Hệ thống giáo dục đại học tại Việt Nam đang chứng kiến một cuộc chuyển dịch mang tính bước ngoặt trong phương thức tuyển sinh, chuyển từ việc phụ thuộc vào một kỳ thi duy nhất sang đa dạng hóa các tiêu chí đánh giá năng lực tư duy. Trong bối cảnh đó, kỳ thi Đánh giá năng lực (ĐGNL) của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐHQG-HCM) đã khẳng định vị thế là một trong những kỳ thi chuẩn hóa có quy mô lớn nhất và uy tín nhất cả nước. Bài viết này của Luật Minh Khuê đi sâu vào phân tích các khía cạnh kỹ thuật, pháp lý và thực tiễn của kỳ thi năm 2026, đồng thời cung cấp danh sách chi tiết các cơ sở đào tạo tin dùng kết quả này nhằm hỗ trợ thí sinh và các tổ chức giáo dục trong việc hoạch định chiến lược tuyển sinh và học tập.

 

1. Phân tích bản chất và triết lý đánh giá của Kỳ thi ĐGNL ĐHQG-HCM 2026

Kỳ thi ĐGNL ĐHQG-HCM năm 2026 không đơn thuần là một bài kiểm tra kiến thức phổ thông mà được thiết kế như một công cụ đo lường năng lực học đại học dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế. Sự chuyển đổi từ cách tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực là một bước tiến quan trọng, phản ánh xu thế hội nhập của giáo dục Việt Nam với các hệ thống khảo thí hàng đầu như SAT của Hoa Kỳ hay TSA của Vương quốc Anh.

Triết lý thiết kế bài thi và mô hình V-ACT

Bài thi ĐGNL 2026 (được định danh kỹ thuật là V-ACT) tập trung vào việc đánh giá các kỹ năng cốt lõi bao gồm năng lực sử dụng ngôn ngữ, tư duy logic, xử lý số liệu và giải quyết vấn đề khoa học. Thay vì yêu cầu thí sinh ghi nhớ máy móc các công thức hay sự kiện lịch sử, bài thi cung cấp các số liệu, dữ kiện và bối cảnh thực tiễn để thí sinh vận dụng khả năng phân tích và suy luận.

Cấu trúc bài thi năm 2026 duy trì sự ổn định so với năm 2025, với tổng cộng 120 câu hỏi trắc nghiệm khách quan thực hiện trong 150 phút. Tổng điểm tối đa là 1.200 điểm, nhưng điểm số không được tính bằng cách cộng đơn thuần mà thông qua phương pháp Lý thuyết Đáp ứng câu hỏi (Item Response Theory - IRT). Phương pháp này giúp phân loại thí sinh một cách chính xác dựa trên độ khó của từng câu hỏi; những câu hỏi có khả năng phân hóa cao sẽ có trọng số điểm lớn hơn, đảm bảo tính công bằng và khách quan tối đa cho kết quả thi.

Chi tiết cấu trúc các phần thi năm 2026

Cấu trúc bài thi năm 2026 được chia thành bốn phần chính, mỗi phần đảm nhận một chức năng đánh giá riêng biệt nhưng có tính liên kết chặt chẽ :

Phần thi

Số lượng câu hỏi

Trọng số điểm

Nội dung và năng lực đánh giá

Sử dụng ngôn ngữ - Tiếng Việt

20 – 25

300

Đọc hiểu đa tầng, phân tích văn bản hiện đại, nhận diện lập luận và phong cách ngôn ngữ.

Sử dụng ngôn ngữ - Tiếng Anh

20 – 25

300

Đánh giá năng lực theo mức chuẩn B1-B2 (CEFR), tập trung vào đọc hiểu và từ vựng trong ngữ cảnh thực tế.

Toán học

30 – 35

300

Tư duy logic toán học, xác suất, hình học không gian và toán ứng dụng thông qua mô hình thực tiễn.

Tư duy khoa học và Giải quyết vấn đề

30 – 40

300

Phân tích biểu đồ, xử lý số liệu, suy luận khoa học (if-then) và giải quyết tình huống thực tế.

Sự thay đổi về cấu trúc từ năm 2025 và được giữ vững trong năm 2026 cho thấy ĐHQG-HCM đang ưu tiên hơn cho khả năng tư duy liên ngành. Đặc biệt, phần Tư duy khoa học được coi là "linh hồn" của bài thi, khi nó không chỉ đòi hỏi kiến thức vật lý, hóa học hay sinh học đơn thuần mà yêu cầu thí sinh phải có khả năng tổng hợp và xử lý thông tin từ các tập dữ liệu phức tạp.

