Tôi đang tìm hiểu và dự định đầu tư một ít tiền ở một sàn giao dịch forex có uy tín, có 5 chi nhánh ở chicago, UK, Singapore, Japan... và nó hoạt động hợp pháp, được pháp luật các nước này bảo vệ nhưng tôi thắc mắc nếu tôi đầu tư hình thức này và sinh lời rút tiền lời về Việt Nam thì có phạm pháp? Theo tôi được biết pháp lệnh ngoại hối cấm kinh doanh ngoại hối ở việt nam nhưng tôi không hề giao dịch ngoại hối tại việt nam, mà giao dịch được thực hiện tại sever ở nước ngoài, thứ 2 là các ngoại tệ giao dịch không hề có VND mà chỉ giao dịch AUD, USD, EUR.... nên không ảnh hưởng đến nền kinh tế việt nam.

Tôi nghĩ có thể vi phạm các điều sau:

1/ Vi phạm luật đầu tư nước ngoài ( nếu tham gia thì số tiền đầu tư có 100usd, quá ít, làm sao đk đầu tư nước ngoài được?)

2/ Trốn thuế thu nhập cá nhân( nếu tham gia sàn forex tôi sẵn sàng đóng thuế, nhưng luật thu nhập không có quy định, biểu thuế cho đầu tư forex vả lại hình thức đầu tư này nhiều người còn chưa rõ ràng là có hợp pháp hay không, và trốn thuế bao nhiêu thì bị tội?)  Tôi xin chân thành cảm ơn và rất mong sự phản hồi từ các Quý Luật sư Công ty tư vấn Luật Minh Khuê Tôi rất mong nhận được lời tư vấn vào địa chỉ email này.

Kính thư:: N.L.N.A

Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục hỏi đáp pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê

Trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi về Công ty Luật Minh Khuê. Tôi xin giải đáp thắc mắc của bạn như sau :

1. Kinh doanh ngoại hối là gì ?

Theo khoản 20 điều 4 của pháp lệnh sửa đổi ngoại hối năm 2005 quy định như sau

Kinh doanh ngoại hối là hoạt động ngoại hối của tổ chức tín dụng được phép nhằm mục tiêu lợi nhuận, phòng ngừa rủi ro và bảo đảm an toàn, thanh khoản cho hoạt động của chính tổ chức tín dụng đó.

Trong đó, theo khoản 11 Điều 4: Tổ chức tín dụng được phép là các ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối theo quy định tại Pháp lệnh này.

Theo Điều 36 Pháp lệnh số 06/2013/UBTVQH13 ngày 18/3/2013 của Ủy ban thường vụ Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ngoại hối của Việt Nam, nguyên tắc kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối là: Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và các tổ chức khác được kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối ở trong nước và nước ngoài sau khi được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chấp thuận bằng văn bản; Ngân hàng Nhà nước quy định về phạm vi kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối ở trong nước và nước ngoài, điều kiện, trình tự, thủ tục chấp thuận kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và các tổ chức khác.

2. Forex được hiểu là gì ?

Forex viết tắt của cụm từ Foreign Exchange, nghĩa là trao đổi tiền tệ quốc tế. Trong đó, thị trường forex hay thị trường ngoại hối là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi tiền tệ của các quốc gia thông qua hệ thống ngân hàng và các tổ chức tín dụng. Hoạt động kinh doanh trao đổi tiền tệ trong thị trường Forex được thực hiện bằng cách mua, bán, trao đổi loại tiền tệ này với loại tiền tệ khác với. Lợi nhuận của giao dịch sẽ tính theo phần chênh lệch giữa việc mua vào, bán ra.

3. Các phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng

Theo thống kê của Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng Công nghệ cao CATP Hà Nội, hiện nay, thị trường Việt Nam có khoảng 300 sàn giao dịch ngoại hối trái phép, thu hút nhiều người tham gia đầu tư và tự gọi là “chơi Forex”. Phương thức hoạt động của các sàn Forex là cho các nhân viên môi giới mời chào lôi kéo, thu hút người chơi qua hình thức telesales (chào mời đầu tư qua điện thoại), liên hệ qua mạng xã hội zalo, facebook, tư vấn người chơi "đánh lệnh". Ban đầu thường cho nhà đầu tư đánh thắng để nạp thêm nhiều tiền vào tài khoản; sau đó, tư vấn đánh các lệnh lớn, thu mức phí lớn và không rõ ràng dẫn đến mất hết tiền trong tài khoản của nhà đầu tư. Khi đã thua hết tiền, các đối tượng sẽ giới thiệu nhà đầu tư sang một sàn Forex mới, với cam kết nếu nạp tiền vào sẽ chơi thắng lại được số tiền đã thua.

