Mục lục bài viết
1. Đề xuất thu thập số điện thoại công dân vào dữ liệu quốc gia về dân cư
Tại Luật Căn cước Bộ Công an đang chủ trì xây dựng, đã đề xuất mở rộng lên 26 trường thông tin được thu thập và cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nhằm cung cấp nhiều thông tin hơn để phục vụ cho công tác quản lý dân cư. Trong đó, có một số nhóm thông tin mới so với hiện tại, bao gồm số định danh cá nhân, họ tên khác, nơi sinh, số chứng minh nhân dân 9 số, số thuê bao di động, địa chỉ thư điện tử, và nhiều thông tin khác.
Hiện tại, chỉ có 15 trường thông tin được thu thập và cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, gồm họ tên khai sinh, ngày, tháng, năm sinh, giới tính, nơi đăng ký khai sinh, quê quán, nhóm máu, tình trạng hôn nhân và một số thông tin khác.
Theo Bộ Công an, các thông tin được cập nhật trên cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư được chia thành 2 nhóm chính:
Nhóm 1: Thông tin bắt buộc phải thu thập bao gồm họ tên khai sinh, ngày, tháng, năm sinh, giới tính, nơi đăng ký khai sinh và một số thông tin quan trọng khác. Các thông tin này đóng vai trò quan trọng trong việc tạo lập số định danh cá nhân, giúp phân biệt người này với người khác trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nhằm phục vụ cho công tác quản lý dân cư.
Họ tên khai sinh của mỗi công dân là một thông tin độc nhất, xác định mỗi cá nhân trong cơ sở dữ liệu. Ngày, tháng, năm sinh cung cấp thông tin về tuổi của người dân, giúp trong việc đánh giá các yêu cầu và quyền lợi tùy theo độ tuổi. Giới tính là một thông tin quan trọng để phân biệt giữa các cá nhân nam và nữ. Nơi đăng ký khai sinh xác định nơi mà người dân được sinh ra và đăng ký khai sinh, cung cấp thông tin về nguyên quán và nơi cư trú ban đầu.
Những thông tin này không chỉ giúp chính quyền xác định và theo dõi dân số, mà còn hỗ trợ trong việc quản lý đất đai, y tế, giáo dục, và nhiều lĩnh vực xã hội khác. Điều này là cơ sở quan trọng để phát triển chính sách và dự án dựa trên dữ liệu và nhu cầu cụ thể của cộng đồng. Đồng thời, nó cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích của công dân, giúp xác định thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính, quyền và trách nhiệm của công dân trong mọi lĩnh vực của cuộc sống.
Nhóm 2: Các thông tin bao gồm nơi thường trú, nơi tạm trú, nơi ở hiện tại, và một số thông tin khác. Những thông tin này được coi là cần thiết để phục vụ công tác quản lý nhà nước của các bộ, ngành, địa phương, đồng thời đáp ứng các mục tiêu chuyển đổi số của Đề án số 06.
Theo Bộ Công an, nhóm thông tin về hộ tịch và thông tin về nơi thường trú, nơi tạm trú, nơi ở hiện tại cần có để phục vụ việc xác định thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính, thông tin địa vị pháp lý, quyền, trách nhiệm, nghĩa vụ công dân.
Thông tin về nhóm máu được sử dụng để phục vụ công tác cấp cứu và xây dựng nguồn máu dự phòng trong khám chữa bệnh.
Ngoài ra, thông tin về số điện thoại di động, địa chỉ thư điện tử, thu nhập cũng được thu thập để bảo đảm sự liên lạc giữa cơ quan nhà nước và người dân, giải quyết thủ tục hành chính, tuyên truyền chính sách, cung cấp tin tức phòng chống tội phạm, xử lý tình huống đột xuất và phức tạp về quốc phòng, an ninh. Ngoài ra, thông tin này còn được sử dụng để xác thực khi tạo lập và sử dụng căn cước điện tử hoặc thực hiện giao dịch với cơ quan nhà nước.
2. Sự cần thiết thu thập, cập nhập trường thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư
Tại khoản 1 điều 37 Luật cư trú năm 2020, hiện đã có 18 nhóm thông tin của công dân được thu thập và cập nhật trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cơ sở dữ liệu CCCD. Tuy nhiên, để đáp ứng các yêu cầu phục vụ cho việc ứng dụng tiện ích của thẻ căn cước, tài khoản định danh điện tử, kết nối, chia sẻ, chứng thực dữ liệu công dân và phân tích, thiết lập bản đồ số dân cư, Bộ Công an đã đề xuất tăng thêm 8 nhóm thông tin của công dân cần phải thu thập và cập nhật.
