1. Lý thuyết bài 18 giáo dục công dân lớp 9: Sống có đạo đức và tuân theo pháp luật
Phần 1: Tổng quát về nội dung câu chuyện
Nguyễn Hải Thoại: Sống với đạo đức và tuân theo pháp luật.
- Sống có đạo đức: Anh luôn đặt trong tâm niệm rằng cuộc sống phải tuân thủ những nguyên tắc đạo đức xã hội. Anh quan tâm và chăm sóc về cả vật chất lẫn tinh thần của mọi người, tổ chức ăn uống và chỗ ở. Anh luôn hướng đến việc nâng cao trình độ văn hóa, mở rộng sản xuất, và nâng tầm uy tín của đơn vị và công ty.
- Tuân theo pháp luật: Anh thực hiện sự mở rộng sản xuất theo đúng qui định của pháp luật. Anh cũng tham gia vào việc giáo dục mọi người về ý thức pháp luật và kỷ luật lao động. Anh luôn tuân thủ việc nộp thuế và đóng bảo hiểm xã hội. Anh quyết liệt phản đối và chống lại bất kỳ hành vi phi pháp, tiêu cực nào (như tham nhũng, trốn thuế, đánh cắp, hoặc đánh cháo nguyên vật liệu trong xây dựng).
Dòng động cơ thúc đẩy sự sáng tạo của anh để phát triển Tổng công ty Xây dựng Thăng Long: Anh muốn tạo ra công việc và việc làm cho công nhân, nâng cao chất lượng cuộc sống của họ. Anh cũng muốn đưa công ty lên tầm cao mới, thể hiện tình yêu và sự cam kết đối với sự đổi mới của đất nước.
Những phẩm chất này thể hiện đạo đức: Sống có đạo đức và tuân theo pháp luật.
Kết quả làm theo đạo đức và pháp luật như anh Nguyễn Hải Thoại: Tạo ra mối quan hệ tốt đẹp với mọi người và đóng góp vào sự phát triển xã hội.
Phần 2: Nội dung bài học
- Định nghĩa:
Sống có đạo đức: Điều này ám chỉ hành động và tư duy dựa trên các tiêu chuẩn đạo đức xã hội. Nó bao gồm chăm sóc và quan tâm đến mọi người, giải quyết mâu thuẫn giữa quyền lợi cá nhân và nghĩa vụ xã hội, và lấy lợi ích của xã hội và dân tộc làm mục tiêu sống.
Tuân theo pháp luật: Là việc sống và hành động theo các quy định của pháp luật.
Mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật: Đạo đức là những giá trị bền vững của từng người, là động lực điều chỉnh suy nghĩ, thái độ, và hành vi của họ, bao gồm hành vi tuân thủ pháp luật.
- Trách nhiệm của học sinh:
Cần tự kiểm tra và tự đánh giá hành vi của bản thân trong việc sống có đạo đức và tuân theo pháp luật.
Động viên và thăm hỏi những người cần giúp đỡ, thể hiện sự sống có đạo đức.
- Ý nghĩa:
Sống và làm việc có đạo đức và tuân theo pháp luật đem lại lợi ích: Nó tạo ra tập trung đoàn kết, kích thích sức mạnh và trí tuệ của mọi người, giúp họ đóng góp cho tập thể và cá nhân, góp phần vào xây dựng đất nước.
2. Giải bài 18 giáo dục công dân lớp 9: Sống có đạo đức và tuân theo pháp luật
Câu 1: Hãy nêu ví dụ và phân tích nhận định : Sống có đạo đức và tuân theo pháp luật là điều kiện để phát triển của mỗi cá nhân và xã hội.
Trả lời:
- Ví dụ: Chủ tịch Hồ Chí minh, đại tướng Võ Nguyên Giáp…
- Phân tích nhận định: “Sống có đạo đức và tuân theo pháp luật là điều kiện để phát triển của mỗi cá nhân và xã hội”.
Sống đạo đức và sống tuân theo pháp luật có mối quan hệ tác động với nhau. Sống có đạo đức là phải tuân thủ theo pháp luật và ngược lại việc sống tuân theo pháp luật cũng được thực hiện theo một số giá trị, chuẩn mực đạo đức xã hội.
