1. Chứng thư giám định là gì?

- Trong lĩnh vực thương mại, các thương nhân và người tiêu dùng khi tham gia quan hệ mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ thương mại cũng thường xuất hiện nhu cầu sử dụng dịch vụ của một cơ quan chuyên môn, độc lập với các bên nhằm xác định rõ tình trạng thực tế của hàng hóa, dịch vụ liên quan đến số lượng, chất lượng, giá trị, yêu cầu kỹ thuật của hàng hóa, nội dung và yêu cầu của dịch vụ, tổn thất thực tế và nguyên nhân dẫn đến các tổn thất đó. Chính vì thế người ta cần đến việc giám định để giảm thiểu rủi ro, sai xót cũng như các tranh chấp không đáng có khi tham gia quan hệ mua bán hàng hóa với các đối tác. Từ đó sinh ra dịch vụ giám định và kết quả của dịch vụ giám định chính là chứng thư giám định.

- Theo quy định của khoản 1 Điều 260 của Luật Thương mại năm 2005 thì Chứng thư giám định là văn bản xác định tình trạng thực tế của hàng hóa, dịch vụ theo các nội dung giám định được khách hàng yêu cầu. Nếu nhìn từ góc độ sản xuất kinh doanh thì chứng thu giám định sẽ là kết quả cuối cùng hoặc kết quả đầu ra của quá trình giám định. Nếu theo góc độ này thì chứng thư giám định là một sản phẩm của dịch vụ giám định.

Như vậy có thể hiểu chứng thư giám định theo luật thương mại năm 2005 là một văn bản nhằm xác định tình trạng thực tế của hàng hóa, dịch vụ theo các nội dung giám định được khách hàng yêu cầu và phải có các thông tin theo yêu cầu của các quy định pháp luật.

- Nội dung giám định bao gồm một hoặc một số nội dung sau:

+ Số lượng, chất lượng, bao bì;

+ Giá trị hàng hóa, xuất xứ hàng hóa;

+ Tổn thất, độ an toàn, tiêu chuẩn vệ sinh, phòng dịch;

+ Kết quả thực hiện dịch vụ, phương pháp cung ứng dịch vụ và các nội dung khác theo yêu cầu của khách hàng.

- Cũng theo Điều 260 của Luật Thương mại năm 2005 thì chứng thư giám định phải có những thông tin sau:

+ Chứng thư giám định phải có chữ ký của người đại diện có thẩm quyền của thương nhân kinh doanh dịch vụ giám định;

+ Chứng thư giám định cũng phải có chữ ký và họ tên của giám định viên trực tiếp tham gia vào việc giám định;

+ Cuối cùng chứng thư giám định phải được đóng dấu nghiệp vụ được đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền.

- Lưu ý:

+ Chứng thư giám định chỉ có giá trị đối với những nội dung được giám định;

+ Thương nhân kinh doanh dịch vụ giám định chịu trách nhiệm về tính chính xác của kết quả và kết luận trong chứng thư giám định.

- Đối tượng được cung cấp dịch vụ giám định là các thương nhân có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật và được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh dịch vụ giám định thương mại mới được phép thực hiện dịch vụ giám định và cấp chứng thư giám định. Cụ thể các điều kiện đó là:

+ Là doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật, tức là phải được thành lập theo quy định của Luật Doanh nghiệp và các nghị định, thông tư hướng dẫn có liên quan về đăng ký doanh nghiệp;

+ Có giám định viên đủ tiêu chuẩn theo quy định tại Điều 259 của Luật Thương mại năm 2005;

+ Có khả năng thực hiện quy trình, phương pháp giám định hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật, tiêu chuẩn quốc tế hoặc được các nước áp dụng một cách phổ biến trong giám định hàng hóa, dịch vụ đó.

- Tiêu chuẩn của giám định viên phải có đủ các tiêu chuẩn sau:

+ Có trình độ đại học hoặc cao đẳng phù hợp với yêu cầu của lĩnh vực giám định;

+ Có chứng chỉ chuyên môn về lĩnh vực giám định trong trường hợp pháp luật quy định phải có chứng chỉ chuyên môn;

+ Có ít nhất ba năm công tác trong lĩnh vực giám định hàng hóa, dịch vụ.

