Mục lục bài viết
1. Bài đọc "Dòng sông mặc áo"
Dòng sông mặc áo
Dòng sông mới điệu làm sao
Nắng lên mặc áo lụa đào thướt tha
Trưa về trời rộng bao la
Áo xanh sông mặc như là mới may
Chiều trôi thơ thẩn áng mây
Cài lên màu áo hây hây ráng vàng
Đêm thêu trước ngực vầng trăng
Trên nền nhung tím trăm ngàn sao lên
Khuya rồi, sông mặc áo đen
Nép trong rừng bưởi lặng yên đôi bờ...
Sáng ra thơm đến ngẩn ngơ
Dòng sông đã mặc bao giờ áo hoa
Ngước lên bỗng gặp la đà
Ngàn hoa bưởi trắng nở nhòa áo ai...
(Nguyễn Trọng Tạo)
Điệu: Tỏ ra duyên dáng, kiểu cách
Hây hây: đỏ phơn phớt
Ráng: hiện tượng ánh sáng mặc trời lúc mọc hay lặn phản chiếu lên các đám mây, làm cho cả một khoảng trời sáng rực rỡ, nhuộm màu vàng đỏ hoặc hồng sẫm.
Ví dụ: Em thích hình ảnh:
"Nắng lên mặc áo lụa đào thướt tha
Trưa về trời rộng bao la
Áo xanh sông mặc như là mới may."
Các hình ảnh đó gợi ra sự mềm mại duyên dáng của dòng sông. Màu sắc ở đây cũng đẹp. Đó là màu đào của nắng mới lên, màu xanh của bầu trời buổi trưa cao rộng.
Nội dung chính Dòng sông mặc áo: Bài thơ miêu tả vẻ đẹp của dòng sông vào mỗi thời điểm trong ngày, như người ta mặc áo. Ban ngày nắng lên sông ửng hồng, trưa về xanh thẳm, chiều về thì sông có màu vàng của ráng chiều, còn đêm tối, sông lung linh ánh sáng trăng. Khuya, sông đen kịt, nhưng sáng ra thì ngập hương thơm của hoa.
2. Bố cục bài "Dòng sông mặc áo"
Có thể chia bài thơ thành 2 đoạn:
Đoạn 1: Từ đầu đến ngàn sao lên
Đoạn 2: Phần còn lại
3. Câu 1 (trang 119 sgk Tiếng Việt lớp 4 Tập 2) :
Câu 1
Vì sao tác giả nói là dòng sông "điệu"?
Phương pháp giải:
Con đọc kĩ toàn bài xem dòng sông có gì đặc biệt?
Lời giải chi tiết:
Tác giả nói dòng sông "điệu" vì nó cứ liên tục thay đổi màu sắc trong ngày, giống như con người đổi màu áo.
Câu 2 (trang 119 sgk Tiếng Việt lớp 4 Tập 2) :
Màu sắc của dòng sông thay đổi như thế nào trong ngày?
Phương pháp giải:
Con đọc kĩ toàn bài chú ý các chi tiết nhắc tới thời gian trong ngày và những từ ngữ chỉ màu sắc đi kèm.
Lời giải chi tiết:
Màu sắc của dòng sông thay đổi liên tục trong một ngày: buổi sáng sông mặc áo lụa đào, buổi trưa sông mặc áo xanh, chiều sông mặc áo màu vàng, tối áo của sông lấp lánh ánh trăng sao, khuya sông mặc áo đen, sáng ra sông mặc áo trắng màu hoa bưởi.
Câu 3 (trang 119 sgk Tiếng Việt lớp 4 Tập 2) :
Cách nói "dòng sông mặc áo" có gì hay?
Phương pháp giải:
Theo con dòng sông có biết mặc áo không? Cách nói này là sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
Lời giải chi tiết:
Cách nói "dòng sông mặc áo" là cách nói nhân hóa. Tác giả coi dòng sông như một cô gái luôn thay đổi những tấm áo màu. Cách nói này làm nổi bật sự thay đổi màu sắc của dòng sông theo thời gian, theo màu trời, màu cỏ cây....
Câu 4 (trang 119 sgk Tiếng Việt lớp 4 Tập 2)
Em thích hình ảnh nào trong bài? Vì sao?
Phương pháp giải:
Con suy nghĩ và trả lời.
Lời giải chi tiết:
Ví dụ: Em thích hình ảnh:
Nắng lên mặc áo lụa đào thướt tha
Trưa về trời rộng bao la
Áo xanh sông mặc như là mới may.
Các hình ảnh đó gợi ra sự mềm mại duyên dáng của dòng sông. Màu sắc ở đây cũng đẹp. Đó là màu đào của nắng mới lên, màu xanh của bầu trời buổi trưa cao rộng. Có thể nói trong bài thơ, có rất nhiều hình ảnh đẹp hình ảnh nào cũng đem đến cho em một cảm giác thích thú. Ví dụ: hình ảnh "sông mặc áo lụa đào" gợi nên một cảm giác về một dòng sông tươi mát, dịu dàng, êm trôi. Hay hình ảnh "Chiều trôi thơ thẩn áng mây - Cài lên màu áo hây hây ráng vàng" gợi lên một sự êm đềm lặng lẽ của một buổi chiều tĩnh lặng sắp tàn nhường chỗ cho một cảnh hoàng hôn huyền ảo sắp đến v.v...
