1. Lý thuyết bài tập trang 123 - Chân trời sáng tạo, Cánh diều - Địa lý lớp 8
1. Sông ngòi Bắc Bộ
Sông ngòi Bắc Bộ, một trong những dòng sông quan trọng của miền Bắc Việt Nam, đặc biệt hấp dẫn bởi những đặc điểm riêng mà nó mang lại. Được hình thành như một chiếc nan quạt độc đáo, sông ngòi Bắc Bộ tạo nên một bức tranh tự nhiên độc đáo với sự kết hợp hài hòa giữa đất và nước.
Tuy nhiên, một trong những đặc điểm đáng chú ý nhất của sông ngòi Bắc Bộ là chế độ nước thất thường. Mùa lũ kéo dài trong khoảng 5 tháng, bắt đầu từ tháng 6 và kéo dài đến tháng 10, với đỉnh điểm của lũ thường xảy ra vào tháng 8. Những trận lũ ập đến nhanh chóng và kéo dài đã tạo ra những thách thức lớn đối với cuộc sống và nền kinh tế của khu vực này.
Hệ thống sông chính của sông ngòi Bắc Bộ bao gồm sông Hồng, sông Thái Bình, Bằng Giang, Kì Cùng và sông Mã. Những con sông này không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn nước quý báu cho người dân, mà còn đóng góp vào sự phát triển bền vững của vùng đất này. Sông ngòi Bắc Bộ không chỉ là một biểu tượng về địa lý, mà còn là một phần không thể thiếu trong cuộc sống và văn hóa của người dân Bắc Bộ.
2. Sông ngòi Trung Bộ
Sông ngòi Trung Bộ, một phần quan trọng của cảnh quan tự nhiên của miền Trung Việt Nam, sở hữu những đặc điểm riêng biệt tạo nên sự độc đáo và tinh tế. Với chiều dài ngắn và độ dốc tương đối, sông ngòi Trung Bộ trải qua một quá trình biến đổi độc đáo trong chế độ nước suốt năm.
Mùa lũ ở sông ngòi Trung Bộ có đặc điểm đặc trưng với sự lên nhanh và đột ngột. Tháng 9 đến tháng 12 là thời kỳ mà lũ tập trung cao nhất, khiến cho người dân khu vực này phải chuẩn bị trước những thách thức mà mùa lũ đem lại. Sự biến đổi nhanh chóng của mực nước có thể gây ra tình hình ngập lụt và ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của người dân.
Hệ thống sông chính của sông ngòi Trung Bộ bao gồm sông Cả, sông Thu Bồn và sông Đà Rằng. Những dòng sông này không chỉ cung cấp nguồn nước quý báu cho cuộc sống và sản xuất, mà còn tạo nên một phần quan trọng trong bức tranh về văn hóa và lịch sử của miền Trung. Sông ngòi Trung Bộ, với động thái nước khó đoán, đã luôn là một phần không thể thiếu và quan trọng trong cuộc sống của những người sống bên bờ sông này.
3. Sông ngòi Nam Bộ
Sông ngòi Nam Bộ, với những đặc điểm độc đáo của mình, là một phần quan trọng trong bức tranh thiên nhiên và cuộc sống của miền Nam Việt Nam. Lượng nước lớn, lòng sông rộng và sâu của nó thể hiện sự mạnh mẽ và quyền uy của sông ngòi này. Tuy sự biến đổi của thuỷ triều mạnh mẽ có thể tạo ra những thách thức, nhưng cũng đã tạo nên một hệ thống môi trường độc đáo và phong cảnh tươi đẹp ở khu vực này.
Chế độ nước của sông ngòi Nam Bộ được điều hoà hơn so với nhiều sông khác. Mùa lũ thường kéo dài từ tháng 7 đến tháng 11, cung cấp nguồn nước quý báu cho vùng đất này trong suốt mùa khô và đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cuộc sống và sản xuất của người dân.
