1. Độ pH là gì?
pH là chỉ số đo hoạt động của các ion hidro trong dung dịch. Nếu lượng ion H+ trong dung dịch nhiều, hoạt động mạnh thì dung dịch đó mang tính axit, ngược lại nếu lượng ion H+ thấp thid dung dịch đó coa tính base.
Trường hợp lượng hdro H+ cân bằng với lượng hidroxit OH- thì dung dịch đó trung tính, độ pH khi đó xấp xỉ 7.
Ngoài ra pH được định nghĩa là các logarit âm của nồng độ ion hidro chạy từ 0 đên 14.
2. Ảnh hưởng của độ pH tới đời sống
- pH ảnh hưởng đến vị nước.
- Nguồn nước có pH > 7 thường chứa nhiều ion nhóm cacbonat và bicacbonat ( do chảy qua nhiều tầng đất đá ) . Nguồn nước có pH < 7 thường chứa nhiều ion gốc axit. Bằng chứng dễ thấy nhất liên quan giữa độ pH và sức khỏe con người là nó làm hỏng men răng
- pH của nước có liên quan đến tính ăn mòn thiết bị, đường ống dẫn nước và dụng cụ chứa nước. Đặc biệt trong môi trường pH thấp, khả năng khử trùng của Clo sẽ mạnh hơn. Tuy nhiên khi pH > 8,5 nếu trong nước có hợp chất hữu cơ thì việc khử trung Clo sẽ dễ tạo thành hợp chất gây ung thư.
- Ảnh hưởng của pH tới sức khỏe: Trong nước uống pH ảnh hưởng tới sức khỏe đặc biệt đên hệ men tiêu hóa. Tuy nhiên tính axit của nước có thể làm gia tăng các ion kim loại từ các vật chứa, gián tiếp ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
- Nguyên nhân làm cho nước có pH thấp: nước manh tính axit ( pH thấp ) thường do các nguyên nhân địa lý gây ra.
3. Cách xác định độ pH chính xác
3.1. Sử dụng quỳ tím
Giấy quỳ tím hoặ trung tính thay đổi màu sắc:
- Từ quỳ tím ban đầu chuyển sang màu đỏ để xác định dung dịch là axit.
- Chuyển từ màu quỳ tím sang màu xanh nếu dung dịch đó là kiềm.
Giấy quỳ tím có chứa từ 10 đến 15 loại thuốc nhuồm khác nhau bao gồm azolitmin, leucazolitmin, leucoorcerin,...
3.2. Sử dụng máy đo pH
Là phương pháp xác định độ pH chính xác nhất hiện nay. Những loại máy đo pH hiện nay xác định đến 2 con số thập phân giá trị pH.
3.3. Sử dụng bút đo pH
Đây là phương pháp đang được ứng dụng rộng rãi để đo độ pH, hiện tại bút đo ph được phân thành hai loại:
- Bút đo pH đất: là loại bút chuyên đo độ pH của nhiều loại đất khác nhau. Việc xác định pH đất giúp ta tìm hiểu được đây là loại đất nào, thích hợp với loại cây trồng nào.
- Bút đo pH nước: là loại bút chuyên đo ph dung dịch bằng cahs nhúng đầu dò vào dung dịch. Sau ít phút bút sẽ hiển thị chính xác độ pH trong dung dịch đó. Đây là cách đo độ kiềm trong dung dịch được nhiều người sử dụng nhất.
3.4. Sử dụng test sera
Đây là thương hiệu nổi tiếng của Đức chuyên sản xuất các thiêt bị tết nước như kiểm tra nồng độ NO2, NO3, nước cứng và độ pH. Kiêm tra nhanh nồng độ pH các môi trường nước nuôi thủy sản như tôm, cá và thực vật thủy sinh. và chỉ kiểm tra được nồng độ pH của một vài môi trường nước nuôi thủy sản và không kiểm tra được các loại dung dịch khác.
4. Độ pH của một số dung dịch phổ biến
- Độ pH của nước
Dung dịch phổ biến nhất trên trái đất vì trái đất có đến 3/4 là đại dương cũng như con người, tỷ trọng nước chiếm đến 70% và hơn hết là chúng ta không thể sống nếu không bổ sung nước trong vòng 24 giờ. Nước có nhiều loại như nước ngọt, nước mặn và nước phèn. Vị ngọt trong nước là do pH quyết định. Mỗi loại nước chứa độ pH riêng ví dụ:
- Độ pH nước tinh khiết là 7, nhưng lưu ý độ pH này chỉ là nước sạch và được xử lý bằng các phương pháp lọc.
- Theo tiêu chuẩn, pH của nước sử dụng cho sinh hoạt là 6,0 - 8,5 của nước ăn uống là 6,5 - 8,5.