Lý do các trường đại học tin dùng kết quả ĐGNL

Việc có hơn 100 trường đại học và cao đẳng sử dụng kết quả này vào năm 2026 không phải là một sự ngẫu nhiên. Các cơ sở giáo dục đại học tin dùng kết quả này dựa trên ba trụ cột chính:

  1. Độ tin cậy cao: Mô hình chấm điểm IRT hiện đại và quy trình chuẩn hóa câu hỏi giúp kết quả phản ánh đúng năng lực thực chất của thí sinh, giảm thiểu yếu tố may rủi.
  2. Khả năng phân loại tốt: Với thang điểm 1.200 và độ phủ kiến thức rộng, bài thi cho phép các trường top đầu lọc được những ứng viên có tư duy sắc bén, phù hợp với chương trình đào tạo chuyên sâu.
  3. Tiết kiệm nguồn lực: Thay vì tự tổ chức kỳ thi riêng gây tốn kém, các trường có thể sử dụng hệ sinh thái tuyển sinh của ĐHQG-HCM để tuyển được nguồn sinh viên chất lượng từ khắp mọi miền đất nước.

 

2. Căn cứ pháp lý về phương thức xét tuyển bằng kết quả Đánh giá năng lực

Phương thức xét tuyển bằng kết quả ĐGNL năm 2026 được xây dựng trên một nền tảng pháp lý vững chắc, tuân thủ các quy định hiện hành của Nhà nước và Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời phát huy quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học.

Quyền tự chủ tuyển sinh theo Luật Giáo dục đại học

Theo Luật Giáo dục đại học (Luật số 34/2018/QH14), các trường đại học được trao quyền tự chủ cao trong việc xác định chỉ tiêu và phương thức tuyển sinh. Điều này cho phép các trường tự tổ chức thi hoặc sử dụng kết quả thi của các đơn vị khác để xét tuyển phù hợp với đặc thù đào tạo của mình. Đối với ĐHQG-HCM, với tư cách là một đơn vị đại học đa ngành, đa lĩnh vực hàng đầu, việc tổ chức kỳ thi ĐGNL đã được Chính phủ và Bộ GD&ĐT ủng hộ như một mô hình mẫu trong việc đổi mới công tác khảo thí.

Các nghị định và dự thảo hướng dẫn của Chính phủ cũng nêu rõ điều kiện để một cơ sở giáo dục được công nhận là đại học bao gồm các tiêu chí khắt khe về quy mô đào tạo, đội ngũ giảng viên và chất lượng nghiên cứu khoa học. Việc duy trì một kỳ thi chuẩn hóa như ĐGNL giúp ĐHQG-HCM đáp ứng các tiêu chuẩn về kiểm định và nâng cao uy tín trong cộng đồng quốc tế.

Quy định của Bộ GD&ĐT về phối hợp tổ chức thi và xét tuyển

Bộ GD&ĐT đóng vai trò điều phối và giám sát để đảm bảo tính thống nhất trong hệ thống tuyển sinh quốc gia. Năm 2026, Bộ tiếp tục quy định các nguyên tắc chung về việc lọc ảo và thời gian công bố kết quả nhằm tránh tình trạng thí sinh ảo, gây khó khăn cho công tác tuyển sinh của các trường.

Cụ thể, việc xét tuyển bằng kết quả ĐGNL phải tuân thủ Quy chế tuyển sinh đại học do Bộ GD&ĐT ban hành (Thông tư số 08/2022/TT-BGDĐT và các văn bản sửa đổi). Các trường đại học khi sử dụng kết quả này phải công bố công khai trong Đề án tuyển sinh về chỉ tiêu, ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào và cách thức quy đổi điểm. Đặc biệt, đối với các ngành đào tạo đặc thù như Luật, Bộ GD&ĐT có những quy định riêng về chuẩn đầu vào, yêu cầu tổng điểm xét tuyển tối thiểu phải đạt 60% mức điểm tối đa của thang điểm để đảm bảo chất lượng học thuật.

 

3. Tổng hợp danh sách các trường đại học, cao đẳng xét tuyển ĐGNL 2026

Danh sách các đơn vị sử dụng kết quả kỳ thi ĐGNL ĐHQG-HCM năm 2026 mở rộng từ Nam ra Bắc, bao gồm đầy đủ các loại hình đào tạo từ công lập, tư thục đến quốc tế.

Nhóm 1: Các đơn vị thành viên trực thuộc ĐHQG TP.HCM (Bắt buộc)

Đây là nhóm nòng cốt sử dụng kết quả ĐGNL như một phương thức xét tuyển chủ đạo và bắt buộc trong hệ thống.

STT

Tên đơn vị thành viên / trực thuộc

Mã trường

Địa chỉ trụ sở chính

1

Trường Đại học Bách khoa

QSB

Quận 10, TP. HCM.

2

Trường Đại học Khoa học Tự nhiên

QST

Quận 5, TP. HCM.

3

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

QSX

Quận 1, TP. HCM.