Như vậy, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư sẽ bao gồm tổng cộng 26 trường thông tin của công dân. Một trong những nhóm thông tin mới được bổ sung trong dự thảo Luật Căn cước là nhóm máu.
Thực tế, một số bệnh viện gặp khó khăn đáng kể về tình trạng thiếu máu, và nhiều trường hợp phụ thuộc lớn vào việc tiếp nhận hiến máu tình nguyện. Do đó, việc thu thập và cập nhật dữ liệu về nhóm máu của hơn 100 triệu dân cư Việt Nam sẽ là cơ sở quan trọng để giải quyết vấn đề khan hiếm máu và định hình chiến lược y tế cộng đồng.
Hiện tại, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã và đang được kết nối và chia sẻ thông tin với 15 Bộ, Ngành, một số doanh nghiệp và 63 địa phương. Việc khai thác, sử dụng và truy xuất thông tin dữ liệu này đã tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị cải cách hành chính. Công dân không cần phải điều động thông tin một cách lặp lại, thay vào đó, dữ liệu được đối sánh tức thì và chính xác. Điều này giúp rút ngắn thời gian giải quyết và giảm thời gian di chuyển.
Tuy nhiên, nếu thông tin trong cơ sở dữ liệu dân cư và cơ sở dữ liệu chuyên ngành của công dân không được thu thập và cập nhật đồng bộ và kịp thời, và không được thống nhất trong việc chuẩn hóa, sẽ dẫn đến những khó khăn nhất định trong kiểm tra, xác minh và giải quyết thủ tục hành chính. Điều này làm nảy sinh những thách thức cho việc quản lý dân cư và dịch vụ công dân hiệu quả hơn.
3. Tăng hiệu quả về kinh tế trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư
Cùng với việc mở rộng và tích hợp nhiều thông tin khác của công dân vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, trong dự thảo Luật Căn cước, Bộ Công an đã chỉnh lý và bổ sung quy định về mối quan hệ giữa CDSLQG về dân cư với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành và cơ sở dữ liệu quốc gia, nhằm đảm bảo hiệu quả trong việc triển khai Đề án 06.
Bài toán về chi phí và đầu tư cơ sở hạ tầng sẽ được giảm bớt nếu thông tin có thể được khai thác từ CDSLQG về dân cư. Điều này sẽ cải thiện tính hiệu quả kinh tế.
Chẳng hạn, để thu thập thông tin về nhóm máu từ cơ sở dữ liệu y tế, ngành Y tế sẽ phải đầu tư một số lượng lớn tiền và công sức để xây dựng hạ tầng truyền dẫn, bảo mật, và hệ thống vận hành, cùng với việc kết nối đến các Bộ, ngành và địa phương khác. Tuy nhiên, nhờ CDSLQG về dân cư, việc này sẽ trở nên đơn giản hơn.
Để đảm bảo tính khả thi, thuận lợi và tránh phiền hà cho người dân trong quá trình thu thập và cập nhật thông tin của 26 nhóm thông tin công dân vào CDSLQG về dân cư, Bộ Công an đã xác định rõ nguyên tắc thu thập. Các cơ quan quản lý sẽ tiến hành kiểm tra và xác thực các nguồn cơ sở dữ liệu, đồng thời phải đảm bảo an ninh và an toàn tuyệt đối, không để lộ lọt thông tin trong hệ thống CDSLQG về dân cư.
Hiện nay, dự thảo Luật Căn cước đang được thảo luận và đánh giá tại kỳ họp thứ 6 của Quốc hội khóa 15. Các ý kiến thống nhất về cần thiết của việc ban hành Luật căn cước đã được đề cập. Việc cập nhật và bổ sung thông tin làm giàu dữ liệu, kết nối, khai thác và tạo ra giá trị từ dữ liệu là nền tảng quan trọng để phục vụ hiệu quả cho người dân và doanh nghiệp.
Số hóa tất cả các dữ liệu là nền tảng cốt lõi để cụ thể hóa việc xây dựng Chính phủ số, kinh tế số, và công dân số. Để số hóa dữ liệu, các nhóm thông tin của công dân cần phải được thu thập, cập nhật, đồng bộ, làm sạch và chuẩn hóa trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Luật Căn cước là một trong những nền tảng pháp lý quan trọng giúp người dân thay đổi thói quen tham gia giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến, thay vì sử dụng cách thủ công như trước đây.
Xem thêm bài viết: Thẩm quyền cho phép, trình tự, thủ tục khai thác thông tin trong cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư
Liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến email: lienhe@luatminhkhue.vn