Theo lời của nhân viên tư vấn, các dự án, mô hình hệ thống này đều được giới thiệu có nguồn gốc từ nước ngoài, là các hệ thống kỹ thuật giúp thực hiện các giao dịch nhanh chóng, chính xác, được liên kết với các nền tảng giao dịch tiền điện tử lớn trên thế giới, lãi suất cao bất thường, từ 15 - 30%/tháng, trên số tiền đầu tư. Cùng với đó, các sàn Forex được các đối tượng quản trị thiết kế với các chức năng can thiệp vào tài khoản của các khách hàng. Admin có thể tự đặt lệnh vào tài khoản khách hàng, thay đổi số dư tiền trên tài khoản; can thiệp vào quá trình đặt lệnh như kéo dài độ trễ của lệnh, kéo giãn khoảng giá mua và bán, "đánh cháy" tài khoản của khách hàng (làm hết tiền trong tài khoản khách hàng). Đồng thời, các sàn Forex này không có tính năng kết nối với các sàn Forex trên thế giới. Đáng chú ý, nhà đầu tư trên sàn giao dịch Forex thực chất là chơi với chủ sàn, toàn bộ tiền đánh thua là chủ sàn được hưởng (đã có nhiều người dân bị thua số tiền rất lớn lên đến cả chục tỷ đồng). Trường hợp nhà đầu tư thắng nhiều, chủ sàn sẽ can thiệp kỹ thuật như: chặn quyền truy cập tài khoản, tự đặt lệnh khống, dẫn đến cháy tài khoản và không thể rút được tiền. Cuối cùng, khi đã chiếm đoạt tiền của các nhà đầu tư, các đối tượng đánh sập sàn giao dịch để tránh sự truy vết của cơ quan công an và nhà đầu tư không thể đi đòi tiền.

4. Forex có dấu hiệu lừa đảo không ?

Ông Đào Minh Tú, phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước, cho hay việc cung ứng dịch vụ mua bán ngoại tệ, dịch vụ phái sinh đều do tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại được phép cấp phép đủ điều kiện kinh doanh nhưng đến nay ngân hàng chưa cấp phép doanh nghiệp tổ chức nào.

"Việc tổ chức như sàn Forex là không đúng quy định pháp luật nên cần phải xử lý, còn với người dân đưa tiền vào là hết sức rủi ro nên pháp luật không bảo vệ" - ông Tú khẳng định.

"Vì vậy đề nghị mỗi người dân hết sức thận trọng với việc kinh doanh mời chào lãi suất lợi nhuận lên tới hàng trăm %, đặc biệt trong điều kiện hiện nay kinh doanh khó khăn. Nhà đầu tư cần tham khảo, tư vấn thêm các cơ quan chức năng" - lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước khuyến cáo.

Về vấn đề này, ông Tô Ân Xô, chánh Văn phòng Bộ Công an, cho hay đã tập trung giải pháp là kiến nghị Chính phủ giao Bộ Tư pháp nghiên cứu đầy đủ loại hình đầu tư kinh doanh Forex để từng bước đưa vào Việt Nam để kiểm soát, tăng cường tuyên truyền để nhà đầu tư không tham gia vào hoạt động kinh doanh trá hình, đa cấp.  "Với các tổ chức, cá nhân khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, có đầy đủ chứng cứ thì xử lý các trường hợp liên quan" - ông Xô khẳng định.

Ông Đỗ Thắng Hải, thứ trưởng Bộ Công thương, cho rằng sàn Forex kinh doanh qua tiền ảo, là hành vi bị cấm. Do đó, các bộ ngành cần đưa ra hướng dẫn cụ thể về quy định rõ ràng của pháp luật về phương thức kinh doanh này. "Ở góc độ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chúng tôi đã có khuyến cáo việc tham gia này là vi phạm pháp luật, quyền lợi người tham gia chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng nên sẽ không đòi được tiền" - ông Hải nêu.

- Không cho phép sử dụng tiền ảo làm phương tiện thanh toán

Đối với trung gian thanh toán, ví điện tử để phát hiện giao dịch nào hợp pháp hay không, ông Đào Minh Tú cho rằng sự phát triển thương mại điện tử hiện nay có nhiều khó khăn trong việc phát hiện giao dịch bất hợp pháp. 

"Do đó Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các đơn vị đảm bảo chức năng thanh toán được an toàn, với nhiều văn bản được ban hành, cảnh báo. Các tổ chức tín dụng, tổ chức trung gian thanh toán cũng thường xuyên cảnh báo cho người dùng. Chúng tôi khuyến nghị người dân khi thanh toán phải thận trọng với dữ liệu cá nhân, bảo vệ dữ liệu" - ông Tú thông tin.