Căn cứ vào các tiêu chuẩn trên giám đốc doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ giám định công nhận giám định viên và chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình.

2. Giá trị pháp lý của chứng thư giám định đối với các bên trong hợp đồng.

Theo quy định của Điều 262 Luật Thương mại 2005 thì giá trị pháp lý của chứng thư giám định đối với các bên trong hợp đồng có các giá trị như sau:

- Trong trường hợp các bên có thỏa thuận về việc sử dụng chứng thư giám định của một thương nhân kinh doanh dịch vụ giám định cụ thể thì chứng thu giám định đó có giá trị pháp lý đối với tất cả các bên nếu không chứng minh được kết quả giám định không khách quan, không trung thực hoặc sai về kỹ thuật, nghiệp vụ giám định. Như vậy chứng thư giám định sẽ được thừa nhận và có giá trị pháp lý nếu nó được các bên đồng ý thỏa thuận sử dụng dịch vụ giám định của một bên thương nhân. Trừ trường hợp có các căn cứ chứng minh được kết quả giám định không khách quan, không trung thực hoặc có sai xót về mặt kỹ thuật, nghiệp vụ giám định thì chứng thư giám định đó sẽ không có giá trị. Như vậy về cơ bản các bên sẽ căn cứ vào chứng thư giám định làm cơ sở để đánh giá các nội dung của đối tượng mà hai bên sắp giao kết.

- Trong trường hợp các bên không có thỏa thuận về việc sử dụng chứng thư giám định của một thương nhân kinh doanh dịch vụ giám định cụ thể thì chứng thư giám định chỉ có giá trị pháp lý đối với bên yêu cầu giám định. Bên kia trong hợp đồng có quyền yêu cầu giám định lại. Quy định này thực chất là thể hiện mối quan hệ bình đẳng, tự nguyện của các bên trong hoạt động thương mại. Cụ thể các bên có quyền yêu cầu giám định nhưng việc thừa nhận giá trị đối với các bên trong hợp đồng là không đồng nhất. Nếu một bên không có thỏa thuận về việc sử dụng chứng thư giám định của một thương nhân thì họ hoàn toàn có quyền yêu cầu giám định lại nếu phát hiện có sai lầm, sai xót (nếu có).

- Kết quả của chứng thư giám định lại nếu khác với chứng thư ban đầu thì được xử lý như sau:

+ Trường hợp thương nhân kinh doanh dịch vụ giám định cấp chứng thư giám định ban đầu thừa nhận kết quả của chứng thư giám định lại thì kết quả của chứng thư giám định lại có giá trị pháp lý với tất cả các bên;

+ Trường hợp thương nhân kinh doanh dịch vụ giám định cấp chứng thư giám định ban đầu không thừa nhận kết quả của chứng thư giám định lại thì các bên thỏa thuận lựa chọn một thương nhân kinh doanh dịch vụ giám định khác giám định lại lần thứ hai. Kết quả giám định lại lần thứ hai có giá trị pháp lý với tất cả các bên.

+ Đối với trường hợp bên thương nhân kinh doanh dịch vụ giám định cấp chứng thư giám định có kết quả sai do lỗi vô ý của mình thì phải trả tiền phạt cho khách hàng. Mức phạt do các bên thỏa thuận nhưng không vượt quá mười lần thù lao dịch vụ giám định.

+ Trường hợp thương nhân kinh doanh dịch vụ giám định cấp chứng thư giám định có kết quả sai do lỗi cố ý của mình thì phải bồi thường thiệt hại phát sinh cho khách hàng trực tiếp yêu cầu giám định.

Lưu ý: Khách hàng có nghĩa vụ chứng minh kết quả giám định sai và lỗi của thương nhân kinh doanh dịch vụ giám định.

- Ngoài ra, chứng thư giám định có giá trị pháp lý đối với bên yêu cầu giám định nếu bên yêu cầu giám định không chứng minh được kết quả giám định không khách quan, không trung thực hoặc sai về kỹ thuật, nghiệp vụ giám định.

Trên đây là bài tư vấn của Luật Minh Khuê, mọi thắc mắc quý khách hàng xin vui lòng liên hệ số Hotline: 1900.6162 để được giải đáp. Xin chân thành cảm ơn!