Điều kiện để trở thành thuyền viên làm việc trên tàu biển Việt Nam?

1. Sức khỏe và tuổi tác:

Sức khỏe và tuổi tác là hai yếu tố quan trọng mà mỗi thuyền viên cần xem xét khi chuẩn bị gia nhập ngành hàng hải. Sức khỏe không chỉ đề cập đến tình trạng vật lý mà còn bao gồm cả tâm thần và khả năng chống chọi với các bệnh truyền nhiễm. Một thuyền viên cần phải đảm bảo rằng sức khỏe của mình ổn định không bị ảnh hưởng bởi các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc trên tàu

Ngoài ra, tuổi tác cũng là một yếu tố quan trọng. Mặc dù không có quy định chung cho mọi tình huống nhưng từng vị trí có thể đặt ra các giới hạn về độ tuổi tối thiểu và tối đa cho thuyền viên. Ví dụ, các học viên thường được yêu cầu có độ tuổi từ 16 đến 22 để đăng ký trong khi thuyền viên cần phải từ 18 đến 60 tuổi. Điều này giúp đảm bảo rằng những người tham gia vào công việc hàng hải đều đủ tuổi trưởng thành và có khả năng  vật lý phù hợp để thích nghi với môi trường làm việc khắc nghiệt trên biển.

Trên tàu biển Việt Nam thì những thuyền viên của tàu biển bao gồm: Thuyền trưởng, đại phó, sỹ quan boong ( phó hai, phó ba), máy trưởng, máy hai, sỹ quan máy (máy ba, máy tư), thuyền phó hành khách, sỹ quan thông tin vô tuyến, sỹ quan kỹ thuật điện, sỹ quan an ninh tàu biển, sỹ quan máy lạnh, thủy thủ trưởng, thủy thủ phó, thủy thủ trực ca, thợ máy chính, thợ máy trực ca, thợ kỹ thuật điện, nhân viên thông tin vô tuyến, quản trị, bác sỹ hoặc nhân viên y tế, phục vụ viên, bếp trưởng, cấp dưỡng, tổ trưởng phục vụ hành khách, nhân viên phục vụ hành khách, tổ trưởng phục vụ bàn, nhân viên phục vụ bàn, quản lý kho hành lý, thợ giặt là, kế toán, thủ quỹ, nhân viên bán hàng, nhân viên bán vé, trật tự viên, thợ máy lạnh và thợ bơm. Tùy thuộc vào loại tàu mà đặc tính kỹ thuật mà mục đích sử dụng, chủ tàu bố trí các chức danh phù hợp với định biên của tàu. 

2. Học vấn và chứng chỉ chuyên môn:

Trong lĩnh vực học vấn thì các yêu cầu về trình độ thường được điều chỉnh dựa trên từng vị trí cụ thể. Ví dụ như đối với vai trò của học viên quy định yêu cầu tối thiểu là tốt nghiệp Trung học phổ thông hoặc cao đẳng nghề. Trong khi đó , để trở thành một thuyền viên bạn cần có bằng tốt nghiệp  cao đẳng hoặc đại học trong ngành hàng hải.

Ngoài ra, chứng chỉ chuyên môn cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình đánh giá. Ví dụ như thuyền viên phải có các chứng chỉ chuyên môn phù hợp với vị trí của họ được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền. Đối với học viên thì chứng chỉ sơ cấp nghề hàng hải là bắt buộc, trong khi đó thuyền viên cần có các chứng chỉ như cao cấp nghề hàng hải và chứng chỉ an toàn và phòng cháy chữa cháy trên tàu biển. Điều này nhằm đảm bảo rằng những người làm việc trong ngành này đều có kiến thức và kỹ năng cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ một cách an toàn và hiệu quả.

3. Các điều kiện khác:

Đối với việc cấp quốc tịch, một trong những điều quan trọng nhất là thuyền viên phải là công dân Việt Nam, điều này không chỉ là một điều kiện cần mà còn là một yếu tố không thể bỏ qua. 

Đồng thời, trong quá trình xét duyệt lý lịch tư pháp thì thuyền viên cũng không được phép có bất kỳ tiền án hay tiền sự nào liên quan đến các tội ác điều này nhấn mạnh sự đáng tin cậy và tính pháp lý của họ. Ngoài ra, phẩm chất đạo đức cũng được coi trọng với yêu cầu cao cả về trung thực, liêm chính và tinh thần trách nhiệm. Điều này đảm bảo rằng thuyền viên không chỉ là một công dân tốt mà còn là một thành viên đáng tin cậy và đáng kính trọng trong cộng đồng.

