1. Đoàn viên là gì?
Theo Điều 1 Điều lệ Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh khóa XI có quy định tại chương I Đoàn viên như sau:
"Điều 1: 1. Đoàn viên Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là thanh niên Việt Nam tiên tiến, phấn đấu vì mục đích, lý tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc; có lối sống lành mạnh, cần kiệm, trung thực; tích cực, gương mẫu trong học tập, lao động, hoạt động xã hội và bảo vệ Tổ quốc, gắn bó mật thiết với thanh niên; chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật của Nhà nước và Điều lệ Đoàn."
Như vậy Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị – xã hội của thanh niên, do thanh niên và vì thanh niên, do đó Đảng trực tiếp giao cho Đoàn giáo dục, giúp đỡ từ những thanh niên tiên tiến trở thành đoàn viên, từ những đoàn viên ưu tú trở thành đảng viên. Vì vậy, Đoàn là tổ chức quần chúng gần Đảng nhất – Đảng cho phép tổ chức Đoàn được thay mặt như một đảng viên chính thức khi giới thiệu đoàn viên ưu tú để Đảng xem xét kết nạp vào Đảng… Đoàn luôn tuyên truyền giáo dục, giới thiệu để thanh niên ngày càng hiểu sâu về bản chất của Đảng, đóng góp ý kiến cho Đảng, phê bình cán bộ, tích cực tham gia cuộc vận động xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh theo tinh thần nghị quyết TW VI (lần 2) và tích cực hưởng ứng, học tập, nghiên cứu, thực hiện tốt cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Chính vì thế vai trò và trách nhiệm của đoàn viên thanh niên trong mọi thời đại đặc biệt trong thời đại mới là vô cùng lớn lao và quan trọng.
2. Quá trình hình thành phát triển
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện. Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu vì mục đích, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Được xây dựng, rèn luyện và trưởng thành qua các thời kỳ đấu tranh cách mạng, Đoàn đã tập hợp đông đảo thanh niên phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng, cống hiến xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Bước vào thời kỳ mới, Đoàn tiếp tục phát huy những truyền thống quý báu của dân tộc và bản chất tốt đẹp của mình, xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước, tự cường dân tộc; kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; có đạo đức cách mạng, ý thức chấp hành pháp luật, sống có văn hóa, vì cộng đồng; có năng lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khỏe, tri thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp trong lao động tập thể, trở thành những công dân tốt của đất nước; xung kích, sáng tạo làm chủ khoa học công nghệ tiên tiến, vươn lên ngang tầm thời đại. Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh kế tục trung thành, xuất sắc sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh; thường xuyên bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng; tổ chức động viên đoàn viên, thanh niên cả nước đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là thành viên của hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và Pháp luật của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Đoàn phối hợp với các cơ quan Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể, tổ chức kinh tế, xã hội, các tập thể lao động và gia đình chăm lo giáo dục, đào tạo và bảo vệ thanh thiếu nhi; tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tích cực tham gia vào việc quản lý nhà nước và xã hội. Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đoàn kết, phát triển quan hệ hữu nghị, hợp tác bình đẳng với các tổ chức thanh niên tiến bộ, thanh niên và nhân dân các nước trong cộng đồng quốc tế phấn đấu vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, vì tương lai và hạnh phúc của tuổi trẻ.
3. Vai trò và trách nhiệm người Đoàn viên
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là thành viên trong hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến phát và Pháp luật của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam. Trong hệ thống này Đảng là người lãnh đạo, Đoàn là một trong các tổ chức thành viên. Khi nhắc đến đoàn viên thanh niên, ai cũng biết rằng đây là lực lượng xung kích, năng động, sáng tạo. Đoàn viên thanh niên được thừa hưởng nhiều giá trị tốt đẹp của các thế hệ cha anh đi trước, đó là truyền thống yêu nước nồng nàn, cần cù, anh hùng, sáng tạo, lạc quan, thương người, vì nghĩa, … Chính vì lẽ đó, bản thân đoàn viên thanh niên ý thức rõ hơn ai hết vai trò và trách nhiệm của mình trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Đoàn viên thanh niên phải là những người trẻ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Trước mọi âm mưu của các thế lực thù địch, đoàn viên thanh niên phải thật sự tỉnh táo, bằng cách này hay cách khác, chúng ta phải chiến thắng tất cả. Mặt khác, chúng ta cần xác định cho mình những giá trị sống đích thực. Bởi, một khi đoàn viên thanh niên có định hướng đúng, đoàn viên thanh niên sẽ sống đúng và làm đúng. Tuổi trẻ phải ra sức “phấn đấu trở thành những thanh niên thời đại mới có tâm trong, trí sáng, hoài bão lớn”.
– Đối với Đảng: Đoàn hoạt động dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, là đội dự bị tin cậy của Đảng, nguồn cung cấp cán bộ theo yêu cầu nhiệm vụ chính trị của Đảng.
