1. Phân tích hiện trạng thu phí - lệ phí
Theo quy định tại Nghị quyết 44/NQ-CP thì Bộ Tài chính đề xuất giảm 36 khoản phí, lệ phí trong năm 2024
- Chi tiết về các khoản phí, lệ phí được đề xuất giảm:
+ Lệ phí cấp giấy phép thành lập và hoạt động của ngân hàng: Giảm 50% mức thu hiện hành (Điều 4 Thông tư 150/2016/TT-BTC)
+ Phí thẩm định dự án đầu tư xây dựng: Giảm 50% mức thu hiện hành (Thông tư 28/2023/TT-BTC)
+ Phí khai thác và sử dụng dữ liệu về môi trường: Giảm 30% mức thu hiện hành (Thông tư 65/2023/TT-BTC)
+ Phí khai thác, sử dụng nguồn nước do cơ quan trung ương thực hiện: Giảm 20% mức thu hiện hành (Thông tư 01/2022/TT-BTC)
+ Phí nhượng quyền khai thác cảng hàng không, sân bay: Giảm 10% mức thu hiện hành (Điều 4 Thông tư 247/2016/TT-BTC)
- Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng đề xuất:
+ Tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với một số nhóm hàng hóa, dịch vụ từ ngày 1/7/2024 đến hết ngày 31/12/2024.
+ Giảm thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT) 2% cho các doanh nghiệp có doanh thu dưới 200 tỷ đồng trong năm 2024.
- Mục tiêu:
+ Hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong bối cảnh dịch Covid-19.
+ Kích thích tăng trưởng kinh tế.
+ Góp phần giảm giá thành sản phẩm, dịch vụ cho người tiêu dùng.
- Dự kiến:
+ Các đề xuất trên sẽ được trình Quốc hội xem xét, quyết định tại kỳ họp thứ 3 diễn ra vào tháng 6/2024.
+ Nếu được thông qua, các chính sách giảm thuế, phí sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2024.
- Tác động: Việc giảm thuế, phí, lệ phí được kỳ vọng sẽ giúp giảm bớt gánh nặng cho doanh nghiệp và người dân, góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh và phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19.
2. Đánh giá tác động của việc giảm phí - lệ phí
- Tác động tích cực:
+ Giảm gánh nặng cho người dân và doanh nghiệp: Đây là tác động trực tiếp và rõ ràng nhất của việc giảm phí, lệ phí. Việc giảm chi phí cho các thủ tục hành chính, các hoạt động sản xuất kinh doanh sẽ giúp người dân và doanh nghiệp tiết kiệm được một khoản tiền đáng kể, đặc biệt trong bối cảnh khó khăn do dịch bệnh Covid-19.
+ Kích thích tiêu dùng, sản xuất kinh doanh: Khi chi phí cho các dịch vụ công giảm, người dân và doanh nghiệp sẽ có thêm tiền để chi tiêu cho các mặt hàng khác, thúc đẩy tiêu dùng và sản xuất kinh doanh. Điều này sẽ góp phần vào sự phục hồi và tăng trưởng của nền kinh tế.
+ Tạo môi trường kinh doanh thuận lợi: Việc giảm phí, lệ phí sẽ giúp đơn giản hóa các thủ tục hành chính, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi hơn cho doanh nghiệp. Điều này sẽ thu hút đầu tư trong và ngoài nước, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
+ Nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế: Khi chi phí sản xuất kinh doanh giảm, giá thành sản phẩm sẽ giảm, nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.
+ Góp phần đảm bảo an sinh xã hội: Việc giảm phí, lệ phí đối với các dịch vụ công thiết yếu như y tế, giáo dục sẽ giúp người dân, đặc biệt là những người có thu nhập thấp, dễ dàng tiếp cận các dịch vụ này hơn. Điều này góp phần đảm bảo an sinh xã hội và thể hiện sự quan tâm của Chính phủ đối với người dân.
- Tác động tiêu cực:
+ Giảm nguồn thu ngân sách nhà nước: Việc giảm phí, lệ phí sẽ dẫn đến việc giảm nguồn thu ngân sách nhà nước. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các chương trình, dự án đầu tư công của Chính phủ.
+ Có thể ảnh hưởng đến hoạt động của một số ngành, lĩnh vực: Việc giảm phí, lệ phí có thể ảnh hưởng đến hoạt động của một số ngành, lĩnh vực có nguồn thu chính từ phí, lệ phí. Ví dụ, việc giảm phí trước bạ có thể ảnh hưởng đến hoạt động của các công ty kinh doanh ô tô, xe máy.
