1. Tại sao cần ban hành Nghị định khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo
Hiện nay, thế giới đang ở trong kỷ nguyên phát triển mới. Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra với quy mô lớn, tốc độ nhanh, chưa từng có tiền lệ, với những đột phá về công nghệ, nhất là trên các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, công nghệ người máy, internet kết nối vạn vật, công nghệ nano, công nghệ sinh học, khoa học vật liệu... Những đột phá từ sự tương tác, thúc đẩy nhau của công nghệ đang tạo ra một thế giới số hóa, tự động hóa, mọi hoạt động ngày càng hiệu quả hơn, thông minh hơn. Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tác động mạnh mẽ đến tất cả các quốc gia, tạo ra cả thời cơ và thách thức với nhiều đột biến trong quản lý, quốc phòng, an ninh, sản xuất, kinh doanh, môi trường, sinh hoạt và đời sống xã hội, con người. Và do đó, mọi lĩnh vực của đời sống xã hội lại càng đòi hỏi sự mạnh dạn đổi mới, sáng tạo.
Nhìn nhận một cách khách quan, thời gian qua, vì nhiều lý do, tại số ít địa phương, bộ, ngành, vẫn còn tình trạng một bộ phận cán bộ, công chức né tránh, thiếu trách nhiệm, sợ sai trong thực thi công vụ. Bên cạnh đó là tư tưởng sợ mất lòng, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm; không dám đối diện với những khó khăn, vướng mắc, không dám đấu tranh phê phán cái sai, cái xấu; ngại đổi mới, sáng tạo. Do đó, việc ủng hộ, khích lệ và bảo vệ người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm là yêu cầu khách quan, nhiệm vụ sống còn đối với Đảng và Nhà nước ta hiện nay.
Trước những yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, Nghị định 73 của Chính phủ quy định rõ khuyến khích, bảo vệ cán bộ có tư duy đổi mới, sáng tạo, dám làm, dám chịu trách nhiệm, xuất phát từ đòi hỏi cấp thiết của thực tiễn, nhằm gỡ điểm nghẽn, nút thắt cơ chế chưa được quy định trong văn bản quy phạm pháp luật. Thông qua đó, tạo hành lang pháp lý để khơi dậy khát vọng đổi mới, sáng tạo, khuyến khích và bảo vệ những cán bộ vì lợi ích chung của quốc gia, dân tộc, cộng đồng, ngành, lĩnh vực, địa phương, cơ quan mà không vì lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm, không có động cơ vụ lợi, sẵn sàng cống hiến cho tập thể, cống hiến cho sự nghiệp cách mạng.
Để khơi dậy khát vọng đổi mới, sáng tạo của đội ngũ cán bộ, đảng viên hiện nay, đòi hỏi các cấp, các ngành cần tập trung xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh và phát huy vai trò nêu gương của người đứng đầu. Đây chính là biện pháp quan trọng để phát huy vai trò của cán bộ, đảng viên trong đổi mới, sáng tạo. Cần tập trung xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh. Cấp ủy đảng các cấp và người lãnh đạo cần đề cao trách nhiệm, chỉ đạo, hướng dẫn, tạo mọi điều kiện cho cán bộ đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đương đầu với khó khăn, thử thách vì lợi ích chung. Cùng với đó, vai trò nêu gương của người đứng đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi lẽ họ phải là những tấm gương sống, mẫu mực về tinh thần cống hiến, hy sinh, tận tụy với công việc, hết mình vì tập thể, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo, dám hành động vì lợi ích chung để lôi kéo, cổ vũ, động viên đội ngũ cán bộ, đảng viên mạnh dạn trong đổi mới sáng tạo.
Cùng với đó, tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện cơ chế, chính sách động viên, khuyến khích cán bộ, đảng viên đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám hành động vì lợi ích chung. Có thể nói, để Nghị định 73/2023/NĐ-CP thực sự đi vào thực tiễn đời sống, xã hội, Đảng, Nhà nước cần bổ sung, hoàn thiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ, khen thưởng những cán bộ, đảng viên có tinh thần đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Trọng tâm là nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, quản lý Nhà nước về công tác cán bộ, tạo môi trường thuận lợi để khuyến khích, bảo vệ cán bộ, đảng viên mạnh dạn đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung.
2. Đã có Nghị định về khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo
Ngày 29/9/2023, Chính phủ đã ban hành Nghị định 73/2023/NĐ-CP quy định về khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Nghị định 73/2023/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 29/9/2023.