Hệ thống sông chính của sông ngòi Nam Bộ gồm sông Đồng Nai và sông Cửu Long, đã trở thành một phần không thể thiếu của cuộc sống và nền kinh tế của vùng này. Chúng cung cấp nước cho các hoạt động nông nghiệp, nuôi cá, và giao thông thủy. Sông ngòi Nam Bộ không chỉ là một nguồn nước, mà còn là một phần quan trọng trong văn hóa và cuộc sống của người dân miền Nam Việt Nam, tạo nên một phần không thể tách rời trong sự phát triển và thịnh vượng của khu vực này.
2. Thảo luận trả lời câu hỏi Bài 34 trang 123 sgk Địa lí 8
Em hãy cho biết đoạn sông Mê Công chảy qua nước ta có chung tên là gì, chia làm mấy nhánh, tên của các sông nhánh đó, đổ ra biển bằng những cửa nào?
Trả lời:
Sông Mê Công chảy qua nước ta có tên là sông Cửu Long, sông chia làm 2 nhánh là sông Tiền và sông Hậu, đổ ra biển qua 9 cửa: Tiểu, Đại, Ba Lai, Hàm Luông, Cổ Chiên, Cung Hầu, Định An, Bát Xắc và Trần Đề.
Em hãy nêu những thuận lợi và khó khăn do lũ gây ra ở đồng bằng sông Cửu Long.
Trả lời:
Đồng bằng sông Cửu Long, với những mùa lũ đều đặn hàng năm, đã mang lại cả thuận lợi và khó khăn đối với cuộc sống của người dân và phát triển khu vực này.
Một số thuận lợi mà mùa lũ mang lại cho đồng bằng sông Cửu Long bao gồm việc tận dụng lũ để đánh bắt và nuôi trồng thủy sản. Lũ đem theo lượng nước lớn và dồi dào các loài cá và tôm, cung cấp nguồn thu nhập ổn định cho người dân địa phương. Thau chua rửa mặn trong mùa lũ giúp cải thiện chất lượng đất, tăng năng suất cây trồng và mở rộng đồng bằng về phía biển. Ngoài ra, mùa lũ cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển du lịch và giao thông vận tải, giúp kích thích nền kinh tế vùng.
Tuy nhiên, mùa lũ cũng đem theo nhiều khó khăn và thách thức. Mưa lũ trên diện rộng thường gây ngập lụt, phá hoại mùa màng và nhà cửa của người dân. Ngoài ra, mùa lũ cũng có thể gây ra dịch bệnh và lây lan các căn bệnh nguy hiểm trong cộng đồng, đặc biệt là khi nguồn nước bị nhiễm bẩn. Sự thiệt hại về người và của cũng là một vấn đề cần quan tâm, vì những trận lũ mạnh có thể gây mất mát nghiêm trọng cho tài sản và nguồn nhân lực.
Do đó, việc quản lý và sử dụng tài nguyên nước trong mùa lũ đồng bằng sông Cửu Long đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng để tận dụng các thuận lợi và đối phó với các khó khăn một cách hiệu quả, để đảm bảo cuộc sống của người dân và sự phát triển bền vững của khu vực này.
3. Giải bài tập trang 123 - Chân trời sáng tạo, Cánh diều - Địa lý lớp 8
1. Giải bài tập 1 Bài 34 trang 123 sgk Địa lí 8
Xác định trên hình 33.1 chín hệ thống sông lớn của nước ta.
Trả lời:
Các em dựa vào kí hiệu bản đồ để tìm vị trí các hệ thống sông.
2. Giải bài tập 2 Bài 34 trang 123 sgk Địa lí 8
Các thành phố Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ nằm trên bờ những dòng sông nào?
Trả lời:
– TP. Hà Nội nằm trên bờ sông Hồng.
– TP. Hồ Chí Minh bên sông sài Gòn.
– Đà Nẵng bên bờ sông Hàn.
– Cần thơ bên bờ sông Hậu.