"Tiền ảo là sản phẩm của sự phát triển công nghệ, không phải là tiền pháp lệnh, không phải là phương tiện thanh toán, nên pháp luật không cho phép sử dụng làm phương tiện thanh toán, sử dụng chức năng như đồng tiền của chúng ta".

"Các cơ quan chức năng đang phối hợp triển khai làm rõ vấn đề pháp lý, quản lý việc kinh doanh tiền ảo, xác định là loại tài sản ảo thế nào. Bitcoin cũng không phải là tiền điện tử" - ông Tú nói.

5. Xử phạt vi phạm quy định về hoạt động ngoại hối

Những người tham gia giao dịch thường được gọi là traders. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, traders vừa vi phạm pháp luật về hoạt động ngoại hối, vừa không được pháp luật bảo vệ nếu có tranh chấp, xung đột xảy ra. Cụ thể, theo Điều 23 Nghị định 88/2019/NĐ-CP, người có hành vi vi phạm về hoạt động ngoại hối có thể bị xử lý hành chính như sau:

Điều 23: Vi phạm quy định về hoạt động ngoại hối

1. Phạt cảnh cáo đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a) Mua, bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau mà ngoại tệ mua, bán có giá trị dưới 1.000 đôla Mỹ (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương);
b) Mua, bán ngoại tệ tại tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ mà ngoại tệ mua, bán có giá trị dưới 1.000 đôla Mỹ (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương);
c) Thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ có giá trị dưới 1.000 đôla Mỹ (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương) không đúng quy định của pháp luật.
2. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a) Mua, bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau mà ngoại tệ mua, bán có giá trị từ 1.000 đôla Mỹ đến dưới 10.000 đôla Mỹ (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương); mua, bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau mà ngoại tệ mua, bán có giá trị dưới 1.000 đôla Mỹ (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương) trong trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần;
b) Mua, bán ngoại tệ tại tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ mà ngoại tệ mua, bán có giá trị từ 1.000 đôla Mỹ đến dưới 10.000 đôla Mỹ (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương); mua, bán ngoại tệ tại tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ mà ngoại tệ mua, bán có giá trị dưới 1.000 đôla Mỹ (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương) trong trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần;
c) Thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ có giá trị dưới 1.000 đôla Mỹ (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương) không đúng quy định của pháp luật trong trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần; thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ có giá trị từ 1.000 đôla Mỹ đến dưới 10.000 đôla Mỹ (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương) không đúng quy định của pháp luật.
3. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a) Không niêm yết tỷ giá mua, bán ngoại tệ tại địa điểm giao dịch theo quy định của pháp luật;
b) Niêm yết tỷ giá mua, bán ngoại tệ nhưng hình thức, nội dung niêm yết tỷ giá không rõ ràng, gây nhầm lẫn cho khách hàng;
c) Không niêm yết, thông báo công khai tỷ giá quy đổi giữa đồng Việt Nam, ngoại tệ với đồng tiền quy ước trong hoạt động kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài, hoạt động kinh doanh casino; niêm yết, thông báo công khai tỷ giá quy đổi giữa mệnh giá đồng tiền quy ước với đồng Việt Nam, ngoại tệ trong hoạt động kinh doanh trò chơi điện tử có thưởng dành cho người nước ngoài, hoạt động kinh doanh casino không đúng quy định của pháp luật;
.....

Ngoài ra, theo quy định pháp luật hiện hành, tổ chức và cá nhân chỉ được thực hiện các giao dịch hối đoái (giao dịch giao ngay, giao dịch kỳ hạn, giao dịch hoán đổi, giao quyền chọn) theo quy định cụ thể của Ngân hàng Nhà nước với các tổ chức tín dụng được phép. Các tổ chức, cá nhân chỉ được thực hiện các hoạt động ngoại hối khác sau khi được Thủ tướng Chính phủ cho phép và được Ngân hàng Nhà nước cấp phép. Hiện nay, Thủ tướng Chính phủ chưa có quy định cụ thể về hoạt động kinh doanh trên sàn giao dịch ngoại hối. Do vậy, các tổ chức và cá nhân hoạt động kinh doanh trên sàn giao dịch ngoại hối là trái pháp luật.

Như vậy, khi tham gia chơi Forex trái phép tại Việt Nam, người chơi không những phải đối mặt với nguy cơ thua lỗ mà còn có thể bị xử phạt hành chính do vi phạm pháp luật.

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về vấn đề mà bạn đang quan tâm. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra bản tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo. Trường hợp trong bản tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong bản tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề, rất mong nhận được phản ánh của quý khách tới địa chỉ email Tư vấn pháp luật đất đai qua Email hoặc tổng đài tư vấn trực tuyến1900.6162. Chúng tôi sẵn sàng giải đáp.Trân trọng./.