1. Quy định về mục đích, yêu cầu và căn cứ xét công nhận tốt nghiệp
Dựa trên Điều 2 của Quy chế xét công nhận tốt nghiệp THCS, được ban hành cùng với Thông tư 31/2023/TT-BGDĐT (chưa có hiệu lực), các quy định về mục đích, yêu cầu, và căn cứ xét công nhận tốt nghiệp được miêu tả như sau:
- Mục đích chính của quá trình xét công nhận tốt nghiệp là để xác minh trình độ học vấn của học sinh, bao gồm cả những người đã hoàn thành Chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học cơ sở hoặc Chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở.
- Quá trình xét công nhận tốt nghiệp phải tuân thủ các tiêu chí về tính chính xác, công bằng, trung thực, và khách quan. Điều này đảm bảo rằng quyết định xét công nhận tốt nghiệp được đưa ra dựa trên cơ sở đánh giá chất lượng học vấn và sự rèn luyện của học sinh một cách công bằng nhất.
- Quy trình xét công nhận tốt nghiệp sẽ dựa trên kết quả của cả quá trình rèn luyện và kết quả học tập trong năm học của lớp 9. Điều này nhấn mạnh sự toàn diện của việc đánh giá, không chỉ dựa vào thành tích học tập mà còn xem xét sự phát triển toàn diện của học sinh trong quá trình học tập và rèn luyện.
2. Điều kiện để được công nhận tốt nghiệp đối với học sinh
Dựa theo Điều 4 của Quy chế xét công nhận tốt nghiệp THCS, được ban hành cùng với Thông tư 31/2023/TT-BGDĐT, các điều kiện cần đáp ứng để công nhận tốt nghiệp cho học sinh được miêu tả chi tiết như sau:
- Độ tuổi: Trong trường hợp học sinh từ nước ngoài về nước, học viên vượt lớp hoặc học ở độ tuổi cao hơn so với quy định, sẽ thực hiện theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo về độ tuổi theo cấp học, để đảm bảo tính nhất quán và công bằng trong việc xét công nhận tốt nghiệp. Học sinh đã học hết Chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học cơ sở không được vượt quá 21 tuổi (tính theo năm). Học viên đã học hết Chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở phải có độ tuổi từ 15 trở lên (tính theo năm).
- Học sinh cần đã hoàn thành Chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học cơ sở hoặc Chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở để đáp ứng điều kiện công nhận tốt nghiệp. Điều này đặt ra yêu cầu về việc hoàn thành đầy đủ các nội dung học tập theo chuẩn của cấp học tương ứng.
- Quá trình dự xét công nhận tốt nghiệp đòi hỏi việc chuẩn bị hồ sơ một cách cẩn thận và đầy đủ. Dưới đây là chi tiết về các thành phần của hồ sơ dự xét công nhận tốt nghiệp:
+ Đối với học sinh học hết lớp 9 tại cơ sở giáo dục: Hồ sơ dự xét công nhận tốt nghiệp bao gồm học bạ học sinh. Điều này đơn giản hóa quá trình đánh giá, đảm bảo rằng thông tin về kết quả học tập và rèn luyện của học sinh đã được đầy đủ ghi chép và chính xác.
+ Đối với học sinh không thuộc đối tượng học hết lớp 9 tại cơ sở giáo dục: Đơn đăng ký dự xét công nhận tốt nghiệp là bước đầu tiên quan trọng, đặc biệt đối với những học sinh không học hết lớp 9 tại cơ sở giáo dục. Bản sao hợp lệ của giấy khai sinh, căn cước công dân, hoặc thẻ căn cước là những tài liệu chứng minh về thông tin cá nhân của học sinh. Bản chính học bạ học sinh hoặc bản in học bạ điện tử được xác nhận bởi cơ sở giáo dục nơi học sinh đã học hết lớp 9 là một phần quan trọng của hồ sơ. Trong trường hợp mất học bạ hoặc không có bản in học bạ điện tử, việc có bản xác nhận kết quả rèn luyện và kết quả học tập lớp 9 từ cơ sở giáo dục là bước quan trọng để thay thế, đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin.
Theo Quyết định 11/2006/QĐ-BGD&ĐT, điều kiện không nghỉ học quá 45 buổi trong năm học lớp 9 là một yếu tố quan trọng trong quá trình xét tốt nghiệp. Tuy nhiên, quy chế mới, đính kèm theo Quyết định này, đã tiến xa hơn bằng việc loại bỏ hoàn toàn điều kiện này, mở ra cơ hội cho học sinh được xét tốt nghiệp mà không phải lo lắng về số buổi học đã nghỉ.
Quyết định này thể hiện sự nhạy bén và linh hoạt của hệ thống giáo dục, chấp nhận và thích ứng với những thách thức và biến động trong quá trình học tập của học sinh. Bằng cách loại bỏ ràng buộc về số buổi học nghỉ, quy chế mới thúc đẩy sự linh hoạt và công bằng, tập trung vào việc đánh giá năng lực và kiến thức thực sự của học sinh, giúp họ có cơ hội chứng minh khả năng một cách toàn diện hơn.
Điều này không chỉ giúp giáo dục trở nên có sự tương tác và hỗ trợ học sinh tốt hơn mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho họ phát triển cá nhân và nghệ thuật học tập. Bằng cách này, quy chế mới không chỉ là một bước tiến lớn về mặt chính sách giáo dục mà còn là bước nhảy vững chắc để thúc đẩy sự đổi mới và tiến bộ trong hệ thống giáo dục nước ta. Tuy nhiên, trách nhiệm của cơ sở giáo dục không chỉ dừng lại ở việc chấp nhận sự thay đổi trong quy chế xét tốt nghiệp, mà còn mở rộng đến việc tổ chức và hỗ trợ học sinh, đặc biệt là những học sinh chưa được công nhận hoàn thành Chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học cơ sở hoặc Chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở do nghỉ học quá 45 buổi trong năm học lớp 9.
