1. Hoạt động cơ bản
Câu 1: Chơi trò chơi "Chiếc hộp bí mật":
Mỗi nhóm được phát một chiếc hộp gồm các mảnh bìa có dạng : hình chữ nhật, hình vuông, hình bình hành, hình thoi, hình tam giác, hình thang, hình tròn. Trên mỗi hình có ghi yêu cầu nhắc lại quy tắc tính chu vi và diện tích của hình đó (chẳng hạn : quy tắc tính chu vi và diện tích hình chữ nhật, chu vi hình tròn, …) Mỗi bạn cho tay vào hộp chọn một hình và thực hiện yêu cầu ghi trên hình đó. Người nào thực hiện nhanh nhất và đúng thì chiến thắng.
Phương pháp giải:
Nhớ ra lại cách tính chu vi và diện tích các hình đã học rồi chơi theo hướng dẫn của cô giáo.
Lời giải chi tiết:
Ví dụ :
- Muốn tính chu vi hình chữ nhật ta lấy chiều dài cộng với chiều rộng (cùng đơn vị đo) rồi nhân với 2.
- Muốn tính diện tích hình chữ nhật ta lấy chiều dài nhân với chiều rộng (cùng đơn vị đo).
- Muốn tính chu vi hình tròn ta lấy đường kính nhân với số 3,14 hoặc lấy 2 lần bán kính nhân với số 3,14
Câu 2: Đọc kĩ nội dung sau và nghe thầy/ cô giáo hướng dẫn
Cho một hình tròn có bán kính r. Trong toán học, để tính diện tích của hình tròn, người ra quy ước như sau: Muốn tính diện tích của hình tròn ta lấy bán kính nhân với bán kính nhân với số 3.14:
S = r x r x 3,14
(S là diện tích hình tròn, r là bán kính hình tròn)
Ví dụ: Tính diện tích hình tròn có bán kính 2 dm
Diện tích hình tròn là: 2 x 2 x 3,14 = 12,56 (dm2)
Muốn tính diện tích hình tròn ta lấy bán kính nhân với bán kính rồi nhân với 3,14: S = r x r x 3,14 (S là diện tích hình tròn, r là bán kính hình tròn)
Câu 3: Tính diện tích hình tròn có bán kính r: a. r= 5cm b. r= 34m
Phương pháp giải: Muốn tính diện tích hình tròn ta lấy bán kính nhân với bán kính rồi nhân với 3,14
S = r × r × 3,14 (S là diện tích hình tròn, r là bán kính hình tròn)
Trả lời:
a. Diện tích hình tròn là: S= r x r x 3,14 = 5 X 5 X 3,14= 78,5 (cm2)
b. Diện tích hình tròn là: Đổi 34 m = 0,75 m S= r x r x 3,14 = 0,75 X 0,75 X 3,14=1,76625 (m2)
2. Hoạt động thực hành
Câu 1 trang 16 sách VNEN toán 5 Tính diện tích hình tròn có:
a. Bán kính r =0,4 dm
b. Bán kính r = 3 1/ 4cm
c. Đường kính d= 7,2dm
d. Đường kính d= 45m
Phương pháp giải:
- Tính bán kính hình tròn (nếu cần).
- Tính diện tích hình tròn ta lấy bán kính nhân với bán kính rồi nhân với 3,14.
Lời giải chi tiết:
a) Diện tích hình tròn là : 0,4 × 0,4 × 3,14 = 0,5024 (dm2)
b) Đổi : 3 1/ 4 cm = 3,25cm.
Diện tích hình tròn là : 3,25 × 3,25 × 3,14 = 33,16625 (cm2)
c) Bán kính hình tròn là : 7,2 : 2 = 3,6 (dm)
Diện tích hình tròn là : 3,6 × 3,6 × 3,14 = 40,6944 (dm2)
d) Bán kính hình tròn đó là : 4 5 : 2 = 2 5 (m) = 0,4m.
Diện tích hình tròn là : 0,4 × 0,4 × 3,14 = 0,5024 (m2)
Câu 2 trang 17 sách VNEN toán 5: Tính diện tích hình tròn biết chu vi C:
a. C = 6,28 cm b. C = 28,26 m
Phương pháp giải:
- Từ công thức tính chu vi : C = r × 2 × 3,14, ta suy ra bán kính r = C : 3,14 : 2 hoặc r = C : 2 : 3,14 hoặc r = C : (2 × 3,14).
- Tính diện tích hình tròn theo công thức : S = r × r × 3,14.
Lời giải chi tiết:
a) Bán kính hình tròn là : 6,28 : 3,14 : 2 = 1 (cm). Diện tích hình tròn là : 1 × 1 × 3,14 = 3,14 (cm2)
b) Bán kính hình tròn là : r = 28,26 : 3,14 : 2 = 4,5 (cm). Diện tích hình tròn là : 4,5 × 4,5 × 3,14 = 63,585 (m2)
Câu 3 trang 17 sách VNEN toán 5: Tính diện tích của một mặt bàn hình tròn có bán kính 45cm
Phương pháp giải: Áp dụng quy tắc : Muốn tính diện tích hình tròn ta lấy bán kính nhân với bán kính rồi nhân với 3,14.