Theo đó, cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm là cán bộ, công chức lãnh đạo, quản lý, viên chức quản lý... có tư duy đổi mới, sáng tạo, dám làm, dám chịu trách nhiệm trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, xuất phát từ yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết của thực tiễn.
Nghị định nêu rõ nguyên tắc khuyến khích, bảo vệ cán bộ. Cụ thể, cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung phải được khuyến khích, bảo vệ.
Nghị định khuyến khích, bảo vệ cán bộ có đề xuất đổi mới, sáng tạo được cơ quan sử dụng cán bộ xem xét, quyết định cho thực hiện trong phạm vi thẩm quyền quyết định, bảo đảm không trái quy định của Đảng, văn bản quy phạm pháp luật và Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Cán bộ có đề xuất đổi mới, sáng tạo được cơ quan sử dụng cán bộ xem xét, quyết định cho thực hiện, có kết quả đóng góp vào công cuộc xây dựng, phát triển đất nước, của ngành, lĩnh vực, địa phương, cơ quan, đơn vị được ghi nhận, tôn vinh, khen thưởng xứng đáng.
Cơ quan sử dụng cán bộ báo cáo, xin ý kiến cấp ủy, tổ chức đảng cùng cấp trước khi phê duyệt và đánh giá kết quả thực hiện đề xuất đổi mới, sáng tạo.
Việc khuyến khích và bảo vệ cán bộ phải được thực hiện kịp thời, dân chủ, công khai, minh bạch; đúng đối tượng, trình tự, thủ tục theo quy định và pháp luật có liên quan.
Cơ quan, người có thẩm quyền phải kịp thời xem xét, đánh giá kết quả thực hiện, xác định rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan, đánh giá khách quan, toàn diện đối với việc đề xuất và thực hiện đề xuất đổi mới, sáng tạo.
Cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung có thể không bị xử lý trách nhiệm, được loại trừ, miễn hoặc giảm nhẹ trách nhiệm theo quy định.
3. Cán bộ năng động, sáng tạo có thể không bị xử lý trách nhiệm
Cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung có thể không bị xử lý trách nhiệm, được loại trừ, miễn hoặc giảm nhẹ trách nhiệm theo quy định tại Nghị định 73/2023/NĐ-CP.
Nghị định quy định các trường hợp đề xuất đổi mới, sáng tạo đáp ứng các điều kiện như: có khả năng tháo gỡ, giải quyết điểm nghẽn, nút thắt trong cơ chế, chính sách chưa được quy định trong văn bản quy phạm pháp luật.
Cán bộ vì lợi ích chung, đem lại giá trị, hiệu quả thiết thực, tạo chuyển biến; không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý.
Trong trường hợp đề xuất đổi mới, sáng tạo mà không hoàn thành hoặc chỉ hoàn thành một phần mục tiêu đề ra, gây ra thiệt hại nhưng được cơ quan sử dụng cán bộ xem xét, đánh giá đã thực hiện đúng chủ trương, có động cơ trong sáng, vì lợi ích chung, sẽ được áp dụng biện pháp bảo vệ cán bộ.
Nghị định cũng quy định rõ những việc các cơ quan, tổ chức, cá nhân không được làm như lợi dụng chính sách để thực hiện hoặc bao che hành vi tham nhũng, tiêu cực, trục lợi, vi phạm kỷ luật; cản trở, gây khó khăn, xúc phạm danh dự, nhân phẩm cán bộ năng động, sáng tạo; né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong trình tự, thủ tục phê duyệt và triển khai thực hiện các đề xuất đổi mới, sáng tạo; xử lý trách nhiệm với cán bộ khi đã được đánh giá là hoàn thành...
Cán bộ đề xuất đổi mới, sáng tạo được khuyến khích bằng các hình thức như: tuyên dương, biểu dương và khen thưởng; được lấy làm căn cứ để đánh giá trước khi xếp loại, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, quy hoạch, điều động, luân chuyển theo hướng ưu tiên bố trí, sử dụng cán bộ; được đánh giá là có thành tích xuất sắc để xét nâng ngạch, nâng lương trước 12 tháng; được động viên, khuyến khích bằng các hình thức khác phù hợp.
Xem thêm: Có mấy nhóm hành vi tham nhũng tiêu cực trong công tác cán bộ theo Quy định 114-QĐ/TW năm 2023
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Đã có Nghị định về khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
