1. Hoàng Liên Sơn là gì?

Hoàng Liên Sơn là một trong những dãy núi chính thuộc miền Bắc Việt Nam (cùng với các dãy núi Sông Gâm, dãy núi Ngân Sơn, dãy núi Bắc Sơn và dãy núi Đông Triều). Sở dĩ người ta gọi dãy núi này với cái tên "Hoàng Liên Sơn" bởi trên núi có rất nhiều cây hoàng liên (là một loài cây cỏ nhỏ, sống lâu năm với độ cao từ 20 đến 35 cm).

Dãy núi Hoàng Liên Sơn có chiều rộng khoảng 30 km, trải dài khoảng 180 km theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, thuộc địa phận giữa hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu, kéo dài tới tận phía Tây của tỉnh Yên Bái. Đây là phần cuối của dãy núi Ai Lao Sơn (Vân Nam, Trung Quốc), đoạn tận cùng phía đông nam của dãy núi Himalaya. Có thể khẳng định rằng, Hoàng Liên Sơn là dãy núi cao và đồ sộ nhất trên lãnh thổ Việt Nam, bởi nó sở hữu nhiều ngọn núi cao trên 2800 m như: Núi Ngũ Chỉ Sơn (Sa Pa, Lào Cai) cao 3.090 m; núi Pú Luông (hay núi Phú Lương) cao 2.938 m; và đặc biệt là ngọn Fansipan - đỉnh núi cao nhất ở Việt Nam, được xem là "nóc nhà" của Đông Dương, cao 3143 m.

Khu vực dãy núi Hoàng Liên Sơn có khí hậu lạnh quanh năm và mưa nhiều, mùa đông có thể có tuyết rơi. Từ độ cao 2000 m đến độ cao 2500 m thường mưa nhiều và rất lạnh. Từ độ cao 2500 m trở lên, khí hậu sẽ càng lạnh hơn với gió thổi mạnh. Mây mù hầu như bao phủ quanh năm trên các đỉnh núi cao ở đây. Bên cạnh đó, đá ở dãy Hoàng Liên Sơn là đá mắc ma phun trào, mắc ma xâm nhập , ... Còn đất thì chủ yếu là loại đất mùn núi cao do địa hình là địa hình núi cao.

Cảnh quan rừng ở dãy Hoàng Liên Sơn sẽ gồm hai kiểu chính, đó là rừng thường xanh núi thấp và rừng thường xanh núi cao. Đặc biệt ở đây còn có Vườn quốc gia Hoàng Liên với quần thể động vật và thảm thực vật đa dạng, phong phú.

 

2. Dãy Hoàng Liên Sơn nằm giữa hai con sông nào? Thuộc vùng nào?

Dãy núi Hoàng Liên Sơn là dãy núi thuộc vùng Tây Bắc, miền Bắc của Việt Nam. Hoàng Liên Sơn nằm giữa hai con sông lớn chảy qua lãnh thổ Việt Nam là sông Hồng sông Đà

Hoàng Liên Sơn có nhiều đỉnh nhọn, sườn núi dốc với các thung lũng hẹp và sâu. Phía Bắc của Hoàng Liên Sơn tiếp cận với cao nguyên Vân Quý (Tây Nam, Trung Quốc), phía Đông là thung lũng sông Hồng, phía Nam là thung lũng sông Đà, còn phía Tây chuyển tiếp lại là một số cao nguyên.

Đặc điểm địa hình của dãy núi Hoàng Liên Sơn là dãy núi cao và độ sộ nhất Việt Nam, với đá là các đá biến chất nguyên sinh, đá phiến kết tinh hay đá mắc ma phun trào, mắc ma xâm nhập như đã đề cập ở phần trên. Sở dĩ có đặc điểm như vậy bởi Hoàng Liên Sơn nằm trong miền địa hình máng (là miền Tây Bắc hoặc miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ) và được nâng lên mạnh mẽ trong giai đoạn tân kiến tạo. Hướng núi của Hoàng Liên Sơn là hướng Tây Bắc - Đông Nam, chịu ảnh hưởng các mảng nền cổ. Có thể thấy, dãy Hoàng Liên Sơn có sống núi rõ, sắc sảo, mang nhiều đỉnh núi cao, nhọn và sườn núi dốc, xẻ những khe sâu. Tuy nhiên ngay trong vùng núi ấy, ta vẫn có thể bắt gặp những bề mặt bằng phẳng, những bán bình nguyên ở độ cao khác nhau như 1300 m đến 1400 m, 1500 m đến 1800 m hay 2100 m đến 2200 m. Đồng thời, Hoàng Liên Sơn còn chịu ảnh hưởng nâng lên mạnh nhất trong vận động kiến tạo, điều này đã biến dãy Hoàng Liên Sơn trở thành địa hình già trẻ lại.

Sườn núi Hoàng Liên Sơn lại không có sự đối xứng giữa sườn Đông và sườn Tây. Theo đó, sườn Tây Hoàng Liên Sơn ngả mau xuống mạn sông Đà, trái ngược với sườn Đông kém dốc hơn và mở rộng qua ba dãy đồi ở phía chân với độ cao giảm dần từ 500 m xuống 400 m, từ 300 m và 200 m xuống 150 m. Ngoài ra, ở phần phía Đông của đèo Lũng Lô, dãy Hoàng Liên Sơn còn thấp hẳn xuống.