3. Giải bài tập 3 Bài 34 trang 123 sgk Địa lí 8
Nêu cách phòng chống lũ lụt ở đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long.
Trả lời:
– Đồng bằng sông Hồng:
Để đối phó với nguy cơ lũ lụt đầy khó khăn ở đồng bằng sông Hồng, những biện pháp phòng chống đã được phát triển và thực hiện một cách tận tâm và hiệu quả. Dưới đây là một số cách mà người dân và chính quyền đã thực hiện để giảm thiểu tác động của lũ lụt:
+ Đắp đê ngăn lũ: Một trong những biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ đồng bằng sông Hồng khỏi lũ lụt là đắp đê ngăn. Các đê ngăn được xây dựng với mục tiêu chặn sự tràn đổ của nước lũ vào đất liền. Những công trình này không chỉ bảo vệ cuộc sống và tài sản của người dân mà còn bảo vệ đất đai và nguồn lợi nhuận từ nông nghiệp.
+ Tiêu lũ theo sông nhánh và ô trũng: Một chiến lược quan trọng để giảm áp lực của lũ lụt là tiêu lũ bằng cách hướng nước lũ vào sông nhánh và các ô trũng tự nhiên. Việc này giúp giảm tình trạng ngập úng ở các khu vực quan trọng và bảo vệ hạ lưu khỏi sự càn quét của lũ.
+ Bơm nước từ đồng ruộng ra sông: Khi lũ lên cao, việc sử dụng hệ thống bơm nước để đẩy nước từ đồng ruộng ra sông là một biện pháp quan trọng để giảm áp lực lên hệ thống đê ngăn và đảm bảo rằng không có nước dồn lại ở các khu vực dân cư.
Các biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu tác động của lũ lụt mà còn thúc đẩy sự bền vững trong quản lý tài nguyên nước và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, việc duy trì và nâng cấp các công trình phòng chống lũ cũng đòi hỏi sự đầu tư liên tục và sự quản lý hiệu quả để đảm bảo an toàn cho cộng đồng và phát triển bền vững cho khu vực này.
– Đồng bằng sông Cửu Long:
Đồng bằng sông Cửu Long, nằm trong vùng có nguy cơ lũ lụt cao, đã phải áp dụng một loạt biện pháp phòng chống lũ để bảo vệ cuộc sống và nguồn sống của người dân.
+ Tiêu lũ qua hệ thống kênh rạch: Một trong những biện pháp quan trọng nhất là xây dựng hệ thống kênh rạch để tiêu lũ. Khi lũ lên cao, nước lũ sẽ được hướng qua các kênh rạch và hố ga để giảm áp lực lên hệ thống đê ngăn và hạn chế sự ngập úng trong các khu vực dân cư và nông nghiệp.
+ Chủ động sống chung với lũ: Người dân ở đồng bằng sông Cửu Long đã phát triển một sự chủ động đáng kể trong việc sống chung với lũ. Họ thường xây dựng nhà nổi để tránh lũ và sử dụng phương tiện thuyền để di chuyển trong thời gian lũ. Điều này giúp bảo vệ cuộc sống và tài sản của họ trong mùa lũ.
+ Xây dựng các vùng đất cao: Để hạn chế sự ảnh hưởng của lũ, một số khu vực đã xây dựng các vùng đất cao để tạo nơi trú ẩn cho người dân và gia súc trong thời kỳ lũ lụt. Những khu vực này đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ người dân và tài sản khỏi nguy cơ lụt lội.
Những biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu tác động của lũ lụt mà còn thể hiện sự sáng tạo và sự thích ứng của người dân đối diện với môi trường khắc nghiệt. Tuy nhiên, việc duy trì và nâng cấp các hệ thống phòng chống lũ cũng đòi hỏi sự đầu tư liên tục và sự quản lý hiệu quả để đảm bảo an toàn và phát triển bền vững cho đồng bằng sông Cửu Long.
>> Xem thêm: Bộ đề thi học kì 2 môn Địa lý lớp 8 mới nhất
