Minh Khuê sẽ tư vấn về việc cắt khẩu trong trường hợp chuyển hộ khẩu thường trú (thay đổi nơi đăng ký thường trú).
2. Thủ tục chuyển hộ khẩu thường trú
Theo nguyên tắc cư trú và quản lý cư trú, mỗi công dân chỉ được phép có một nơi thường trú và có thể có thêm một nơi tạm trú. Do vậy khi muốn chuyển đến một nơi khác với nơi đăng ký thường trú ban đầu, người dân có thể xem xét tùy từng trường hợp và điều kiện phù hợp để cân nhắc xem sẽ lựa chọn đăng ký thường trú hay tạm trú tại nơi đó. Và cũng theo nguyên tắc trên, người dân muốn chuyển hộ khẩu thường trú sang một nơi khác và muốn đăng ký hộ khẩu thường trú tại đó thì cần phải xóa tên khỏi sổ hộ khẩu vốn có (xóa hộ khẩu hay còn gọi là xóa nơi đăng ký thường trú).
Luật Cư trú năm 2020 hiện hành đã không còn quy định riêng về thủ tục chuyển hộ khẩu thường trú như Luật Cư trú năm 2006, thủ tục này đã bị bãi bỏ ngay từ khi Luật Cư trú năm 2020 có hiệu lực vào ngày 01/7/2021. Do vậy, khi chuyển hộ khẩu, thay vì phải thực hiện thủ tục chuyển hộ khẩu thì người dân có thể thực hiện ngay thủ tục đăng ký hộ khẩu thường trú (thường được gọi là Nhập khẩu). Thủ tục này được quy định chi tiết tại Điều 21 Luật Cư trú năm 2020 về từng trường hợp nhất định sẽ cần chuẩn bị những loại hồ sơ khác nhau.
Sau khi đã hoàn tất về mặt hồ sơ, người dân cần đến nộp tại cơ quan có thẩm quyền tại nơi mình cư trú theo các trường hợp sau:
+ Đối với thành phố trực thuộc trung ương: sẽ nộp hồ sơ đến Công an huyện, quận, thị xã
+ Đối với tỉnh: sẽ nộp hồ sơ đến Công an xã, thị trấn thuộc huyện hoặc công an xã thành phố thuộc tỉnh.
Tuy nhiên, muốn chuyển khẩu thì người dân cần phải chú ý đến điều kiện đăng ký thường trú hay còn gọi là điều kiện để nhập hộ khẩu. Tại Điều 20 Luật Cư trú năm 2020 có quy định cụ thể về từng điều kiện để người dân có thể đăng ký thường trú hợp pháp. Bên cạnh đó, nếu nơi đăng ký thường trú là nội thành Hà Nội, người dân cần căn cứ vào các điều kiện về nhập hộ khẩu tại nội thành Hà Nội được quy định chi tiết trong Luật Thủ đô năm 2012
3. Không đăng ký hộ khẩu thường trú có vi phạm pháp luật không?
Theo quy định của Luật Cư trú năm 2020 hiện hành, công dân có trách nhiệm đăng ký thường trú trong thời hạn 12 tháng khi chuyển đến chỗ ở hợp pháp mà đủ điều kiện đăng ký thường trú. Như vậy cũng có nghĩa, nếu đủ điều kiện đăng ký thường trú mà công dân không đăng ký thường trú có thể bị xử phạt hành chính về vấn đề cư trú tại.
Cụ thể, người nào không thực hiện đúng quy định về đăng ký thường trú sẽ bị phạt tiền từ 500 triệu đồng đến 01 triệu đồng. Như vậy trong thời hạn 12 tháng kể từ khi chuyển đến một nơi ở hợp pháp khác mà đủ điều điện để đăng ký thường trú nhưng không đăng ký, thì sẽ bị xử phạt tiền theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra đối với trường hợp chuyển khẩu để nhập vào sổ hộ khẩu của người khác thì trong thời hạn 60 ngày, kể từ ngày có ý kiến đồng ý của người có sổ hộ khẩu, người được người có sổ hộ khẩu đồng ý cho nhập vào sổ của mình hoặc đại diện hộ gia đình có trách nhiệm làm thủ tục đăng ký thường trú
Và đối với trường hợp trẻ em sơ sinh đã được đăng ký khai sinh thì trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày được đăng ký khai sinh, cha, mẹ hoặc đại diện hộ gia đình, người giám hộ, người nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ em có trách nhiệm làm thủ tục đăng ký thường trú cho trẻ em đó.
Như vậy, kể từ khi Luật Cư trú năm 2020 có hiệu lực, người dân khi muốn chuyển hộ khẩu sẽ không cần phải thực hiện thủ tục chuyển khẩu và xóa khẩu như trước mà sẽ thực hiện ngay thủ tục đăng ký thường trú khi có đủ điều kiện. Cũng đồng nghĩa rằng khi muốn chuyển khẩu cần phải chú ý đến điều kiện nhập khẩu để cân nhắc xem mình có thuộc trường hợp được chuyển khẩu không hay chỉ có thể đăng ký tạm trú. Khi đã đủ điều kiện, trong thời hạn nhất định nêu trên, người dân cần phải đăng ký thường trú nếu không sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật.
Do vậy từ những phân tích nêu trên, sẽ không còn trường hợp đã cắt khẩu nhưng chưa nhập về hộ khẩu mới bởi, việc cắt khẩu được hiểu là chuyển nơi đăng ký thường trú. Và việc chuyển khẩu này theo luật hiện hành chính là thực hiện thủ tục đăng ký thường trú tại chỗ ở mới khi có đủ điều kiện. Nếu không đăng ký thì sẽ bị xử phạt.
Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác, quý khách vui lòng liên hệ gọi số: 1900.6162 để được giải đáp. Trân trọng cảm ơn!