4

Trường Đại học Kinh tế - Luật

QSK

TP. Thủ Đức, TP. HCM.

5

Trường Đại học Công nghệ Thông tin

QSC

TP. Thủ Đức, TP. HCM.

6

Trường Đại học Quốc tế

QSQ

TP. Thủ Đức, TP. HCM.

7

Trường Đại học An Giang

QAG

TP. Long Xuyên, An Giang.

8

Trường Đại học Khoa học Sức khỏe

QSY

TP. Thủ Đức, TP. HCM.

9

Phân hiệu ĐHQG-HCM tại tỉnh Bến Tre

 

TP. Bến Tre, Bến Tre.

Nhóm 2: Các trường đại học công lập ngoài hệ thống ĐHQG

Nhóm này bao gồm các trường đại học trọng điểm quốc gia và các trường chuyên ngành có uy tín lớn, phản ánh mức độ tin cậy rộng khắp của bài thi.

STT

Tên trường đại học công lập

Khu vực

1

Đại học Kinh tế Quốc dân

Hà Nội.

2

Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH)

TP. HCM.

3

Đại học Ngoại thương (Cơ sở phía Nam)

TP. HCM.

4

Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh

TP. HCM.

5

Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh

TP. HCM.

6

Đại học Tài chính - Marketing

TP. HCM.

7

Đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh

TP. HCM.

8

Đại học Mở TP. Hồ Chí Minh

TP. HCM.

9

Đại học Giao thông Vận tải (Cơ sở 2)

TP. HCM.

10

Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh

TP. HCM.

11

Đại học Cần Thơ

Cần Thơ.

12

Đại học Nha Trang

Khánh Hòa.

13

Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (Cơ sở 2)

TP. HCM.

14

Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh

TP. HCM.

15

Đại học Y Dược Cần Thơ

Cần Thơ.

16

Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh

TP. HCM.

17

Học viện Hàng không Việt Nam

TP. HCM.

Ngoài ra, khối các trường quân đội cũng bắt đầu xét tuyển bằng kết quả này như: Học viện Quân y, Trường Sĩ quan Công binh, Trường Sĩ quan Thông tin.

Nhóm 3: Các trường đại học tư thục và quốc tế

Nhóm này sử dụng kết quả ĐGNL để tuyển sinh các thí sinh năng động, có tư duy tốt, phù hợp với môi trường học tập hiện đại và quốc tế.

  • Trường Đại học Công nghệ TP. HCM (HUTECH): Áp dụng đồng thời nhiều phương thức để tối ưu cơ hội cho thí sinh vào 61 ngành đào tạo.
  • Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP. HCM (UEF): Tập trung vào các khối ngành kinh doanh và quản lý.
  • Trường Đại học Tôn Đức Thắng: Một trong những trường có chỉ tiêu xét tuyển ĐGNL khá lớn.
  • Trường Đại học Văn Lang: Đa dạng ngành nghề từ nghệ thuật đến kỹ thuật.
  • Trường Đại học Nguyễn Tất Thành: Xét tuyển kết hợp nhiều kết quả kỳ thi ĐGNL khác nhau.
  • Trường Đại học Hoa Sen: Ưu tiên thí sinh có năng lực ngôn ngữ tốt.
  • Trường Đại học Gia Định: Hướng tới đào tạo ứng dụng.
  • Trường Đại học Tư thục Quốc tế Sài Gòn (SIU): Môi trường đào tạo chuẩn Hoa Kỳ.

Nhóm 4: Các trường cao đẳng có sử dụng kết quả ĐGNL

Dù ở bậc học cao đẳng, các trường này vẫn đòi hỏi thí sinh có nền tảng tư duy tốt để đáp ứng chương trình đào tạo kỹ năng thực hành chất lượng cao.

STT

Tên trường cao đẳng

Ghi chú

1

Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng

Một trong những trường kỹ thuật hàng đầu hệ cao đẳng.

2

Trường Cao đẳng Sư phạm Bà Rịa - Vũng Tàu

Xét tuyển ngành đào tạo giáo viên.

3

Trường Cao đẳng Viễn Đông

Đa dạng ngành đào tạo ứng dụng.

4

Trường Cao đẳng Quốc tế TP. Hồ Chí Minh

Định hướng lao động quốc tế.

5

Trường Cao đẳng Sư phạm Tây Ninh

Phục vụ nhu cầu giáo dục địa phương.

 

 

4. Quy trình và thủ tục xét tuyển ĐGNL 2026 học sinh cần lưu ý

Để tham gia xét tuyển bằng kết quả ĐGNL, thí sinh cần tuân thủ một quy trình nghiêm ngặt từ khâu đăng ký dự thi đến khâu nộp hồ sơ xét tuyển nguyện vọng.

Lịch trình chi tiết các đợt thi năm 2026

Kỳ thi năm 2026 dự kiến được tổ chức thành hai đợt thi độc lập, tạo cơ hội cho thí sinh cải thiện điểm số.