Tuy nhiên, nhìn chung, tác động tích cực của việc giảm phí, lệ phí lớn hơn nhiều so với tác động tiêu cực. Việc giảm phí, lệ phí là một chính sách quan trọng nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
3. Giải pháp giảm phí - lệ phí
* Xác định cụ thể các khoản phí - lệ phí cần giảm:
- Ưu tiên giảm:
+ Những khoản phí - lệ phí có mức cao, ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
+ Những khoản phí - lệ phí không còn phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội hiện nay.
+ Những khoản phí - lệ phí thủ tục hành chính rườm rà, gây phiền hà cho người dân.
- Có thể cân nhắc giảm:
+ Phí, lệ phí liên quan đến dịch vụ công trực tuyến.
+ Phí, lệ phí liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu.
+ Phí, lệ phí liên quan đến đất đai.
* Xác định mức giảm cụ thể cho từng khoản phí - lệ phí:
- Có thể giảm theo tỷ lệ phần trăm hoặc giảm theo số tiền cụ thể.
- Căn cứ vào tình hình thực tế của từng khoản phí - lệ phí để đề xuất mức giảm phù hợp.
- Tham khảo ý kiến của người dân và doanh nghiệp trước khi quyết định mức giảm.
* Xác định lộ trình giảm phí - lệ phí:
- Có thể giảm theo từng giai đoạn hoặc giảm một lần.
- Phải có lộ trình cụ thể, rõ ràng để người dân và doanh nghiệp nắm được.
- Công khai thông tin về lộ trình giảm phí - lệ phí trên các phương tiện truyền thông.
* Giải pháp đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước:
- Tăng cường thu từ các nguồn khác: Thuế thu nhập doanh nghiệp; Thuế giá trị gia tăng; Thuế thu nhập cá nhân; Thuế tài sản; Phí, lệ phí sử dụng dịch vụ công.
- Tiết kiệm chi ngân sách nhà nước: Chống lãng phí; Sử dụng ngân sách hiệu quả; Cắt giảm các khoản chi không cần thiết.
- Tăng cường quản lý thuế: Chống thất thu; Mở rộng diện thuế; Hoàn thiện hệ thống thuế.
* Giải pháp đồng bộ:
- Kết hợp giảm phí - lệ phí với cải cách thủ tục hành chính.
- Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
- Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật.
- Có sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan chức năng.
Việc giảm phí - lệ phí cần được thực hiện một cách đồng bộ, có hiệu quả và có sự giám sát chặt chẽ của các cơ quan chức năng để đảm bảo đạt được mục tiêu đề ra. Điều này sẽ góp phần hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
4. Đề xuất các biện pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc
* Xác định những khó khăn, vướng mắc có thể gặp phải:
- Thiếu sự thống nhất trong việc xác định các khoản phí, lệ phí cần giảm: Việc xác định các khoản phí, lệ phí cần giảm có thể gặp phải sự khác biệt về quan điểm giữa các cơ quan chức năng, dẫn đến việc thiếu sự thống nhất trong thực hiện.
- Khó khăn trong việc xác định mức giảm cụ thể cho từng khoản phí, lệ phí: Việc xác định mức giảm cụ thể cần phải cân nhắc nhiều yếu tố như tình hình kinh tế - xã hội, khả năng chịu tải của ngân sách nhà nước, tác động đến các ngành, lĩnh vực liên quan, v.v.
- Thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong quá trình thực hiện: Việc giảm phí - lệ phí liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực, do vậy cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan để đảm bảo thực hiện hiệu quả.
- Nguy cơ thất thu ngân sách nhà nước: Việc giảm phí - lệ phí có thể dẫn đến việc giảm nguồn thu ngân sách nhà nước, do vậy cần có giải pháp để bù đắp nguồn thu này.
- Nguy cơ lợi dụng để trục lợi: Việc giảm phí - lệ phí có thể tạo cơ hội cho một số cá nhân, tổ chức lợi dụng để trục lợi, do vậy cần có biện pháp để ngăn chặn điều này.
* Đề xuất các biện pháp giải quyết cụ thể cho từng khó khăn, vướng mắc:
- Đối với khó khăn thiếu sự thống nhất trong việc xác định các khoản phí, lệ phí cần giảm:
+ Cần có sự chỉ đạo thống nhất của Chính phủ về việc xác định các khoản phí, lệ phí cần giảm.
+ Thành lập Ban chỉ đạo giảm phí - lệ phí do Thủ tướng Chính phủ đứng đầu.
+ Ban chỉ đạo cần có sự tham gia của các bộ, ngành liên quan để đảm bảo tính khách quan, toàn diện trong việc xác định các khoản phí, lệ phí cần giảm.
- Đối với khó khăn trong việc xác định mức giảm cụ thể cho từng khoản phí, lệ phí:
+ Cần có căn cứ khoa học để xác định mức giảm cụ thể cho từng khoản phí, lệ phí.
+ Có thể tham khảo ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, người dân và doanh nghiệp trước khi quyết định mức giảm.
- Đối với khó khăn thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong quá trình thực hiện:
+ Cần có sự phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan trong việc thực hiện giảm phí - lệ phí.
+ Ban chỉ đạo giảm phí - lệ phí cần tổ chức các buổi họp định kỳ để theo dõi, đôn đốc việc thực hiện.
- Đối với nguy cơ thất thu ngân sách nhà nước:
+ Cần có giải pháp để tăng cường thu từ các nguồn khác như thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng.
+ Tiết kiệm chi ngân sách nhà nước, chống lãng phí.
- Đối với nguy cơ lợi dụng để trục lợi:
+ Cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm.
+ Nâng cao ý thức trách nhiệm của cán bộ, công chức trong việc thực hiện giảm phí - lệ phí.
* Phân công trách nhiệm cho các cơ quan, tổ chức liên quan trong việc thực hiện:
- Ban chỉ đạo giảm phí - lệ phí:
+ Lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành việc thực hiện giảm phí - lệ phí.
+ Xác định các khoản phí, lệ phí cần giảm.
+ Đề xuất mức giảm cụ thể cho từng khoản phí, lệ phí.
+ Phối hợp với các cơ quan liên quan trong việc thực hiện giảm phí - lệ phí.
+ Theo dõi, đôn đốc việc thực hiện giảm phí - lệ phí.
- Bộ Tài chính:
+ Tham mưu cho Ban chỉ đạo giảm phí - lệ phí về việc xác định các khoản phí, lệ phí cần giảm và mức giảm cụ thể cho từng khoản phí, lệ phí.
+ Phối hợp với các bộ, ngành liên quan trong việc thực hiện giảm phí - lệ phí.
+ Hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc việc thực hiện giảm phí - lệ phí đối với các khoản phí, lệ phí thuộc thẩm quyền quản lý.
- Các bộ, ngành liên quan:
+ Tham gia vào Ban chỉ đạo giảm phí - lệ phí hoặc cử đại diện tham gia.
+ Đề xuất các khoản phí, lệ phí thuộc lĩnh vực quản lý của mình cần giảm.
+ Phối hợp với Bộ Tài chính trong việc xác định mức giảm cụ thể cho từng khoản phí, lệ phí thuộc lĩnh vực quản lý của mình.
+ Hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc việc thực hiện giảm phí - lệ phí đối với các khoản phí, lệ phí thuộc lĩnh vực quản lý của mình.
- Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:
+ Tham gia vào Ban chỉ đạo giảm phí - lệ phí hoặc cử đại diện tham gia.
+ Đề xuất các khoản phí, lệ phí thuộc thẩm quyền quản lý của mình cần giảm.
+ Phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan trong việc xác định mức giảm cụ thể cho từng khoản phí, lệ phí thuộc thẩm quyền quản lý của mình.
+ Hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc việc thực hiện giảm phí - lệ phí đối với các khoản phí, lệ phí thuộc thẩm quyền quản lý của mình.
- Các cơ quan, tổ chức khác:
+ Tham gia vào Ban chỉ đạo giảm phí - lệ phí hoặc cử đại diện tham gia khi có liên quan.
+ Đề xuất các khoản phí, lệ phí thuộc lĩnh vực hoạt động của mình cần giảm.
+ Phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan trong việc xác định mức giảm cụ thể cho từng khoản phí, lệ phí thuộc lĩnh vực hoạt động của mình.
+ Hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc việc thực hiện giảm phí - lệ phí đối với các khoản phí, lệ phí thuộc lĩnh vực hoạt động của mình.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Chi phí là gì? Phí và lệ phí là gì? Vị dụ về phí, lệ phí, chi phí. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
