Mời các em tham khảo một số đề thi học kì 2 môn Ngữ văn lớp 10
1. Đề 1
Phần đọc hiểu
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi
Trẫm nghĩ việc chọn người hiền là rất đúng lý chọn được người hiền là do sự tiến cử cho nên khi đã được nước rồi việc đó là việc đầu tiên. Thời cổ ở nơi triều đình rồi Hiền tài nhường chen nhau đầy rẫy. Vì thế ở dưới không có người bị xót, ở trên không có người bị quên. Có thế việc chính trị mới được hòa vui. Xét như các đời Hán Đường bọn bày tôi đều tôn nhường Tiến cử người hiền Tiêu Hà Tiến vào nhan Ngụy, Vô Tri Tiến Trần Bình, Địch Nhân Viên Tiến cử Trương Tử Linh, Tiêu tung tiến Hàn Thu. Tuy rằng phải có cao thấp không giống nhau nhưng cũng được dùng đúng việc đúng chỗ.
Nay Trẫm giữ trách nhiệm lớn ngày đêm sợ hãi y như đi trên vực sâu chính là vì chưa được người hiền ra giúp việc trị nước. Nay lại cho Văn Võ đại thần công hầu đại phu từ tác phẩm trở lên phải tiến cử một người hoặc tại chiều hoặc tại quận không Cứ đang làm quan hay chưa làm quan. Thiết cứ có tài Văn Võ đáng coi dân chúng là Trẫm giao cho việc. Mà người tiến cử thì được thưởng vào bực thượng. Thưởng theo như phép xưa nếu Tiến cử người có tài Trung bình thì được thưởng Thăng hay trật. Nếu cử người có tài đức đều trội hơn đời thì được trọng thưởng. Xếp ở đời không hiếm có người tài mà phép cầu tài thì không hiếm hoặc có người đủ tài kinh luôn ở hàng quan lại thấp kém không được ai cân nhắc hoặc có bực hào kiệt ở trong nơi Thảo mãi lẫn với bọn sĩ tốt. Vì thiếu người để bạn Trẫm làm sao mà biết rõ được. Vậy từ nay bậc quân tử nào muốn cùng Trẫm coi việc ai lấy tự tiến cử.
Tờ chiếu này ban ra hàm đang ở hàng quan lại đều gắng sức là phần việc của mình mà cố Tiến cử đề bàn còn như kẻ trốn nơi Thôn Dã rừng lấy việc tự tiến cử làm xấu hổ mà trẫm thành mang tiếng để sát nhân tài.
(Chiếu cầu hiền tài - Nguyễn Trãi)
Thực hiện các yêu cầu sau
Câu 1: Xác định thể loại của văn bản
Câu 2: Theo Lê Lợi khi có được nước rồi việc làm đầu tiên là gì?
Câu 3: Chỉ ra những đường lối tiến cử người hiền tài được đề cập trong văn bản
Câu 4: Mục đích và đối tượng hướng đến của văn bản
Câu 5: Nhận xét của anh chị về tình cảm tư tưởng nhân cách của Lê Lợi thể hiện qua văn bản
Câu 6: Anh chị rút ra được thông điệp gì từ văn bản trên?
Đáp án
Câu 1: Thể loại: Chiếu
Câu 2: theo Lê Lợi việc làm đầu tiên là chọn người hiền tài
Câu 3: những đường lối Tiến cử người hiền tài được đề cập trong văn bản
+ Người Tiến cử được thưởng vào bậc Thượng thưởng theo như phép xưa
+ Tiến cử người có tài trong bình thì được thưởng Thăng hay trật
+ Tiến cử người có tài đức đều trội hơn đời thì được Trọng Thưởng
Câu 4: Mục đích tìm kiếm người hiền tài có đủ vẹn đức vẹn toàn để giúp vua xây dựng đất nước đối tượng bất cứ ai có đủ tiêu chí mà vô đề ra
Câu 5: Đoạn trích trên ta thấy được tâm huyết lớn của vua Lê Lợi cùng cách xử trí tìm kiếm người hiền tài anh minh chính trực cho ta thấy được cách nhìn nhận việc nước nhân cách xứng đáng là vị vua người trị vì đứng đầu đất nước
Câu 6: Cách tìm kiếm và lựa chọn người hiền tài của vua thời xưa giúp cho chúng ta có cái nhìn khách quan đem lại bài học ý nghĩa về cách tuyển chọn nhân tài.