Cá nhân muốn phát triển thì phải tuân theo pháp luật vì pháp luật là những yêu cầu của xã hội được cụ thể hóa bằng các điều, khoản...
Nếu không tuân theo pháp luật thì cá nhân không thể phát triển. Ví dụ: Ăn cắp => Đi tù => Không có điều kiện để trở thành bác sỹ, kỹ sư...
Tuy nhiên, pháp luật không thôi thì chưa đủ. Có những hành vi không có đạo đức (ích kỷ, đố kỵ...) nhưng pháp luật không thể can thiệp trực tiếp mà chỉ có thể được kiểm soát bởi sức ép của lương tâm, của dư luận... Hay nói cách khác, đạo đức sẽ bổ xung cho pháp luật để tạo điều kiện cho mỗi cá nhân và cả xã hội phát triển.
Câu 2: Trong những hành vi sau đây, hành vi nào biểu hiện là người có đạo đức, hành vi nào thể hiện biết tuân theo pháp luật ?
a) Chăm sóc ông bà lúc ốm đau ;
b) Làm việc nhà giúp đỡ cha mẹ ;
c) Giúp em học tập ở nhà ;
d) Tham gia tích cực các công việc của lớp ;
đ) Rủ nhau đến thăm hỏi thầy cô giáo cũ nhân ngày 20 tháng 11 ;
e) Tham gia hiến máu nhân đạo ;
g) Không đua xe máy ;
h) Không tàng trữ, vận chuyển, sử dụng ma tuý ;
i) Tham gia giữ gìn các di sản văn hoá ;
k) Không vượt đèn đỏ, đi vào đường ngược chiều ;
l) Giúp các nhà chức trách ngăn chặn các hành vi phạm pháp.
Trả lời:
Hành vi biểu hiện người có đạo đức:
a) Chăm sóc ông bà lúc ốm đau ;
b) Làm việc nhà giúp đỡ cha mẹ ;
c) Giúp em học tập ở nhà ;
d) Tham gia tích cực các công việc của lớp ;
đ) Rủ nhau đến thăm hỏi thầy cô giáo cũ nhân ngày 20 tháng 11 ;
e) Tham gia hiến máu nhân đạo ;
Hành vi biểu hiện người tuân theo pháp luật:
g) Không đua xe máy ;
h) Không tàng trữ, vận chuyển, sử dụng ma tuý ;
i) Tham gia giữ gìn các di sản văn hoá ;
k) Không vượt đèn đỏ, đi vào đường ngược chiều ;
l) Giúp các nhà chức trách ngăn chặn các hành vi phạm pháp.
Câu 3: Vì sao có một số người cố tình làm những việc dù biết rằng việc đó là vi phạm pháp luật ? (Ví dụ : làm hàng giả, buôn bán vận chuyến ma tuý,...).
Trả lời:
Hiện nay, đồng tiền có sức mạnh rất lớn, có thể nói trong bối cảnh hiện nay, đồng tiền chi phối đời sống sinh hoạt của con người rất nhiều. Vì vậy, có nhiều người kiếm tiền bằng mọi cách bất chấp cả những việc làm vi phạm pháp luật như làm hàng giả, buôn bán vận chuyển ma túy. Và đó là những người không có đạo đức, chỉ biết hám lợi, làm giàu cho bản thân.
Câu 4: Toà án nhân dân Thành phố Hà Nội tuyên phạt một số thanh niên đua xe trái phép vào ngày mồng một Tết năm Quý Mùi (2003).
Theo em, hành vi của số thanh niên trên đã vi phạm chuẩn mực đạo đức hay vi phạm quy định của pháp luật ? Vì sao?
Trả lời:
Em nhận thấy, hành vi của một số thanh niên vừa vi phạm chuẩn mực đạo đức vừa vi phạm quy định của pháp luật. Bởi vì những hành vi đó trái với những quy định của pháp luật nhưng đồng thời trái với những chuẩn mực đạo đức mà xã hội đặt ra.
Câu 5: Trên đường đi học về, Thanh và Hà gặp một phụ nữ đang bị công an rượt đuổi. Chị ta dúi vào tay Thanh một gói hàng và nói nhỏ : “Giấu giúp chị, tí nữa chị xin lại và hậu tạ các em. Số điện thoại của chị đây”.
