Xin chào luật Minh Khuê, tôi có câu hỏi xin được giải đáp: Thưa luật sư, em 15 tuổi , em muốn mở cửa hàng kinh doanh. Vậy em có đủ tuổi mở chưa ạ ? Xin cám ơn.
Người gửi: T.H.T.N
Trả lời:
Với thị trường kinh doanh sôi động và hội nhập tại Việt Nam hiện nay, lứa tuổi để khởi nghiệp rất phong phú, đa dạng. Vậy ở độ tuổi nào một cá nhân có đủ năng lưc pháp luật và năng lực hành vi để thành lập doanh nghiệp? Đây là một câu hỏi mà rất nhiều các bạn trẻ và người ở độ tuổi trung niên đều có những thắc mắc tương tự. Trong nội dung bài viết này, Luật Minh Khuê sẽ đưa ra cho các bạn câu trả lời cụ thể liên quan tới quy định độ tuổi thành lập doanh nghiệp.
1. Cơ sở pháp lý
Nghị định 43/2010/NĐ-CP của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp
2. Nội dung phân tích
Cửa hàng kinh doanh là một hình thức được thành lập dưới dạng hộ kinh doanh cá thể.
Điều 49 Nghị định Nghị định 43/2010/NĐ-CP của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp quy định về hộ kinh doanh như sau:
"Điều 49. Hộ kinh doanh
1. Hộ kinh doanh do một cá nhân là công dân Việt Nam hoặc một nhóm người hoặc một hộ gia đình làm chủ, chỉ được đăng ký kinh doanh tại một địa điểm, sử dụng không quá mười lao động, không có con dấu và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh.
2. Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối và những người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, làm dịch vụ có thu nhập thấp không phải đăng ký, trừ trường hợp kinh doanh các ngành, nghề có điều kiện. Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quy định mức thu nhập thấp áp dụng trên phạm vi địa phương.
3. Hộ kinh doanh có sử dụng thường xuyên hơn mười lao động phải chuyển đổi sang hoạt động theo hình thức doanh nghiệp."
Khoản 1 Điều 50 Nghị định 43/2010/NĐ-CP của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp quy định về quyền thành lập hộ kinh doanh như sau:
"Điều 50. Quyền thành lập hộ kinh doanh và nghĩa vụ đăng ký của hộ kinh doanh
1. Công dân Việt Nam đủ 18 tuổi, có năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự đầy đủ; các hộ gia đình có quyền thành lập hộ kinh doanh và có nghĩa vụ đăng ký hộ kinh doanh theo quy định tại Chương này."
Như vậy,công dân Việt Nam đủ 18 tuổi, có năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự đầy đủ mới có quyền thành lập hộ kinh doanh. Đối với trường hợp của bạn, bạn mới 15 tuổi, nên không thể mở cửa hàng kinh doanh, vì chưa đáp ứng được điều kiện luật định để thành lập hộ kinh doanh.
3. Quy định độ tuổi thành lập doanh nghiệp như thế nào?
Theo quy định tại Điều 18 Luật Doanh nghiệp về quyền thành lập, góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp và quản lý doanh nghiệp của tổ chức, cá nhân nêu rõ:
“Tổ chức, cá nhân có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam theo quy định của Luật này, trừ các trường hợp tổ chức, cá nhân sau đây không có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam:
– Cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân sử dụng tài sản nhà nước để thành lập doanh nghiệp kinh doanh thu lợi riêng cho cơ quan, đơn vị mình;
– Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức;
– Sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng trong các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp trong các cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân Việt Nam, trừ những người được cử làm đại diện theo ủy quyền để quản lý phần vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp;
– Cán bộ lãnh đạo, quản lý nghiệp vụ trong doanh nghiệp nhà nước, trừ những người được cử làm đại diện theo ủy quyền để quản lý phần vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp khác;
– Người chưa thành niên; người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc bị mất năng lực hành vi dân sự; tổ chức không có tư cách pháp nhân;
– Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, chấp hành hình phạt tù, quyết định xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị cấm hành nghề kinh doanh, đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định, liên quan đến kinh doanh theo quyết định của tòa án; các trường hợp khác theo quy định của pháp luật về phá sản, phòng, chống tham nhũng.
Trường hợp cơ quan đăng ký kinh doanh có yêu cầu, người đăng ký thành lập doanh nghiệp phải nộp phiếu lý lịch tư pháp cho cơ quan đăng ký kinh doanh.”
Lưu ý: Người thành niên theo quy định của bộ Luật Dân sự năm 2015 đã nêu rõ:
– Người thành niên là người từ đủ mười tám tuổi trở lên.
– Người thành niên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừ trường hợp quy định tại các Điều 22, 23 và 24 của Bộ luật này.
4. Bao nhiêu tuổi thì được thành lập công ty?
Khoản 1 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định:
“1. Tổ chức, cá nhân có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam theo quy định của Luật này, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.”
Trong khi đó, điểm khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020, một trong những trường hợp không có quyền quản lý và thành lập doanh nghiệp là:
Người chưa thành niên; người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; người bị mất năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; tổ chức không có tư cách pháp nhân;
Theo khoản 1 Điều 21 Bộ luật dân sự 2015, người chưa thành niên là người chưa đủ 18 tuổi.