Lời giải chi tiết:
Diện tích của mặt bàn hình tròn là: 45 × 45 × 3,14 = 6358,5 (cm2)
Đáp số: 6358,5cm2.
Câu 4 trang 17 sách VNEN toán 5: Miệng giếng nước là một hình tròn có bán kính 0,7m. Bao quanh miệng giếng có xây thành giếng rộng 0,3m. Tính diện tích của thành giếng đó.
Phương pháp giải:
- Tính diện tích miệng giếng nước bao gồm cả thành giếng có bán kính là 0,7m + 0,3m = 1m.
- Tính diện tích (miệng giếng) có bán kính 0,7m.
- Diện tích thành giếng = diện tích của miệng giếng nước bao gồm cả thành giếng
Lời giải chi tiết
Bài toán này chúng ta cần tính diện tích thành giếng tức là diện tích của phần mầu xanh ở hình dưới.
Diện tích của phần màu xanh = diện tích của hình tròn to bên ngoài - diện tích của hình tròn nhỏ bên trong.
Diện tích miệng giếng nước khi chưa có thành là: 0,7 x 0,7 x 3,14 = 1,5386 (m2)
Bán kính miệng giếng nước bao gồm cả thành giếng là: 0,7 + 0,3 = 1 (m)
Diện tích miệng giếng nước bao gồm cả thành giếng là: 1x 1 x 3,14 = 3,14 (m2)
Vậy diện tích của thành giếng là: 3,14 - 1,5386 = 1,6014 (m2)
Đáp số: 1,6014 m2
3. Hoạt động ứng dụng
Câu trang 17 sách VNEN toán 5: Bạn Na muốn gián giấy màu lên một đĩa CD cũ có đường kính 12cm để làm nắp đậy cho hộp đựng quà. Hỏi:
a. Bạn Na cần bao nhiêu giấy để có thể dán phủ hết bề mặt đĩa CD đó?
b. Đê nắp hộp quà đẹp hơn, bạn Na muốn dán giấy màu vượt quá 1cm so với mép ngoài đĩa CD. Hỏi bạn Na cần bao nhiêu giấy màu để dán hộp quà?
Phương pháp : Áp dụng cách tính diện tích hình tròn : Muốn tính diện tích hình tròn ta lấy bán kính nhân với bán kính rồi nhân với 3,14.
a) Diện tích giấy cần dùng để có thể dán phủ hết bề mặt đĩa CD đó bằng diện tích hình tròn có bán kính 12 : 2 = 6cm.
b) Diện tích giấy màu cần dùng để dán hộp quà bằng diện tích hình tròn có bán kính 6cm + 1cm = 7cm.
Lời giải chi tiết
a. Bán kính của chiếc đĩa CD là: 12 : 2 = 6 (cm)
Số giấy bạn Na cần để có thể dán phủ hết bề mặt đĩa CD là: S = 6 X 6 x 3,14 = 113,04 (cm2)
b. Theo câu a, bán kính của chiếc đĩa CD là: 12 : 2 = 6 (cm)
Nếu bạn Na muốn dán giấy màu vượt quá 1cm so với mép ngoài đĩa CD thì lúc này bán kính sẽ là 6 + 1 = 7 (cm)
Vậy số giấy bạn Na cần dể dán hộp quà là: S = 7 x 7 x 3,14 = 153,86 (cm2)
Đáp số:
a. 113,04 (cm2)
b. 153,86 (cm2)
Câu 2 Trang 17 VNEN toán 5: Cắt, ghép hình
Với sự giúp đỡ của người lớn, em thực hiện các hoạt động sau :
- Chuẩn bị hai hình tròn bằng nhau (bằng giấy hoặc bằng bìa).
- Chia một hình tròn thành 16 phần bằng nhau bằng cách gấp đôi 4 lần liên tiếp và cắt rời các mảnh đó.
- Cắt đôi một mảnh rồi ghép các mảnh lại để được một hình có dạng hình chữ nhật như hình vẽ dưới đây, rồi dán vào vở.
- Nhận xét về diện tích của hình tròn và diện tích hình chữ nhật vừa ghép được.
Biết chiều rộng của hình chữ nhật vừa ghép được bằng bán kính r của hình tròn và chiều dài của hình chữ nhật vừa ghép được bằng nửa chu vi của hình tròn, tức là bằng r × 3,14. Viết tiếp vào chỗ chấm cho thích hợp :
Diện tích hình chữ nhật là : …………………
Diện tích hình tròn ban đầu là : ….................
Phương pháp :
- Vẽ hai hình tròn có đường kính tùy ý, sau đó thực hiện các bước như đề bài đã hướng dẫn.
- Tính diện tích hình tròn lấy bán kính nhân với bán kính rồi nhân với số 3,14.
- Tính diện tích hình chữ nhật lấy chiều dài nhân với chiều rộng.
Trên đây là nội dung bài viết. Để hiểu rõ nội dung được trình bày trong bài viết, tham khảo:
