Giá trị của giấc ngủ trưa với người lớn tuổi

TS. Junxin Li, từ Trung tâm cứu giấc ngủ và sinh học thần kinh ngày đêm tại Đại học Johns Hopkins ở Baltimore, đã chia sẻ thông tin quan trọng về nghiên cứu về giấc ngủ trưa và tác động của nó đối với người cao tuổi trên tạp chí Journal of the American Geriatrics Society.

Khi chúng ta bước qua cửa tuổi cao, một trong những thách thức lớn nhất mà chúng ta phải đối mặt là suy giảm chức năng nhận thức. Điều này có thể bắt đầu từ những triệu chứng nhẹ, như việc quên mất chìa khóa hoặc tên của người khác, và có thể tiến triển đến các vấn đề nghiêm trọng hơn như bệnh Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ khác.

Nhưng có một điều thú vị mà nghiên cứu của TS. Li và nhóm nghiên cứu của mình đã đưa ra: giấc ngủ trưa có thể là một khóa để giữ cho trí óc của người già minh mẫn hơn. Nghiên cứu trước đây đã gợi ý rằng ngủ trưa có thể giúp cải thiện khả năng nhận thức của người cao tuổi, và giờ đây, chúng ta đã có thêm dữ liệu cụ thể để xác nhận điều này.

Ngủ trưa, khi được thực hiện đúng cách, có thể là một biện pháp hữu ích trong việc duy trì tư duy tốt khi về già. Theo National Sleep Foundation, ngủ trưa trong khoảng 20-30 phút có thể giúp tăng cường sự tỉnh táo và trí tuệ, mà không gây cản trở cho giấc ngủ ban đêm. Tuy nhiên, nghiên cứu mới của TS. Li gợi ý rằng ngủ trưa trong khoảng 1 tiếng có thể là lý tưởng đối với việc cải thiện chức năng nhận thức ở người già.

Nghiên cứu của họ dựa trên dữ liệu từ 2.974 người Trung Quốc, từ 65 tuổi trở lên, tham gia vào một nghiên cứu dọc về sức khỏe và người nghỉ hưu Trung Quốc. Mọi người trong nghiên cứu đã tham gia vào các bài kiểm tra đánh giá sự chú ý, trí nhớ phân đoạn, và năng lực thị giác không gian. Các bài kiểm tra này bao gồm cả bài kiểm tra toán học, khả năng ghi nhớ từ và khả năng vẽ hình.

Những người tham gia nghiên cứu cũng được hỏi về thói quen ngủ trưa của họ. Dựa trên câu trả lời, họ đã được phân thành bốn nhóm: không ngủ trưa (0 phút), ngủ trưa ít (dưới 30 phút), ngủ trưa vừa phải (30-90 phút), và ngủ trưa nhiều (trên 90 phút).

Kết quả đáng chú ý là rằng những người có giấc ngủ trưa vừa phải - với khoảng 1 tiếng giấc ngủ trưa trung bình - đã có hiệu suất tốt hơn trong các bài kiểm tra nhận thức so với những người không ngủ trưa, ngủ trưa ít hoặc ngủ trưa nhiều. Kết quả trung bình cho thấy rằng mức giảm năng lực tâm thần của những người không ngủ trưa, ngủ trưa ít và ngủ trưa nhiều lớn hơn khoảng 4-6 lần so với những người có giấc ngủ trưa vừa phải

Có lẽ, điều quan trọng là những người này đã báo cáo cảm giác sảng khoái hơn và khả năng nhớ tốt hơn sau giấc ngủ trưa. Mặc dù nghiên cứu này chỉ là quan sát và không thể chứng minh mối liên quan trực tiếp giữa giấc ngủ trưa và chức năng nhận thức tốt hơn ở người già, nhưng nó đã đánh bại đánh giá trên một số khía cạnh quan trọng.

TS. Li và đồng nghiệp tin rằng kết quả này đánh dấu một bước đáng kể trong việc hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của giấc ngủ trưa đối với người cao tuổi. Có lẽ, trong tương lai, chúng ta nên xem xét giấc ngủ trưa như một phần quan trọng của chế độ sinh hoạt hằng ngày để duy trì tư duy và tinh thần tốt trong những năm tháng già đi.

Ngủ trưa không chỉ mang đến nhiều tác dụng tích cực đối với sức khỏe của chúng ta mà còn giúp tăng cường hiệu suất và tinh thần làm việc. Tuy nhiên, để thực sự tận dụng được lợi ích của giấc ngủ trưa, chúng ta cần tìm hiểu về thời lượng của nó, bởi đúng lúc này, sự cân nhắc về thời gian trở nên quan trọng.