Hoạt động

Đợt 1

Đợt 2

Thời gian đăng ký dự thi

Từ 24/01 đến 23/02/2026.

Từ 18/04 đến 25/04/2026.

Ngày tổ chức thi chính thức

Chủ nhật, 05/04/2026.

Chủ nhật, 24/05/2026.

Công bố kết quả thi

Ngày 17/04/2026.

Ngày 06/06/2026.

Địa điểm tổ chức thi mở rộng tại 15 tỉnh, thành phố, bao gồm: TP. HCM, Đà Nẵng, Huế, Nha Trang, Đà Lạt, Gia Lai, Đắk Lắk, Đồng Nai, Tây Ninh, Vĩnh Long, An Giang, Cần Thơ, Bạc Liêu và Cà Mau. Việc công bố lịch thi sớm giúp thí sinh chủ động kế hoạch ôn tập và lựa chọn địa điểm thi phù hợp.

Hồ sơ xét tuyển ĐGNL 2026 bao gồm những gì và nộp ở đâu?

Quy trình đăng ký nguyện vọng xét tuyển thường diễn ra từ ngày 16/4 đến hết ngày 16/5 hàng năm. Thí sinh cần thực hiện đầy đủ các bước trên cổng thông tin trực tuyến: https://thinangluc.vnuhcm.edu.vn.

Các bước đăng ký nguyện vọng trực tuyến:

  • Đăng nhập: Sử dụng số CCCD và mật khẩu đã đăng ký khi dự thi.
  • Khai báo thông tin ưu tiên: Cập nhật khu vực ưu tiên và đối tượng ưu tiên để hệ thống tính điểm cộng theo quy định.
  • Thêm nguyện vọng: Chọn trường, chọn ngành mong muốn. Thí sinh được đăng ký không giới hạn số lượng nguyện vọng và phải sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ 1 đến hết.
  • Thanh toán lệ phí: Thực hiện thanh toán lệ phí xét tuyển (thường là 25.000đ - 30.000đ/nguyện vọng) qua các ví điện tử tích hợp.
  • In phiếu và xác nhận: Đây là bước cực kỳ quan trọng. Thí sinh phải In phiếu đăng ký, ký tên, ghi rõ họ tên, sau đó chụp hình hoặc scan phiếu đã ký để tải lên lại hệ thống. Nếu không hoàn thành bước này, hồ sơ sẽ được coi là không hợp lệ và không thể tham gia xét tuyển.

 

5. Quyền lợi của thí sinh khi sử dụng kết quả ĐGNL ĐHQG TP.HCM

Việc sử dụng kết quả thi ĐGNL mang lại những lợi thế chiến lược, giúp thí sinh tối ưu hóa cơ hội vào đại học và đảm bảo quyền lợi trong một môi trường tuyển sinh chuyên nghiệp.

Tăng cơ hội trúng tuyển vào các trường top đầu

Phương thức xét tuyển ĐGNL thường diễn ra sớm hơn so với phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT. Điều này cho phép thí sinh có cơ hội trúng tuyển vào các trường đại học hàng đầu ngay từ tháng 6. Ví dụ, các trường thành viên ĐHQG-HCM dành từ 40% đến hơn 70% chỉ tiêu cho phương thức này, biến nó thành cánh cửa chính yếu để vào đại học. Đối với các thí sinh có thế mạnh về tư duy logic và phân tích hơn là học thuộc lòng, đây là một cơ hội công bằng để thể hiện bản thân.

Ngoài ra, thí sinh có thể sử dụng kết quả thi cao nhất của một trong hai đợt để xét tuyển. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro nếu chẳng may gặp sự cố về sức khỏe hay tâm lý trong một đợt thi duy nhất.

Tính minh bạch và công bằng trong pháp luật tuyển sinh

Kỳ thi ĐGNL ĐHQG-HCM 2026 cam kết duy trì tính minh bạch thông qua việc ứng dụng công nghệ mạnh mẽ trong giám sát và chấm thi. Hệ thống lọc ảo của ĐHQG-HCM được phối hợp chặt chẽ với Bộ GD&ĐT để đảm bảo mỗi thí sinh chỉ trúng tuyển vào một nguyện vọng cao nhất, tạo ra sự công bằng cho tất cả các thí sinh tham gia.

Công tác chuẩn hóa đề thi theo tiêu chuẩn quốc tế giúp loại bỏ các câu hỏi gây tranh cãi hoặc có sai sót kỹ thuật. Kết quả thi được công bố chi tiết với bảng điểm bách phân vị, giúp thí sinh biết rõ vị trí năng lực của mình so với tổng số thí sinh dự thi, từ đó đưa ra quyết định chọn ngành, chọn trường chính xác hơn.