Nhờ đặc điểm địa hình đặc biệt, nên quần thể sinh vật ở dãy núi Hoàng Liên Sơn phát triển vô cùng phong phú và đa dạng, qua đó đem lại nhiều giá trị kinh tế cho người dân nơi đây như: Phát triển lâm nghiệp, có nhiều địa điểm du lịch (ví dụ như Sa Pa, Lào Cai), là tường thành chắn gió mùa Đông Bắc, ... Tuy nhiên, cũng do địa hình cao, đồ sộ mà việc phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng, đặc biệt là xây dựng đường sá, hạ tầng giao thông gặp nhiều khó khăn.

 

3. Tiềm năng phát triển du lịch của Hoàng Liên Sơn

Điểm đến hấp dẫn

Năm 2019, khu vực dãy núi Hoàng Liên Sơn của Việt Nam đã được tạp chí National Geographic (Hoa Kỳ) xếp hạng với vị trí thứ 07 trên tổng số 28 điểm du lịch đáng tham quan nhất của năm. Một trong những lý do mà các biên tập viên của National Geographic đưa ra nhằm chọn Hoàng Liên Sơn chính là nơi đây trong một khoảng thời gian gần nhất, đã có số lượng du khách tăng mạnh, đặc biệt là khi tuyến cáp treo đến ngọn núi Fansipan - "nóc nhà" của Đông Dương, được đưa vào sử dụng. Du khách đến với vùng cao nguyên Sa Pa thuộc khu vực dãy núi Hoàng Liên Sơn, có thể sẽ phải mê mẩn trước vẻ đẹp của những thửa ruộng bậc thang, những thác nước, đồi chè, rừng trúc; cũng như có cơ hội được trải nghiệm những buổi chợ phiên và đời sống văn hóa, tinh thần đặc sắc của các dân tộc sinh sống ở nơi đây.

Bên cạnh tuyến cáp treo lên núi Fansipan, du khách đến với Hoàng Liên Sơn còn có thể tự trải nghiệm theo hình thức "phượt" các tuyến trong và ngoài Vườn quốc gia Hoàng Liên, thung lũng Mường Hoa gần kề. Sau đó mới trải nghiệm văn hóa "homestay" tại các bản làng của người dân tộc H'Mông, dân tộc Dao Đỏ, dân tộc Giáy cũng như một số dân tộc thiểu số khác. Thêm vào đó, Hoàng Liên Sơn còn có đèo Ô Quý Hồ (hay còn được gọi là Ô Quy Hồ) nối liền hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu, nằm trên tuyến Quốc lộ 4D. Đây là điểm đến vô cùng hấp dẫn và thách thức cho những "phượt thủ" bởi đèo Ô Quý Hồ được mệnh danh là "vua đèo vùng Tây Bắc" bởi những cung đường hiểm trở, có chiều dài lên tới gần 50km uốn lượn quanh co qua các vách núi cheo leo với đỉnh Ô Quý Hồ có độ cao gần 2000 m so với mực nước biển - nằm giữa mây núi ngút ngàn, hùng vĩ nên còn được gọi với cái tên là Cổng Trời.

 

Vườn quốc gia Hoàng Liên

Vườn quốc gia Hoàng Liên, Lào Cai là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng, được các nhà khoa học đánh giá là một trong những trung tâm đa dạng sinh vật thuộc dạng bậc nhất của Việt Nam. Vườn Quốc gia có tổng diện tích vùng lõi 29.845 ha, bao gồm một hệ thống núi cao thuộc dãy núi Hoàng Liên Sơn, trong đó có đỉnh Fansipan và diện tích vùng đệm là 38.724 ha, bao gồm thị trấn Sa Pa, một số xã thuộc huyện Sa Pa, một phần huyện Văn Bản tỉnh Lào Cai cũng như hai xã thuộc huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu.

Hệ sinh thái của Vườn quốc gia Hoàng Liên bao gồm rừng nguyên sinh với một thảm thực vật rừng kín thường xanh nhiệt đới núi cao cùng hệ động vật rừng vô cùng phong phú, đa dạng. Đặc biệt, đây còn là nơi bảo tồn, lưu giữ nhiều nét đẹp văn hóa truyền thống của cộng đồng các dân tộc sống trong vùng lõi và vùng đệm, cụ thể là: Những hoạt động ca múa nhạc của người dân tộc Mông, dân tộc Dao, dân tộc Giáy, ... với các nhạc cụ như khèn, sáo, đàn mô, kèn; các kiến trúc nhà ở của người dân tộc như người Mông ở trên cao, nền nhà thường thấp hơn và kín gió, nguyên liệu làm nhà chủ yếu bằng gỗ; hay nhà của người Tày ở vùng thấp nền thường là kiến trúc nhà sàn, mái lợp bằng cỏ tranh hay rơm rạ (ngày nay đã được thay bằng ngói lợp), ...

Như vậy, Vườn quốc gia Hoàng Liên không chỉ là khu bảo tồn thiên nhiên quan trọng của Việt Nam, mà còn là điểm đến du lịch sinh thái hấp dẫn đối với các du khách khi ghé thăm khu vực dãy núi Hoàng Liên Sơn.

Trên đây là toàn văn bài viết của Luật Minh Khuê nhằm trả lời cho câu hỏi dãy Hoàng Liên Sơn nằm giữa hai con sông nào và thuộc vùng nào. Hi vọng những thông tin trên sẽ là nguồn kiến thức cần thiết và hữu ích cho các bạn.