- Nếu là Thanh và Hà, em sẽ xử lí tình huống trên như thế nào ? Vì sao ?
- Em có nhận xét gì về việc làm củạ người phụ nữ trong tình huống trên ?
Trả lời:
Nếu là Thanh và Hà, sẽ từ chối không nhận gói hàng của người phụ nữ. Bởi chắc chắn sẽ có cái gì đó mờ ám nên người phụ nữ đó mới bị công an rượt đuổi. Hơn nữa, mình cũng chưa nắm rõ được đó là túi gì, biết đâu đó là hàng cấm thì mình cũng sẽ là người vi phạm pháp luật.
Việc làm cho người phụ nữ trên là việc làm mờ ám, xâu xa. Mặc dù chưa xác định rõ nhưng nhất định phải có nguyên cớ mới bị công an rượt đuổi. Và nếu đó là việc làm xấu thì sẽ ảnh hưởng đến xã hội, cần xử phạt theo đúng pháp luật
Câu 6: Bản thân em và tập thể lớp còn có những biểu hiện nào chưa tốt so với yêu cầu giáo dục đạo đức và pháp luật ? Hãy đề ra biện pháp khắc phục những thiếu sót đó.
Trả lời:
- Bản thân em và tập thể lớp chắc chắn sẽ còn có những biểu hiện chưa thực sự tốt với yêu cầu giáo dục đạo đức và pháp luật, cụ thể như:
Che dấu khuyết điểm của bạn
Khi làm bải kiểm tra còn xem tài liệu, trao đổi bài với bạn trong những lúc kiểm tra.
Trốn học, rủ bạn bè đi chơi.
Đi xe hàng ba, gây ảnh hưởng đến những người khác.
Không đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp điện.
- Một số biện pháp khắc phục:
Tự kiểm điểm lại những vấn đề của mình chưa nghiêm túc trong việc học tập cũng như trong các vấn về quy định pháp luật.
Đóng góp ý kiến, khuyên bảo với bạn bè để thực hiện nghiêm túc hơn trong học tập.
Học và nắm vững Luật An toàn giao thông để không vi phạm.
3. Bài tập vận dụng trắc nghiệm GDCD lớp 9 bài 18
Câu 1: Những hành vi nào dưới đây cho là sống có đạo đức?
A. Giúp đỡ gia đình có hoàn cảnh khó khăn.
B. Chăm sóc ông bà, cha mẹ những lúc ốm đau.
C. Tham gia hiến máu nhân đạo.
D. Cả A, B, C.
Đáp án: D
Câu 2: Trong các hành vi dưới đây hành vi nào vi phạm lối sống đạo đức?
A. giúp kẻ xấu làm việc trái với pháp luật
B. Thăm hỏi gia đình liệt sỹ
C. Tàng trữ vận chuyển, sử dụng ma túy
D. Cả A, C
Đáp án: D
Câu 3: Suy nghĩ, hành động theo những chuẩn mực đạo đức xã hội; biết chăm lo đến mọi người, đến công việc chung; biết giải quyết hợp lí giữa quyền lợi và nghĩa vụ; lấy lợi ích của xã hội, của dân tộc làm mục tiêu sống và kiên trì hoạt động để thực hiện mục tiêu đó được gọi là?
A. Sống có đạo đức.
B. Sống có kỉ luật.
C. Đạo đức.
D. Pháp luật.
Đáp án: A
Câu 4: Luôn sống và hành động theo những qui định của pháp luật được gọi là?
A. Tuân theo pháp luật.
B. Pháp luật.
C. Sống có đạo đức.
D. Đạo đức.
Đáp án: A
Câu 5: Các việc làm: Giúp đỡ gia đình khó khăn, ủng hộ trẻ em vùng sâu vùng xa được gọi là?
A. Sống có đạo đức.
B. Sống có kỉ luật.
C. Sống có trách nhiệm.
D. Sống có văn hóa.
Đáp án: A
Bài viết trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Nếu cần hỗ trọ về thông tin nhầm lẫn, có sai sót trong bài viết khách hàng có thể liên hệ qua số hotline 19006162. Xem thêm: Đề thi giữa học kì 2 môn GDCD lớp 9 có đáp án năm 2022 - 2023