Nội dung: Ca ngợi vẻ đẹp của dòng sông quê hương qua đó nói lên tình yêu tha thiết của tác giả đối với dòng sông quê mình.
4. Đọc mở rộng
a. Tìm đọc một bài thơ hoặc bài ca dao viết về:
Vẻ đẹp của con người.
Vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước.
Trả lời: Bài thơ "Đoàn thuyền đánh cá" - Huy Cận (vẻ đẹp của con người lao động)
b. Ghi chép từ ngữ, hình ảnh đẹp trong bài thơ hoặc bài ca dao vào nhật ký đọc sách.
Trả lời:
Mặt trời xuống biển như hòn lửa.
Sóng đã cài then, đêm sập cửa.
Thuyền ta lái gió với buồm trăng.
c. Cùng bạn chia sẻ:
Bài thơ hoặc bài ca dao đã đọc.
Nhật ký đọc sách.
Trả lời: Học sinh tự thực hiện
d. Thi nghệ sĩ nhí: Đọc và nói 1 - 2 câu bày tỏ tình cảm, cảm xúc của em về con người hoặc cảnh đẹp được nhắc đến trong bài thơ hoặc bài ca dao.
Trả lời: "Mặt trời xuống biển như hòn lửa"
Thật là một cảnh tượng đẹp lúc hoàng hôn, khi ngày sắp kết thúc. Mặt trời đỏ rực như hòn lửa.
5. Trắc nghiệm Tập đọc: Dòng sông mặc áo (có đáp án)
Câu 1: Con điền từ còn thiếu vào chỗ trống để hoàn thiện đoạn thơ sau:
ráng vàng xanh điệu lụa đào
Dòng sông mới___làm sao
Nắng lên mặc áo___thướt tha
Trưa về trời rộng bao la
Áo___sông mặc như là mới may
Chiều trôi thơ thẩn áng mây
Cài lên màu áo hây hây___
Đáp án:
"Dòng sông mới điệu làm sao
Nắng lên mặc áo lụa đào thướt tha
Trưa về trời rộng bao la
Áo xanh sông mặc như là mới may
Chiều trôi thơ thẩn áng mây
Cài lên màu áo hây hây ráng vàng"
Câu 2: Con điền từ còn thiếu vào chỗ trống để hoàn thiện đoạn thơ sau:
rừng bưởi áo đen vầng trăng nhung tím
Đêm thêu trước ngực____
Trên nền____trăm ngàn sao lên
Khuya rồi, sông mặc____
Nép trong____lặng yên đôi bờ…
Đáp án:
"Đêm thêu trước ngực vầng trăng
Trên nền nhung tím trăm ngàn sao lên
Khuya rồi, sông mặc áo đen
Nép trong rừng bưởi lặng yên đôi bờ…"
Đáp án đúng:
Các từ cần điền vào chỗ trống là: vầng trăng, nhung tím, áo đen, rừng bưởi
Câu 3: Con điền từ còn thiếu vào chỗ trống để hoàn thiện đoạn thơ sau:
nở nhòa thơm áo hoa la đà
Sáng ra____đến ngẩn ngơ
Dòng sông đã mặc bao giờ____
Ngước lên bỗng gặp____
Ngàn hoa bưởi trắng___áo ai
Đáp án:
"Sáng ra thơm đến ngẩn ngơ
Dòng sông đã mặc bao giờ áo hoa
Ngước lên bỗng gặp la đà
Ngàn hoa bưởi trắng nở nhòa áo ai"
Đáp án đúng:
Các từ cần điền vào chỗ trống là: thơm, áo hoa, la đà, nở nhòa
Câu 4: Trong bài thơ có bao nhiêu từ láy xuất hiện?
5 từ láy
6 từ láy
7 từ láy
8 từ láy
Đáp án:
Các từ láy xuất hiện trong bài thơ là: thướt tha, thơ thẩn, hây hây, ngẩn ngơ, la đà.
Vậy nên cả bài thơ có 5 từ láy xuất hiện.
Đáp án đúng: A.
Câu 5: Vì sao tác giả nói là dòng sông “điệu”?
Bài tập trắc nghiệm Dòng sông mặc áo lớp 4 có đáp án
vì dòng sông uốn lượn quanh co như hình dáng của người con gái mới lớn.
vì dòng sông khi cạn khi đầy như tính cách thất thường của người con gái.
vì dòng sông luôn thay đổi màu sắc giống như con người thay đổi màu áo.
vì dòng sông lững lờ chảy giống như con người dịu dàng hết mực.
Đáp án :
Tác giả nói dòng sông “điệu” vì dòng sông luôn thay đổi màu sắc giống như con người thay đổi màu áo. Trong một ngày, dòng sông thay đổi qua rất nhiều màu áo: lụa đào – áo xanh – hây hây ráng vàng – nhung tím – áo đen – áo hoa ứng với từng thời điểm trong ngày.
Đáp án đúng: C.
Xem thêm:
Đề thi học kì 2 Tiếng Việt lớp 4 có đáp án chi tiết năm học 2022-2023
Đề thi giữa học kì 2 môn Tiếng Việt lớp 4 có đáp án năm 2023-2024