2. Đề 2
Đọc hiểu
Anh nhớ không những con đường quê ta
Thân thương từ thuở nhỏ bao năm tháng đi về trên ngõ
Ba hoàng hôn rộng bảy bước trân
Trên đường lập lòe đom đóm bay cao
Ta ghé cửa nhà nhau xin lửa
Nghe hoa súng bờ ao xen giữa
Xóm nghèo mãi lại chen nhau
Ù về nối hẹp hút hút bờ tre
Gió rét mưa dầm lầy lội bùn trơn
Bà lưng còng chống gậy đốt rơm còm cõi vai gầy
Gánh nặng sương nắng mùa đông ngõ vắng
Quét hoài không hết lá khô
Ôi những con đường hẹp ngày xưa
Cùng ruộng nhỏ ao con bó luôn tầm mắt
Khiến lòng người nhiều khi cũng chật
Ta vượn ngày mai rộng biển vàng
Bước đi dài đường phải thênh thang
Vui mở với đời ta như trời đọc
(Những con đường)
Câu 1: đoạn trích được viết theo thể thơ nào
A. tự do
B. hiện đại
C. bằng chữ
D. 8 chữ
Câu 2: Các từ láy trong khổ thơ đầu
A. rục rịch, lập lòe, lầy lội, còn cõi
B. Rậm rịt, lập loè, se sẽ
C. gồ ghề, hun hút, lầy lội, còm cõi
D. xe sẽ, hun hút
Câu 3 hình ảnh nào không xuất hiện trong đoạn trích
A. Xóm nghèo mới lạ
B. bờ tre hút
C. đom đóm lập bè
D. dòng sông xanh mát
Câu 4: Dòng nào nêu đúng tác dụng của biện pháp tu từ đảo ngữ trong câu thơ Còm cõi loài gầy gánh nặng
A. nhấn mạnh sự lam lũ cơ cực của người bà
B. nhấn mạnh sự lam lũ cơ cực của người mẹ
C. nhấn mạnh niềm vui niềm hạnh phúc của người bà
D. nhấn mạnh cho mạnh mẽ kiên cường của người bà
Câu 5: cảm xúc chủ đạo của tác giả trong đoạn thơ là
A. ngỡ ngàng
B. nhớ thương
C. hân hoan
D. đau buồn
Câu 6: Con đường ngày xưa và con đường ngày mai có gì khác nhau
A. con đường ngày xưa thân thương con đường ngày mai xa lạ
B. con đường ngày xưa gồ ghề con đường này mai bằng phẳng
C. con đường ngày xưa hẹp Con đường Ngày mai thênh thang
D. con đường ngày xưa lầy lội bùn trơn con đường ngày mai được ở anh điện
Câu 7: Theo văn bản các câu thơ sau được hiểu như thế nào
Ôi những con đường hẹp ngày xưa
Cùng ruộng nhỏ ao con bỏ luôn tầm mắt
Khiến lòng người nhiều khi cũng chật
A. điều kiện sống tối thiểu ảnh hưởng đến tầm nhìn của con người
B. điều kiện sống sung túc được hưởng đến tầm nhìn của con người
C. điều kiện sống không ảnh hưởng đến lối sống của con người
D. càng tạo môi trường sống tốt đẹp để con người được phát triển
3. Đề 3
Phần 1 đọc hiểu
Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi
Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Tỏa nắng xuống dòng sông lấp lánh
Chẳng biết nước có giữ ngày giữ tháng
Giữ bao nhiêu kỉ niệm giữa dòng trôi
Hỡi con sông đã tắm cả đời tôi
Tôi giữ mãi mối tình mới mẻ
Sông của quê hương sông của tuổi trẻ
Sông của miền Nam nước Việt thân yêu
(Nhớ con sông quê hương - Tế Hanh)
Câu 1: Xác định thể loại và phương thức biểu đạt chính trong bài thơ
Câu 2: Nêu nội dung chính của đoạn trích Nhớ Con Sông Quê Hương
Câu 3: Chỉ ra biện pháp tu từ trong bài thơ và nêu hiệu quả biểu đạt
Câu 4: Anh chị hãy nhận xét về tình cảm của tác giả đối với quê hương trong bài thơ
Câu 5: Nêu thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm trong bài thơ. Từ thông điệp đó em hãy viết một đoạn văn ngắn khoảng 5 đến 7 dòng bàn về giá trị của quê hương đối với cuộc đời mỗi con người
Đáp án
Câu 1: Thể thơ tự do
- Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm
Câu 2: Bài thơ nhớ con sông quê hương là sự ca ngợi về vẻ đẹp của con sông quê vô cùng bình dị và chân thật trong tâm tưởng của nhà thơ.
Câu 3: Các biện pháp tu từ được sử dụng:
+ Ẩn dụ: nước trong gương
+ Nhân hoá: soi tóc những hàng tre
+ So sánh: Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
=> Các biện pháp nghệ thuật trên làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt, làm nổi bật hình ảnh dòng sông hiền hoà, bày tỏ tình cảm của tác giả
Câu 4: Tác giả bộc lộ tình cảm yêu con sông quê hương, yêu tha thiết con sông quê
Câu 5: Thông điệp: Luôn yêu quý trân trọng vẻ đẹp của quê hương, đất nước.
Trên đây là một số mẫu đề thi học kì 2 môn Ngữ Văn 10 Luật Minh Khuê xin gửi tới bạn đọc. Mong rằng bài viết trên là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi. Chúc các bạn học tốt.