Như vậy, cá nhân đủ 18 tuổi sẽ có quyền thành lập và quản lý công ty.
Bên cạnh đó, khoản 3 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định như sau:
"3. Tổ chức, cá nhân có quyền góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp vào công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh theo quy định của Luật này, trừ trường hợp sau đây:
a) Cơ quan nhà nước, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân sử dụng tài sản nhà nước góp vốn vào doanh nghiệp để thu lợi riêng cho cơ quan, đơn vị mình;
b) Đối tượng không được góp vốn vào doanh nghiệp theo quy định của Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức, Luật Phòng, chống tham nhũng.”
Đối với trường hợp góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp vào doanh nghiệp, pháp luật doanh nghiệp không giới hạn đổ tuổi tham gia. Vì vậy, người thành niên hay người chưa thành niên đều có quyền góp vốn và công ty.
Như vậy, người dưới 18 tuổi không có quyền thành lập, quản lý nhưng lại có quyền góp vốn vào công ty.
5. Người dưới 18 tuổi có được thừa kế công ty
Thừa kế công ty có thể được hiểu là thừa kế phần vốn góp, cổ phần và/hoặc quản lý, điều hành công ty.
Theo khoản 2, 3, 4 Điều 21 Bộ Luật Dân sự 2015, việc thừa kế phần vốn góp, cổ phần của người dưới 18 tuổi sẽ thông qua người đại diện, cụ thể:
- Giao dịch dân sự của người chưa đủ sáu tuổi do người đại diện theo pháp luật của người đó xác lập, thực hiện.
- Người từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười lăm tuổi khi xác lập, thực hiện giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, trừ giao dịch dân sự phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi.
- Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự, trừ giao dịch dân sự liên quan đến bất động sản, động sản phải đăng ký và giao dịch dân sự khác theo quy định của luật phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý.
Đối với trường chủ sở hữu công ty TNHH 1 thành viên mất, theo khoản 3 Điều 78 Luật Doanh nghiệp 2020 quy định, trường hợp chủ sở hữu công ty là cá nhân chết thì người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật là chủ sở hữu công ty hoặc thành viên công ty.
Nếu chủ sở hữu công ty chỉ có duy nhất người thừa kế là người dưới 18 tuổi thì theo quy định của luật doanh nghiệp, người này không thể trở thành chủ sở hữu công ty.
Căn cứ Điều 52, khoản 2 Điều 136 Bộ Luật Dân sự 2015, người giám hộ sẽ là người đại diện theo pháp luật của người thừa kế dưới 18 tuổi, cụ thể theo thứ tự như sau:
- Anh/chị ruột;
- Ông bà nội/ngoại;
- Bác ruột, chú ruột, cô ruột, cậu ruột, gì ruột.
Những người này sẽ là người đại diện theo pháp luật của người thừa kế dưới 18, thay thế, đại diện cho họ trở thành chủ sở hữu công ty cho đến họ đủ 18 tuổi.
Như vậy, để đứng ra thành lập và quản lý công ty thì cá nhân phải đủ 18 tuổi. Nếu dưới 18 tuổi, cá nhân có thể góp vốn, mua cổ phần công ty thông qua người đại diện theo pháp luật
Câu hỏi: Dạ em xin hỏi luật sư ạ: Năm nay em 15 tuổi và em có người bên nước ngoài vô tình gửi tặng em kim cương và họ ngỏ ý muốn em bán kim cương cho họ lấy tiền lời nhưng em chưa đủ tuổi đăng ký kinh doanh thì còn cách nào để bán được không?
Trả lời:
Trên cơ sở câu hỏi và thông tin bạn cung cấp, luật sư trả lời như sau:
Bạn mới 15 tuổi chưa đủ điều kiện để kinh doanh đá quý (kim cương) theo quy định của pháp luật bởi:
Theo quy định của pháp luật thì kinh doanh kim cương (đá quý) là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, chủ thể kinh doanh phải là thương nhân có đăng ký kinh doanh mặt hàng đá quý, ngoài ra còn cần phải đáp ứng điều kiện về cơ sở vật chất, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Trong khi đó, Luật Doanh nghiệp 2014 quy định người thành lập doanh nghiệp phải có đầy đủ năng lực hành vi dân sự. Người có đầy đủ năng lực hành vi dân sự theo Điều 20 Bộ luật Dân sự 2015 là người đủ 18 tuổi và không thuộc trường hợp bị mất, hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Như vậy, tuổi của bạn chư đủ điều kiện kinh doanh đá quý.
Trên đây là ý kiến tư vấn của Luật sư đối với câu hỏi của bạn. Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì chưa rõ ràng, có thể gây nhầm lẫn hoặc khiến bạn chưa hiểu hết vấn đề, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của bạn.
Trân trọng cảm ơn!
Trên đây là thư tư vấn của chúng tôi gửi đến bạn.
Chúng tôi hy vọng rằng, ý kiến tư vấn của chúng tôi sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà bạn đang quan tâm. Trên từng vấn đề cụ thể, nếu bạn cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn của chúng tôi, xin hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi theo địa chỉ email Tư vấn pháp luật doanh nghiệp qua Email hoặc qua Tổng đài luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến: 1900.6162.
Trân trọng./.
Bộ phận tư vấn luật doanh nghiệp
