1. Hoạt động cứu nạn, cứu hộ của lực lượng phòng cháy và chữa cháy được hiểu như thế nào?

Theo khoản 1 và khoản 2 của Điều 3 Nghị định 83/2017/NĐ-CP, cứu nạn và cứu hộ được định nghĩa như sau:
Cứu nạn được hiểu là một chuỗi các hoạt động nhằm giải thoát những người bị nạn khỏi những tình huống đe dọa đến tính mạng và sức khỏe của họ do các sự cố, tai nạn. Điều này bao gồm việc phát hiện và định vị vị trí của người bị nạn, mở lối tiếp cận đến họ, cũng như tổ chức và triển khai các phương tiện, dụng cụ, và lực lượng cứu nạn. Các hoạt động cứu nạn còn liên quan đến việc xác định và ngăn chặn các yếu tố đe dọa tính mạng và sức khỏe của người bị nạn, cũng như cung cấp tư vấn về biện pháp y tế ban đầu và sơ cứu. Cuối cùng, cứu nạn bao gồm cả việc di chuyển người bị nạn khỏi vị trí nguy hiểm và thực hiện các biện pháp khác để đưa họ đến vị trí an toàn.
Còn cứu hộ là các hoạt động được thực hiện để giải thoát phương tiện và tài sản khỏi nguy hiểm gây ra bởi các sự cố, tai nạn. Nó bao gồm việc phát hiện và định vị vị trí của phương tiện và tài sản bị nạn, mở lối tiếp cận đến chúng, và tổ chức sử dụng các phương tiện, dụng cụ, và lực lượng cứu nạn để thực hiện quá trình cứu hộ. Các hoạt động này cũng liên quan đến việc xác định và ngăn chặn các yếu tố nguy hiểm có thể đe dọa an toàn của phương tiện, tài sản, và cả sức khỏe cũng như tính mạng của lực lượng cứu nạn, cứu hộ. Đưa phương tiện và tài sản khỏi vị trí nguy hiểm và thực hiện các biện pháp để chúng đến vị trí an toàn là một phần quan trọng của quá trình cứu hộ.
 

2. Đề xuất bổ sung công tác cứu nạn, cứu hộ vào danh mục ngành nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm

Ngày 18/11/2023, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Thông báo số 475/TB-VPCP với nội dung chính xoay quanh kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc đánh giá kết quả 10 tháng thực hiện Chỉ thị 01/CT-TTg về tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy trong tình hình mới.
Trong thông báo, Thủ tướng đã đề xuất Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội nghiên cứu và ban hành một Thông tư bổ sung, mục tiêu chính là mở rộng danh mục ngành nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm trong lực lượng Công an nhân dân. Trong đó, việc xem xét và bổ sung công tác cứu nạn, cứu hộ được đặt vào danh mục ngành nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
Hành động này nhằm nâng cao khả năng ứng phó và đối phó với tình huống khẩn cấp, đặc biệt là trong lực lượng Công an nhân dân, nơi mà công tác cứu nạn, cứu hộ đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm an toàn và ổn định của cộng đồng. Bằng cách này, Chính phủ thể hiện cam kết vững mạnh đối với việc củng cố hệ thống an toàn và phòng chống rủi ro trong các lĩnh vực quan trọng của đời sống xã hội.
 

3. Các nhiệm vụ và giải pháp nâng cao chất lượng công tác phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chủ yếu thời gian tới