- pH của đất
Bộ nông nghiệp Hoa Kỳ - dịch vụ bảo tồn tài nguyên thiên nhiên đã phân loại phạm vi pH đất như sau:
| Tên | Phạm vi pH |
| siêu axit | < 3,5 |
| cực kì axit | 3,5 - 4,4 |
| axit rất mạnh | 4,5 |
| axit mạnh | 5,1 - 5,5 |
| axit vừa phải | 5,6666.0 |
| có tính axit nhẹ | 6,1 - 6,5 |
| trung tính | 6,6777.3 |
| hơi kiềm | 7,4 - 7,8 |
| kiềm vừa phải | 7,9 - 8,4 |
| kiềm mạnh | 8,5 |
| kiềm rất mạnh | > 9,0 |
Còn ở Việt Nam có địa hình đa dạng nên có rất nhiều loại đất khác nhau. Một số loại đất thông dụng nhất là:
- Đất kiềm là đất có nồng độ pH lớn hơn 7. đây là loại đất phổ biên ở miền Tây Nam Bộ. Đặc điểm của loại đất này là ít chất dinh dường, không thích hợp trồng trọt các loại cây công nghiệp.
- Đất trung tính là đất có độ pH bằng 7, đây là loại đất thích hợp với nhiều loại cây trồng nhiệt đới mà tiêu biểu nhất là cây lúa nước.
- Đất chua là đất có độ pH nhỏ hơn 7, nnhưngcaay trông thích hợp với đất có độ pH từ 4 đến 7. Nếu pH < 4 là loại đất phèn.
- Độ pH của axit
Axit có độ pH từ 0 đến 7. Những hóa chất có tính axit phổ biến thường gặp trong phong thí nghệm là HCl, H2SO4
- Độ pH của sữa rửa mặt
Thành phần của sữa rửa mặt có chứa một nguyên tố hóa học là lưu huỳnh ( S ) mà lưu huỳnh thường tồn tại dưới dạng hợp chất axit. Như vậy nồng độ pH trong sữa rửa mặt phải nhỏ hơn 7 và lý tưởng nhất là từ 6 đến 6,5.
- Độ pH của nước tiểu
Nước tiểu của mỗi người có nồng độ pH khác nhau. Việc xác định nồng độ nước tiểu giúp kiểm tra sức khỏe và phát hiện các loại bện như suy thận, đái tháo đường, sỏi thận và đặc biệt là bệnh viêm dạ dày do virus HP gây ra.
Thông thường một người trưởng thành có độ pH trong nước tiểu khoảng 4,6 đến nhỏ hơn 8.
- Độ pH của base
Base hay còn gọi là kiềm có độ pH từ 8 đến pH 14, những hóa học mạnh tính base phổ biến gồm có NaOH, KOH,..
- Độ pH của máu
Máu chảy qua tĩnh mạch của chúng ta phải có độ pH giữa 7,35 và 7, 45. Vượt quá phạm vi này chỉ bằng một phần mười đơn vị pp có thể gây tử vong.
5. Độ pH bao nhiêu là tốt? Nên uống nước có độ pH bao nhiêu?
Nếu cơ thể mất đi tính kiềm mà chuyển sang tính axit thì lượng axit thừa trong có thể sẽ gây ra các bệnh mãn tính như ung thư, tiểu đường , các bệnh về dạ dày, đường ruột,..
Theo khuyến nghị của tổ chức y tế thế giới thì mọi người nên uống nước độ pH từ 6,5 đến 8,5 để đảm bảo an toàn cho sức khỏe, khoảng này tương đương với nước có tính kiềm.
Ba cách cân bằng độ pH trong cơ thể
- Ăn nhiều rau, củ , quả xanh
Trong rau củ có chứa tính kiềm giúp trung hòa lượng axit dư thừa trong cơ thể, bổ sung nhiều vitamin cần thiết để cơ thể khỏe mạnh. MỘt só loại thực phẩm giàu tính kiềm bạn nên thường xuyên ăn.
- Cải bó xôi ( rau bina, rau chân vịt ): trong cải bó xôi có rất nhiều chất diệp lục giúp kiềm hóa cơ thể hiệu quả.
- Ơt chuông: có tính kiềm rất cao, ăn ớt chuông thường xuyên sẽ giúp kiềm hóa cơ thể, tăng cường miễn dịch, giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường, ưng thư,..
- Cần tây: tính kiềm tronng cần tây cao, đồng thời trong cần tay có chấ coumarin và chất phtalic giúp giảm nguy cơ ung thư và giảm hàm lượng cholesterol xấu trong cơ thể.
- Bơ: mang tính kiềm mạnh giúp trung hòa axit dạ dày và ngăn chặn quá trình oxy hóa và giảm nguy cơ mắc nhiều loại bệnh nguy hiểm khác.
- Ăn ít bột mì, đường thịt
Bạn chỉ nên tiêu thụ 40 - 50 gam protein mỗi ngày để kiểm soáy độ pH hiệu quả nhất. Nếu tiêu thụ quá mức có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe. Nguyên nhân là bột mì. thịt đường khi ăn nhiều quá sẽ dư thừa axit, gây viêm nhiễm trong cơ thể.
- Tăng cường vận động
Tập thể dục thường xuyên có thể làm giảm lượng axit dư thừa và tạo ra một môi trường cân bằng trong cơ thể. Chỉ với 5 phút đi bộ, bạn có thể tạo ra sự khác biệt to lớn cho sức khỏe mình bằng cách giảm nồng độ axit trong cơ thể và cân bằng độ pH.
Trên đây là bài viết của Luật Minh Khuê về nội dung liên quan độ pH là gì? Tính chất và độ pH của một số dung dịch nhất định. Hy vọng bài viết hưu ích đối với bạn đọc. Trân trọng cảm ơn!