– Đối với Nhà nước: Đoàn là chỗ dựa vững chắc của Nhà nước trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Đoàn phối hợp với các cơ quan Nhà nước, các đoàn thể và tổ chức xã hội chăm lo giáo dục, đào tạo và bảo vệ thanh thiếu nhi.
– Đối với Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh: Đoàn giữ vai trò là người phụ trách Đội và có trách nhiệm xây dựng tổ chức Đội, lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác thiếu nhi, tạo điều kiện về cơ sở vật chất và tài chính cho hoạt động của Đội.
4. Hình thức kỷ luật và Đoàn viên bị xóa tên khi nào?
Đối với đoàn viên có 3 hình thức kỷ luật: Khiển trách, cảnh cáo, khai trừ Mức độ áp dụng các hình thức kỷ luật của đoàn viên tương tự như áp dụng đối với cán bộ đoàn.
- Một số trường hợp không phải là hình thức kỷ luật
- Đình chỉ công tác, sinh hoạt, chức vụ
- Áp dụng đối với đoàn viên là: đình chỉ công tác, sinh hoạt đoàn.
- Đối với cán bộ đình chỉ công tác, đình chỉ chức vụ để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình kiểm tra và kết luận những vi phạm khuyết điểm có liên quan đến đoàn viên hoặc cán bộ đó, thời hạn đình chỉ không quá 3 tháng. Quá thời gian 3 tháng, chưa có kết luận kiểm tra, nếu thấy cần thiết có thể tiếp tục đình chỉ lần thứ 2 không quá 3 tháng. Thời hạn đình chỉ không được quá 6 tháng (kể cả thời gian gia hạn).
- Trong thời gian bị đình chỉ chức vụ, đình chỉ công tác phục vụ quá trình kiểm tra, người bị đình chỉ vẫn được hưởng lương, phụ cấp chức vụ (nếu có).
- Thẩm quyền đình chỉ công tác, sinh hoạt, chức vụ:
+ Tổ chức Đoàn nào có thẩm quyền kỷ luật cán bộ Đoàn, đoàn viên thì tổ chức đó có thẩm quyền đình chỉ sinh hoạt, chức vụ công tác, sau khi đã thống nhất với cấp ủy cấp quản lý cán bộ bị đình chỉ công tác.
+ Thẩm quyền đình chỉ sinh hoạt Đoàn của đoàn viên do cấp bộ Đoàn cấp trên trực tiếp của chi đoàn có đoàn viên bị đỉnh chỉ sinh hoạt ra quyết định.
- Xóa tên trong danh sách đoàn viên: Điều lệ Đoàn khóa XI quy định như sau: “Đoàn viên không tham gia sinh hoạt Đoàn hoặc không đóng Đoàn phí 3 tháng trong 1 năm mà không có lý do chính đáng thì hội nghị chi đoàn xem xét, quyết định xóa tên trong danh sách đoàn viên và báo cáo lên Đoàn cấp trên trực tiếp”.
Việc xóa tên trong danh sách đoàn viên được quy định tại Mục V Hướng dẫn 22HD/TWĐTN năm 2013 thực hiện Điều lệ Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh do Ban Chấp hành Trung ương ban hành, cụ thể như sau:
1. Chi đoàn xem xét quyết định xóa tên đoàn viên và báo cáo lên đoàn cấp trên trực tiếp đối với trường hợp đoàn viên không tham gia sinh hoạt đoàn hoặc không đóng đoàn phí ba tháng trong một năm mà không có lý do chính đáng.
2. Trường hợp đoàn viên thường xuyên đi học tập, lao động, công tác ở xa không quá 1 năm, trong thời gian đó đoàn viên có báo cáo với ban chấp hành chi đoàn và sau mỗi đợt đi về vẫn tham gia sinh hoạt, đóng đoàn phí đầy đủ và có những đóng góp cho hoạt động của chi đoàn thì không coi là bỏ sinh hoạt và không xóa tên trong danh sách đoàn viên.
Như vậy, việc xóa tên của Đoàn viên trong trường hợp đoàn viên không tham gia sinh hoạt đoàn hoặc không đóng đoàn phí 3 tháng/năm mà không có lý do chính đáng. Khi đó, đoàn viên bị xóa tên khỏi danh sách và không còn có tư cách đoàn viên, không còn đứng trong hàng ngũ của đoàn nữa.
Trên đây là bài chia sẻ Luật Minh Khuê về các quy định về Đoàn viên cũng như trường hợp Đoàn viên bị kỷ luật sẽ bị xóa tên như thế nào? Hy vọng bài viết trên giúp cho các bạn hiểu rõ hơn về Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Mọi thông tin góp ý xin vui lòng với chúng tôi qua số tổng đài 19006162 để được tư vấn và giải đáp. Cảm ơn các bạn đã theo dõi bài viết!