Khái niệm về giấc ngủ trưa cần phải được phân biệt rõ ràng so với giấc ngủ ban đêm. Nếu giấc ngủ ban đêm cần ít nhất 8 tiếng để đảm bảo sức khỏe tốt nhất, thì giấc ngủ trưa thường chỉ cần từ 30 phút đến 1 tiếng là đã đủ. Vậy tại sao lại có một khoảng thời gian ngủ trưa lý tưởng như vậy?

Đầu tiên, hãy xem xét tình huống của những người đang hoạt động trong môi trường làm việc. Thời gian nghỉ trưa của họ thường bị hạn chế, vì họ cần dành thời gian để ăn uống và ngủ trưa, sau đó trở lại công việc. Do đó, giấc ngủ trưa cần phải có thời lượng hợp lý để vừa duy trì sự phục hồi mà không làm ảnh hưởng đáng kể đến thời gian làm việc.

Ngoài ra, có một lý do quan trọng nữa khiến giấc ngủ trưa nên được giới hạn từ 30 đến 60 phút. Nếu chúng ta ngủ trưa lâu hơn, tức là trên 60 phút, có thể tạo ra hiện tượng ngược lại, gọi là tác dụng giấc ngủ ngược. Điều này có nghĩa rằng chúng ta sẽ không thể tỉnh táo sau giấc ngủ và có thể gặp phải những tình trạng không mong muốn như nhức đầu, mệt mỏi, uể oải hơn.

Lý do cho hiện tượng này là nếu giấc ngủ trưa kéo dài hơn 60 phút, não bộ sẽ tiếp tục vào giai đoạn sâu của giấc ngủ, tương tự như giấc ngủ ban đêm. Khi chúng ta tỉnh dậy sau một giấc ngủ trưa dài hơn, có thể cảm thấy mất thời gian để đánh thức hoàn toàn tinh thần, và điều này có thể tạo ra sự khó chịu và mất thời gian để hồi phục. Hơn nữa, nếu giấc ngủ trưa kéo dài quá lâu, có thể làm cho chúng ta cảm thấy mệt mỏi và rơi vào tình trạng thiếu ngủ vào buổi tối.

Tóm lại, để tận dụng tối đa lợi ích của giấc ngủ trưa, chúng ta nên tuân theo quy tắc của việc ngủ trưa trong khoảng từ 30 đến 60 phút. Điều này không chỉ giúp tăng cường tinh thần và năng suất làm việc mà còn giữ cho cơ thể chúng ta trong trạng thái sức khỏe tốt nhất.

Để tận dụng tối đa tác dụng của giấc ngủ trưa, không chỉ quan trọng là thời lượng mà còn cách bạn thực hiện nó. Dưới đây là một số bí quyết giúp bạn có giấc ngủ trưa ngon và hiệu quả:

- Tạo thói quen ổn định: 

- Lựa chọn không gian yên tĩnh: Tìm một nơi yên tĩnh và thoải mái để ngủ trưa. Nếu có thể, hãy tìm một chỗ yên ổn, tránh tiếng ồn và ánh sáng sáng chói, để tạo điều kiện thuận lợi cho giấc ngủ.

- Hạn chế nhìn đồng hồ: Tránh việc liếc qua đồng hồ trong quá trình ngủ trưa. Áp lực thời gian có thể làm bạn căng thẳng và không thể vào giấc.

- Âm nhạc nhẹ nhàng: Nghe những bản nhạc nhẹ nhàng có thể giúp thư giãn tâm trí và tạo môi trường thuận lợi cho giấc ngủ. Chọn nhạc không quá sôi động và có giai điệu êm dịu.

- Tạo tâm trạng thoải mái: Trước khi ngủ trưa, hãy cố gắng giữ tâm trạng thoải mái. Hạn chế suy nghĩ về công việc hoặc các vấn đề lo lắng. Hãy tập trung vào việc thư giãn và nghỉ ngơi.

- Rửa mặt hoặc lau mặt bằng nước ấm: Trước khi ngủ trưa, rửa mặt hoặc lau mặt bằng nước ấm có thể giúp bạn cảm thấy tỉnh táo hơn sau khi thức dậy. Nước ấm giúp làm sảng khoái da và giảm cảm giác buồn ngủ.

- Hạn chế sử dụng cafein và trà trước giờ ngủ trưa: Tránh uống cà phê hoặc trà trong khoảng thời gian gần giờ ngủ trưa, vì chúng có thể làm gia tăng sự tỉnh táo và gây khó khăn trong công việc

Bằng cách tuân theo những bí quyết này, bạn có thể tận hưởng giấc ngủ trưa ngon giấc và đảm bảo sức khỏe và tinh thần tốt hơn khi tiếp tục công việc hoặc hoạt động hàng ngày của mình.