Trong tình huống này, cơ sở giáo dục không chỉ tạo điều kiện cho học sinh có khả năng xin học lại mà còn đảm bảo rằng họ có cơ hội xác nhận hoàn thành Chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học cơ sở hoặc Chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở, miễn là đạt đủ các điều kiện quy định. Điều này không chỉ thể hiện tinh thần chăm sóc và hỗ trợ đối với học sinh gặp khó khăn mà còn giúp thúc đẩy môi trường học tập tích cực và linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển và tiến bộ của tất cả các học sinh. Đây là một bước quan trọng trong việc xây dựng một cộng đồng học thuật đồng thuận và đồng lòng.
3. Số lần xét công nhận tốt nghiệp một năm tăng lên ra sao?
Dựa theo Điều 3 của quy chế xét công nhận tốt nghiệp THCS, theo Thông tư 31/2023/TT-BGDĐT, quy định về số lần xét công nhận tốt nghiệp trong một năm được trình bày chi tiết như sau:
- Đối với các cơ sở giáo dục thực hiện chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học cơ sở: Trong năm có học sinh học hết lớp 9, tổ chức xét công nhận tốt nghiệp được thực hiện tối đa 02 (hai) lần. Lần xét công nhận tốt nghiệp thứ nhất sẽ diễn ra ngay sau khi kết thúc năm học, mang đến cơ hội cho học sinh chứng minh thành tích và kiến thức đã đạt được trong suốt năm học. Lần xét công nhận tốt nghiệp thứ hai (nếu có) sẽ được tiến hành trước khi năm học mới bắt đầu, tạo điều kiện cho học sinh có thêm cơ hội để đạt được công nhận tốt nghiệp và chuẩn bị cho các thách thức của khóa học tiếp theo.
- Đối với các cơ sở giáo dục thực hiện chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở: Trong năm có học sinh học hết lớp 9, tổ chức xét công nhận tốt nghiệp ít nhất 01 (một) lần, và quy trình này sẽ diễn ra ngay sau khi kết thúc năm học. Điều này thể hiện sự linh hoạt và hiệu quả trong việc đánh giá thành tích của học sinh thường xuyên cấp trung học cơ sở, đồng thời giúp họ nhanh chóng nhận được công nhận tốt nghiệp và chuẩn bị cho những thách thức trong tương lai.
* Quy định về số lần xét công nhận tốt nghiệp cấp THCS trong năm học 2023-2024, theo Điều 3 Quy chế kèm theo Quyết định 11/2006/QĐ-BGD&ĐT, được mô tả như sau:
- Học sinh THCS sẽ được xét công nhận tốt nghiệp một lần trong mỗi năm học, ngay sau khi kết thúc năm học, theo biên chế năm học của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
- Học viên tham gia Chương trình Giáo dục thường xuyên THCS (gọi tắt là bổ túc THCS) sẽ chịu số lần xét công nhận tốt nghiệp trong một năm do uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định, theo sự ủy nhiệm của sở giáo dục và đào tạo.
Tính đến ngày 15/02/2024, quy định mới đã điều chỉnh số lần xét công nhận tốt nghiệp trong một năm đối với các cơ sở giáo dục thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học cơ sở, nâng cấp từ 01 lần/năm lên thành không quá 02 lần/năm. Điều này thể hiện sự linh hoạt và phản ánh sự quan tâm đặc biệt đến quá trình đánh giá học tập của học sinh, tạo điều kiện cho họ phát triển một cách toàn diện và có cơ hội xét công nhận tốt nghiệp một cách công bằng và minh bạch.
4. Tốt nghiệp trung học xơ sở thì học sinh được xếp loại thế nào?
Theo Điều 8 của Quy chế được ban hành theo Quyết định 11/2006/QĐ-BGD&ĐT, hiện nay kết quả tốt nghiệp tại các cơ sở giáo dục được phân loại thành 3 hạng là giỏi, khá, và trung bình, dựa trên xếp loại hạnh kiểm và xếp loại học lực. Trong trường hợp người học không được xếp loại hạnh kiểm, chỉ xét dựa trên kết quả xếp loại học lực.
Tuy nhiên, theo quy chế mới có hiệu lực từ ngày 15/02/2024, không còn áp dụng xếp loại học sinh khi tiến hành xét tốt nghiệp THCS. Thay vào đó, hệ thống chỉ cấp bằng tốt nghiệp trung học cơ sở cho học sinh khi họ đạt được các điều kiện cần thiết để được công nhận tốt nghiệp. Thay đổi này được chi tiết và quy định tại Điều 9 của Quy chế kèm theo Thông tư 31/2023/TT-BGDĐT.
Bước đi này thể hiện sự chú trọng đến khía cạnh toàn diện của đánh giá học tập và rèn luyện, không chỉ dựa vào các hạng loại mà còn tập trung vào việc đảm bảo rằng học sinh có đủ kỹ năng và kiến thức để chứng minh khả năng của mình khi chuyển sang giai đoạn học vấn mới. Điều này giúp tạo ra một hệ thống đánh giá công bằng và đồng thuận hơn, khuyến khích sự phát triển toàn diện của học sinh.
Ngoài ra, có thể tham khảo: 1 năm có mấy đợt xét công nhận tốt nghiệp trung học cơ sở. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.