Lưu ý về trách nhiệm của người quan trọng nhất tàu là thuyền trưởng: Thuyền trưởng người chỉ huy cao nhất trên phương tiện hoặc đoàn phương tiện và có trách nhiệm như sau:

Quản lý, bảo đảm an toàn về người, phương tiện và tài sản trên phương tiện; nắm vững tình trạng kỹ thuật, thời hạn hoạt động và chu kỳ sửa chữa của phương tiện. Đối với thuyền trưởng phương tiện mang cấp VR- SB thì phải lập phương án tập luyện về cứu sinh, cứu hỏa, cứu thủng và tổ chức huấn luyện, hướng dẫn việc sử dụng thiết bị cứu sinh, cứu hỏa, cứu thủng cho thuyền viên mới ngay sau khi xuống phương tiện; mỗi quý, tổ chức tập luyện về cứu sinh, cứu hỏa, cứu thủng phương tiện ít nhất một lần cho thuyền viên. 

Quản lý sổ nhật ký hành trình, danh bạ thuyền viên, danh sách hành khách (nếu có) và sổ sách, giấy tờ cần thiết khác của phương tiện,tổ chức việc ghi chép và thường xuyên kiểm tra việc ghi chép sổ sách. Hàng ngày phải ký xác nhận nội dung nhật ký hành trình theo quy định. Tổ chức giao nhận hàng hóa, phục vụ hành khách theo lệnh điều động hoặc hợp đồng vận chuyển và các quy định hiện hành. Tổ chức phân công, giám sát, đôn đốc thuyền viên hoàn thành nhiệm vụ. Trường hợp phương tiện có nhiều hơn một thuyền phó thì trách nhiệm của từng thuyền phó do thuyền trưởng phân công cụ thể. Chỉ được đón, trả khách xếp dỡ hàng hóa ở những nơi đã quy định, trừ trường hợp gặp nạn hoặc bất khả kháng...

4. Quy trình đăng ký làm thuyền viên:

Hồ sơ cần nộp để đăng ký và cấp số thuyền viên: Tổ chức cá nhân nộp một bộ hồ sơ trực tiếp hoặc gửi qua hệ thống bưu chính đến một trong các cơ quan đăng ký gồm:

- Tờ khai đề nghị cấp Sổ thuyền viên theo mẫu

- Bản sao chụp kèm theo bản gốc hoặc bản sao chứng thực Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn đối với các chức danh trong khung định biên an toàn tối thiểu; bản sao chứng thực chứng chỉ hành nghề và giấy chứng nhận huấn luyện an toàn cơ bản đối với các chức danh không có trong khung định biên an toàn tối thiểu.

Quy trình đăng ký thuyền viên đòi hỏi tuân thủ theo một loạt các bước cụ thể và mô tả chi tiết. Đầu tiên, thủ tục bắt buộc yêu cầu thuyền viên nộp hồ sơ đăng ký theo quy định được quy định tại Cục hàng hải Việt Nam. Sau đó, một phần không thể thiếu trong quá trình này là khám sức khỏe. Thuyền viên phải chịu trách nhiệm theo các tiêu chuẩn quy định và phải đạt được kết quả sức khỏe tốt để tiếp tục các bước tiếp theo.

Tiếp theo là thi sát hạch là một phần quan trọng khác của quá trình này. Thuyền viên cần phải vượt qua các bài thi liên quan đến kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ, tuân thủ theo các quy định đặc biệt được đề ra. Chỉ khi đã hoàn thành các bước trên một cách thành công thì thuyền viên mới có thể tiếp tục với phần tiếp theo của quá trình.

Cuối cùng là sau khi thuyền viên đã vượt qua các bước trên thì họ sẽ được cấp chứng chỉ chuyên môn và sổ thuyền viên. Đây là bước quan trọng cuối cùng đánh dấu sự hoàn tất của quá trình đăng ký. Chứng chỉ và sổ thuyền viên là tài liệu chứng minh cho quá trình hợp pháp và đủ điều kiện của thuyền viên để hoạt động trong lĩnh vực này. Điều này không chỉ là một bước quan trọng để bảo đảm tính an toàn trên biển mà còn là một yêu cầu cần thiết theo luật pháp.

Lưu ý về việc đăng ký thuyền viên và cấp sổ thuyền viên: 

- Thuyền viên Việt Nam làm việc trên tàu biển Việt Nam, tàu biển nước ngoài và thuyền viên nước ngoài làm việc trên tàu biển Việt Nam phải đăng ký với cơ quan đăng ký thuyền viên và được cấp sổ thuyền viên. 

- Cơ quan đăng ký thuyền viên bao gồm: Chi cục Hàng hải Việt Nam tại thành phố Hải Phòng và thành phố Hồ Chí Minh; Các Cảng vụ Hàng hải: QUảng Ninh, Thái Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, QUy NHơn, Nha Trang, Vũng Tàu, Cần Thơ, Kiên Giang, Cà Mau, Đồng Tháp. Cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam quyết định bổ sung Cảng vụ hàng hải thực hiện việc đăng ký thuyền viên khi cần thiết.

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau: Thủ tục đăng ký và cấp sổ thuyền viên 

Bài viết trên luật Minh Khuê đã gửi tới bạn đọc chi tiết về vấn đề: Điều kiện để trở thành thuyền viên làm việc trên tàu Việt Nam. Bạn đọc có bất kỳ thắc mắc về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn cụ thể.