Để khắc phục hiệu quả những khuyết điểm và hạn chế được nêu chi tiết, lãnh đạo các Bộ, ngành, và địa phương trong thời gian tới cần phải thể hiện trách nhiệm cao cả và tập trung thực hiện một số nhiệm vụ và giải pháp quan trọng sau đây:
Đầu tiên, cần tiếp tục quán triệt và triển khai hiệu quả các văn bản chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, và Thủ tướng Chính phủ, đặc biệt là Chỉ thị 47-CT/TW, Kết luận 02-KL/TW của Ban Bí thư; Nghị quyết 99/2019/QH14 của Quốc hội, Chỉ thị 01/CT-TTg, Công điện 825/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, và các chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về việc tăng cường công tác Phòng cháy, chữa cháy (PCCC). Điều này đặt ra yêu cầu cụ thể về việc tuân thủ các quy định và chỉ đạo từ các cấp lãnh đạo.
Thứ hai, cần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo tại cấp ủy Đảng, đồng thời siết chặt kỷ luật và kỷ cương trong quản lý nhà nước của các cấp chính quyền. Điều này nhằm mục đích nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý, đặc biệt là ở cơ sở, để khắc phục ngay những hạn chế và sơ hở tồn tại.
Thứ ba, quan trọng là tiếp tục tổng rà soát và kiểm tra công tác PCCC, đặc biệt là đối với các công trình có nguy cơ cháy, nổ cao như chung cư, nhà ở đa tầng, cơ sở cho thuê trọ với mật độ người ở cao, và nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh. Cần xác định rõ trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân, và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định pháp luật.
Thứ tư, lãnh đạo cần huy động sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và nguồn lực xã hội để phát triển cơ sở vật chất, hạ tầng, và hậu cần đáp ứng yêu cầu của công tác PCCC và chống nạn cháy nổ (CNCH) trong bối cảnh mới. Cần tập trung nâng cao năng lực của lực lượng PCCC, củng cố các lực lượng tại cấp dân cư và cơ sở, và thực hiện công tác quy hoạch, đặc biệt là quy hoạch hạ tầng (giao thông, nguồn nước).
Thứ năm, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền và giáo dục kiến thức pháp luật về PCCC và CNCH, nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm, kiến thức, và kỹ năng của cộng đồng. Các phương tiện thông tin đại chúng cần dành thời lượng phù hợp, đặc biệt là trong khung giờ nhiều người theo dõi, để tuyên truyền về công tác này.
Thứ sáu, cần coi trọng và tập trung thực hiện tốt công tác phòng ngừa từ sớm, từ xa, và từ cơ sở, xác định đây là nhiệm vụ chính và phải thực hiện thường xuyên, liên tục, và bài bản. Hoạt động chữa cháy và CNCH cần được thực hiện chuyên nghiệp và hiện đại:

+ Trước hết, để đảm bảo công tác phòng ngừa từ sớm, cần tăng cường các hoạt động tuyên truyền và giáo dục đối với cộng đồng. Việc nâng cao nhận thức, ý thức, và kỹ năng của người dân về an toàn PCCC sẽ giúp họ tự bảo vệ và đối mặt với tình huống khẩn cấp một cách tự tin. Các chương trình tuyên truyền cần được thiết kế linh hoạt, đa dạng, và tiếp cận mọi đối tượng trong xã hội.

+ Thứ hai, cần tập trung vào công tác đánh giá và cải thiện hệ thống PCCC từ xa. Điều này bao gồm việc kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ cho các thiết bị, hệ thống chữa cháy, và các phương tiện cứu hỏa. Đồng thời, cần đầu tư vào công nghệ và thiết bị hiện đại để nâng cao khả năng phát hiện và ứng phó với nguy cơ cháy, nổ từ xa.

+ Thứ ba, ở cấp cơ sở, cần xây dựng mô hình quản lý và triển khai kế hoạch phòng ngừa cháy nổ một cách bài bản và hiệu quả. Các cơ sở như chung cư, nhà ở đa tầng, và khu vực có nguy cơ cháy, nổ cao cần phải thực hiện các biện pháp an toàn đặc biệt. Cần tạo ra kế hoạch ứng phó khẩn cấp và tập huấn cho cộng đồng cơ sở về việc sử dụng các thiết bị PCCC và cách hành động khi có sự cố.

Tiếp đó, để thực hiện hoạt động chữa cháy và CNCH chuyên nghiệp và hiện đại, cần tăng cường đào tạo và phát triển kỹ năng cho lực lượng PCCC. Điều này bao gồm việc cung cấp các khóa học đào tạo nâng cao, thực hành thường xuyên, và sử dụng thiết bị PCCC hiện đại. Làm việc chuyên nghiệp và hiện đại sẽ giúp tăng cường khả năng đối phó và giảm thiểu thiệt hại trong trường hợp sự cố xảy ra

Cuối cùng, việc phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan và lực lượng làm nhiệm vụ chữa cháy và CNCH cũng là một điểm quan trọng. Cần đẩy mạnh xây dựng chính sách, pháp luật, và hoàn thiện thể chế, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn về PCCC phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội của Việt Nam, và nghiêm cấm "cài cắm" lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm trong xây dựng chính sách và pháp luật. Việc thực hiện các quy định pháp luật về PCCC cũng cần được hướng dẫn và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để bảo đảm quyền lợi của người dân và doanh nghiệp.
 
Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn pháp luật nhanh chóng