Giám định mớn nước (Draught survey) là gì?

1. Khái niệm Giám định mớn nước

Giám định mớn nước là một nghiệp vụ nhằm xác định khối lượng của hàng hóa, vật liệu được xếp lên hoặc dỡ xuống khỏi tàu thuyền. Giám định mớn nước (Draught survey) là kiểm tra tại cảng để xác định số lượng hàng có trên tàu.

Giám định khối lượng bằng phương pháp đo mớn nước dựa trên nguyên tắc xác định sự thay đổi lượng giãn trước và sau khi xếp hàng hoặc dỡ hàng khỏi tàu để tính ra khối lượng của hàng hóa.

Công việc được thực hiện thông qua việc đọc mớn nước ban đầu (initial draft) và mớn nước cuối (final draft) tại các vị trí mũi trái, mũi phải, giữa trái, giữa phải, lái trái, lái phải, kết hợp với việc đo tỉ trọng nước, đo khối lượng nước ballast, dầu, nước ngọt, v.v… tại các két và kết hợp với những thông số kỹ thuật của tàu tại mỗi lần đo để thực hiện tính toán ra khối lượng hàng hóa.

Trong rất nhiều trường hợp, tàu neo đậu để chuyền tải và xếp, dỡ hàng hóa tại vùng biển động, sóng nước dâng hạ với biên độ lớn khiến cho việc cắt mớn đúng lúc quyết định độ chính xác của phép đo.

2. Các giai đoạn của giám định mớn nước

Việc kiểm tra được tiến hành làm 2 giai đoạn:

Trước và sau khi dỡ hàng. Trước khi dỡ hàng, giám định viên xác định mớn nước phía trước, mớn nước phía sau của tàu, có xem xét đến các yếu tố như tỷ trọng của nước tại nơi tàu đỗ, mức độ biến dạng (hog, sag) của vỏ tàu, trọng lượng giãn nước (displacement tonnage). Sau đó, giám định viên sẽ đo các két ở trên tàu để xác định số lượng nhiên liệu, nước ngọt, nước dằn (ballast). Sau khi tàu dỡ xong hàng, giám định viên sẽ làm lại những bước như trên để có được trọng lượng giãn nước mới.

Bước tiếp theo là giám định viên tính toán số lượng nhiên liệu, nước ngọt đã tiêu thụ trong quá trình dỡ hàng cũng như số lượng nước dằn đã bơm ra khỏi tàu, để từ đó tính được số lượng hàng. Phương pháp này đôi khi còn được sử dụng để làm cơ sở cho việc thanh toán tiền bán hàng, tiền cước vận chuyển đối với hàng rời/hàng xá.

3. Cách thức thực hiện giám định mớn nước

Giám định được thực hiện bằng cách đọc các dấu mớn nước của tàu tại sáu điểm chuẩn trên thân tàu: mũi tàu, thân tàu và đuôi ở cả hai mạn trái và mạn phải. Việc điều chỉnh các yếu tố như xoay buồm, mật độ nước và trọng lượng phi hàng hoá (như dầu nhiên liệu và nước uống) được thay đổi trước khi tính toán thay đổi trọng lượng hàng hoá.

Để xác định khối lượng hàng ta làm như sau:

Đầu tiên ta đọc mớn nước (gồm mũi trái, phải. Giữa trái, phải. Lái trái, phải). Sau đó ta tính mớn trung bình. Mớn mũi= mũi trái+ mũi phải chia 2.tương tự với mớn giữa và lái.

Hiệu chỉnh do thước đọc mớn không trùng với các đường thủy trực. Sau đó ta tính mớn trung bình= ((mớn tb mũi+ mớn tb lái)*2 + mớn tb giữa) chia cho 4

Tra bảng thủy trực sẽ cho ta khối lượng toàn tàu trong nước biển (tỉ trọng 1.025):(D). Dùng tỉ trọng kế đo tỉ trọng nước tại nơi tàu đậu (td). Khi đó khối lượng tàu thực tế = D * td chia cho 1.025.

Với tàu dầu: Người ta đã tính sẵn khối lượng trong các bảng barem. Ta chỉ cần xác định nhiệt độ và chiều cao dầu trong các két, sau đó hiệu chỉnh do chênh lệch mớn (trim) trong barem sẽ cho kết quả.

3.1 Xác định khối lượng hàng

• Đầu tiên ta đọc mớn nước (gồm mũi trái, phải. Giữa trái, phải. Lái trái, phải). Sau đó ta tính mớn trung bình. Mớn mũi= mũi trái+ mũi phải chia 2.tương tự với mớn giữa và lái.

• Hiệu chỉnh do thước đọc mớn không trùng với các đường thủy trực. Sau đó ta tính mớn trung bình= ((mớn tb mũi+ mớn tb lái)*2 + mớn trung bình giữa) chia cho 4

• Tra bảng thủy trực sẽ cho ta khối lượng toàn tàu trong nước biển (tỉ trọng 1.025):(D). Dùng tỉ trọng kế đo tỉ trọng nước tại nơi tàu đậu (td). Khi đó khối lượng tàu thực tế = D * td chia cho 1.025.

3.2 Kinh nghiệm đọc mớn nước

• Cố gắng đến càng gần thước đo mớn càng tốt.

• Tầm nhìn càng thấp xuống mặt nước càng tốt.

• Dùng thước dây để hỗ trợ khi đo (mặt nước phải tuyệt đối yên tĩnh)

• Khi đọc mớn nước trong điều kiện ánh sáng kém (ban đêm) thì phải áp dụng một số biện pháp sau đây để nâng cao độ chính xác, ném một viên đá cuội để tạo sóng chỗ vùng gần thước đo mớn nước, hoặc thả vật nhẹ trên mặt nước, mục đích là làm cho đường nước nhấp nhô nhẹ tại thước đo, dùng đèn pin cường độ ánh sáng mạnh để đọc.

• Khi có sóng tốt nhất là đứng trên cầu cảng hoặc dùng canô để đọc mớn nước. Tuy nhiên khi dùng canô cần chú ý không chạy quá gần tàu sao cho để có thể vừa nhìn thấy thước đo mớn mà không tạo sóng lớn nhấp nhô gây khó khăn cho việc quan sát.

• Mỗi lần quan sát cố đọc số đo tại điểm giữa của đỉnh sóng và đáy sóng. Đọc nhiều lần lấy giá trị trung bình.