1. Thế nào là giá trị nổi bật toàn cầu?
Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 109/2017/NĐ-CP thì giá trị toàn cầu nổi bật của di sản văn hóa và thiên nhiên không chỉ là một hiển thị rực rỡ của sự đa dạng văn hóa và quốc gia, mà còn là một bức tranh, một hiện vật ghi chép về sự kết hợp hài hòa giữa con người và môi trường tự nhiên đặc biệt. Đây không chỉ là một di sản quốc gia mà còn là một tài nguyên vô song với tầm quan trọng không ngừng đối với cả thế hệ hiện tại và những thế hệ sắp tới.
Được xem xét như là những biểu tượng sống của những giá trị văn hóa và thiên nhiên tinh túy, những di sản này trở thành cầu nối giao thoa giữa quốc gia và cộng đồng quốc tế. Chúng không chỉ là di tích lịch sử mà còn là nguồn cảm hứng không ngừng, định hình tư duy và quan điểm của chúng ta về thế giới. Tầm quan trọng của việc bảo tồn và phát huy giá trị của di sản này không chỉ giới hạn trong phạm vi địa lý một quốc gia mà còn trở thành một trách nhiệm toàn cầu. Chúng đóng vai trò là những kho tàng không thể đo lường của sự sáng tạo và tư duy con người, là nguồn động viên không ngừng để chúng ta duy trì và tôn trọng những di sản này.
Với vai trò quan trọng trong việc thấu hiểu và truyền đạt những giá trị cốt lõi của con người và tự nhiên, những di sản văn hóa và thiên nhiên toàn cầu không chỉ là kế thừa của quá khứ mà còn là những biểu tượng đánh dấu vết tích của chúng ta trong lịch sử và tương lai. Bảo vệ và tôn trọng chúng không chỉ là nhiệm vụ của một quốc gia, mà còn là trách nhiệm chung của cả nhân loại.
2. Cơ sở xây dựng quy chế bảo vệ giá trị nổi bật toàn cầu
Tại Điều 12 Nghị định 109/2017/NĐ-CP thì nguyên tắc xây dựng quy chế bảo vệ di sản thế giới là một khía cạnh cực kỳ quan trọng, đòi hỏi sự tập trung và linh hoạt để đảm bảo rằng giá trị toàn cầu của di sản thế giới không chỉ được bảo vệ mà còn được phát triển và tận dụng hiệu quả. Dưới đây là một số điều quan trọng cần được xem xét và tích hợp vào nguyên tắc này:
- Xác định những yếu tố và nguy cơ chính: Quá trình xây dựng quy chế bảo vệ di sản thế giới bắt đầu bằng việc một phân tích kỹ lưỡng và sâu sắc về những yếu tố và nguy cơ có thể thường xuyên đe dọa giá trị toàn cầu của di sản này. Điều này không chỉ bao gồm việc nhận diện các mối đe dọa hiện tại mà còn đưa ra triển vọng về những thách thức tiềm ẩn trong tương lai. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu này không chỉ là để xác định rủi ro mà còn để xây dựng những quy định cụ thể và chi tiết nhằm chống lại những ảnh hưởng tiêu cực và tối ưu hóa lợi ích cho cộng đồng toàn cầu.
Các chuyên gia và nhóm nghiên cứu sẽ phối hợp để thu thập dữ liệu, đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố như biến đổi khí hậu, hoạt động nhân loại, và các yếu tố khác có thể gây nguy hiểm cho di sản thế giới. Qua đó, họ sẽ xây dựng một cơ sở kiến thức chặt chẽ để hình thành những quy định chặt chẽ và chi tiết, không chỉ giúp bảo vệ giá trị toàn cầu mà còn tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển bền vững và các hoạt động kinh doanh có trách nhiệm xã hội.
- Tuân thủ quy định pháp luật liên quan: Sự tuân thủ với quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đóng vai trò quan trọng như một bảo đảm chắc chắn về tính hợp pháp và công bằng của quy chế. Điều này yêu cầu một quá trình liên kết chặt chẽ với các hệ thống pháp luật quốc gia và quốc tế, nhằm đảm bảo rằng mọi quy định đều tuân thủ theo những tiêu chuẩn và nguyên tắc được công nhận. Quy chế không chỉ là một tập hợp các nguyên tắc trừng phạt mà còn là một công cụ hỗ trợ và thúc đẩy sự phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội. Việc tích hợp sâu rộng với hệ thống pháp luật sẽ tạo ra một môi trường pháp lý ổn định, lành mạnh, đồng thời khuyến khích sự sáng tạo và tuân thủ từ phía các bên liên quan.
- Sự tham gia cộng đồng: Một khía cạnh quan trọng trong quá trình xây dựng quy chế bảo vệ di sản thế giới là đảm bảo sự tham gia chủ động và đa dạng từ cộng đồng, tổ chức và cá nhân có liên quan. Việc này không chỉ là việc mở cửa cho ý kiến đóng góp mà còn là việc xây dựng một quá trình đưa ra quyết định đa phương, minh bạch và đồng thuận.
Các buổi hội thảo, diễn đàn, và cuộc thảo luận công khai sẽ được tổ chức để tạo cơ hội cho mọi bên liên quan thể hiện quan điểm, chia sẻ kiến thức, và đưa ra đề xuất. Sự tham gia rộng rãi này không chỉ mở rộng quyền lực quyết định mà còn tăng cường tính minh bạch của quy chế, đồng thời giúp xây dựng một sự hiểu biết sâu rộng về giá trị và ý nghĩa của di sản thế giới trong cộng đồng toàn cầu.
- Độ linh hoạt và cập nhật: Quy chế bảo vệ di sản thế giới nên được thiết kế với tính linh hoạt cao và khả năng cập nhật linh động theo thời gian. Việc này đòi hỏi sự nhạy bén đối với sự biến động của môi trường tự nhiên, văn hóa và kinh tế, và khả năng đáp ứng nhanh chóng với những thách thức mới. Một quá trình liên tục của việc đánh giá và đổi mới sẽ được thực hiện để đảm bảo rằng quy chế không chỉ duy trì sự phù hợp mà còn thúc đẩy sự tiến bộ.
Các cơ quan quản lý và các bên liên quan sẽ tham gia vào việc định rõ các chỉ số hiệu suất và tiêu chí đánh giá để đo lường và theo dõi sự thành công của quy chế theo thời gian, tạo nền tảng cho việc thực hiện điều chỉnh và cải tiến liên tục. Điều này sẽ đảm bảo rằng quy chế không chỉ là một tài liệu tĩnh lạc mà còn là một công cụ sống động, phản ánh sự phức tạp và động lực của di sản thế giới.
Những nguyên tắc này không chỉ tập trung vào việc bảo vệ di sản thế giới mà còn nhấn mạnh sự quan trọng của việc kết nối, tham gia cộng đồng và sự linh hoạt để đối mặt với những thách thức ngày càng phức tạp của thế giới hiện đại.
3. Nhiệm vụ đề xuất phương án giảm thiểu tác động làm suy giảm giá trị nổi bật toàn cầu
Điều 16 Nghị định 109/2017/NĐ-CP thì nhiệm vụ đặc sắc của tổ chức quản lý di sản thế giới:
- Hướng dẫn và thuyết minh cho khách tham quan du lịch: Nhiệm vụ hàng đầu của tổ chức quản lý di sản thế giới là tạo ra trải nghiệm độc đáo và sâu sắc cho khách tham quan du lịch. Không chỉ giới thiệu về lịch sử và văn hóa, mà còn là việc kết nối họ với cái đẹp đặc biệt và giá trị toàn cầu của di sản. Hướng dẫn phải trở thành những nhà nghiên cứu sáng tạo, truyền đạt văn hóa và câu chuyện về di sản một cách sống động, góp phần làm nổi bật những chi tiết tinh tế và ý nghĩa sâu sắc của từng di sản thế giới.
- Tổ chức và liên kết hoạt động du lịch dịch vụ: Tổ chức không chỉ là người quản lý mà còn là người định hình và thúc đẩy các hoạt động du lịch đẳng cấp cao. Bằng cách hợp tác chặt chẽ với các đối tác trong ngành du lịch, tổ chức có thể tổ chức các sự kiện, triển lãm, và chương trình nghệ thuật để làm phong phú thêm trải nghiệm của du khách. Đồng thời, tạo ra các gói dịch vụ độc đáo và chất lượng cao để đáp ứng đa dạng nhu cầu của công chúng, từ nghiên cứu đến giải trí.
- Đánh giá và đề xuất phương án giảm thiểu tác động: Tầm quan trọng của việc đánh giá tác động của hoạt động du lịch đối với di sản thế giới không thể bị lơ là. Tổ chức phải đảm bảo rằng mọi hoạt động đều được đánh giá một cách toàn diện và chính xác. Đồng thời, khi phát hiện ra những tác động tiêu cực, họ cần đề xuất các phương án giảm thiểu tác động mà vẫn đảm bảo sự bền vững và giữ vững giá trị toàn cầu của di sản thế giới. Nhiệm vụ này đòi hỏi sự sáng tạo và tư duy chiến lược để tìm ra các giải pháp hiệu quả và thích ứng với môi trường ngày càng đa dạng của du lịch hiện đại.
Như vậy, tổ chức quản lý di sản thế giới không chỉ là người bảo tồn mà còn là người định hình một trải nghiệm du lịch độc đáo và có ý nghĩa, đồng thời giữ gìn và phát triển giá trị văn hóa và tự nhiên của di sản thế giới.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Giá trị nội tại (INTRINSIC VALUE) là gì. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
