1. Giám thị trại giam phải chịu trách nhiệm gì nếu để tù nhân trốn?
Theo Điều 376 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), quy định về tội thiếu trách nhiệm dẫn đến việc người bị bắt, tạm giữ, tạm giam, hoặc đang chấp hành án phạt tù trốn, như sau:
- Người được giao trách nhiệm trực tiếp quản lý, canh gác, hoặc áp giải những người bị bắt, tạm giữ, tạm giam, hoặc đang chấp hành án phạt tù mà không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định về quản lý, canh gác, áp giải, dẫn đến việc người thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc nghiêm trọng trốn, sẽ bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm trong các trường hợp:
+ Làm vụ án bị tạm đình chỉ.
+ Người bỏ trốn trả thù người có thẩm quyền tiến hành tố tụng hoặc người tham gia tố tụng.
+ Người bỏ trốn tiếp tục thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc nghiêm trọng.
- Nếu phạm tội trong các trường hợp sau đây, người đó sẽ bị phạt tù từ 2 đến 7 năm:
+ Làm vụ án bị đình chỉ.
+ Người bỏ trốn tiếp tục thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng.
+ Để từ 2 đến 5 người bỏ trốn.
+ Để người thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng bỏ trốn.
+ Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
- Nếu phạm tội trong các trường hợp sau đây, hình phạt sẽ là phạt tù từ 5 đến 10 năm:
+ Người bỏ trốn tiếp tục thực hiện tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
+ Để 6 người trở lên bỏ trốn.
+ Để người thực hiện tội phạm đặc biệt nghiêm trọng bỏ trốn.
+ Ngoài hình phạt tù, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 1 đến 5 năm.
Tóm lại, người nào được giao trách nhiệm trực tiếp quản lý, canh gác, áp giải người bị bắt, tạm giữ, tạm giam, hoặc đang chấp hành án phạt tù mà không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định, dẫn đến việc phạm nhân bỏ trốn, có thể bị phạt tù lên đến 10 năm.
2. Trường hợp phạm nhân bỏ trốn giải quyết như thế nào?
Quy trình giải quyết trường hợp phạm nhân bỏ trốn theo quy định tại Điều 42 Luật Thi hành án hình sự 2019 được thực hiện như sau:
- Truy bắt và báo cáo: Khi phát hiện phạm nhân bỏ trốn, các cơ quan thi hành án hình sự có trách nhiệm tổ chức truy bắt ngay và báo cáo về cơ quan quản lý thi hành án hình sự, cũng như thông báo cho Viện kiểm sát có thẩm quyền.
- Quyết định truy nã: Trong trường hợp không có kết quả sau thời hạn 24 giờ, các cấp quản lý như Giám thị trại giam, Giám thị trại tạm giam, Thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự cấp tỉnh hoặc cấp quân khu phải ra quyết định truy nã và tổ chức truy bắt.
- Lập biên bản và xử lý: Mọi trường hợp phạm nhân bỏ trốn đều phải được lập biên bản. Các cơ quan có thẩm quyền áp dụng các biện pháp ngăn chặn, điều tra và xử lý theo quy định của pháp luật về tố tụng hình sự.
- Đầu thú: Phạm nhân bỏ trốn ra đầu thú sẽ được tiếp nhận và xử lý theo thẩm quyền của cơ quan tiếp nhận. Cơ quan tiếp nhận có thể lập biên bản và xử lý hoặc giao phạm nhân cho cơ quan thi hành án hình sự nơi gần nhất để xử lý theo quy định của pháp luật.
Điều này đảm bảo rằng mọi trường hợp phạm nhân bỏ trốn đều được xử lý đúng quy trình và theo đúng quy định của pháp luật, từ việc truy bắt, xử lý tới ra đầu thú.
3. Phạm nhân trốn sẽ bị xử lý thêm tội gì?
Theo Điều 386 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tội trốn khỏi nơi giam giữ hoặc trốn khi đang bị áp giải, xét xử như sau:
- Người nào đang trong tình trạng bị tạm giữ, tạm giam, bị áp giải, đang bị xét xử hoặc chấp hành án phạt tù mà bỏ trốn, sẽ bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
- Trong trường hợp phạm tội có các tình tiết nghiêm trọng, mức phạt sẽ được tăng lên từ 3 đến 10 năm tù, nếu phạm tội trong một trong những trường hợp sau:
+ Phạm tội có tổ chức, tức là có sự phối hợp giữa các đối tượng hoặc có kế hoạch trốn trại rõ ràng.
+ Sử dụng vũ lực đối với người canh gác hoặc người áp giải trong quá trình trốn chạy.
Như vậy, theo quy định của pháp luật, phạm nhân trốn khỏi nơi giam giữ hoặc trốn khi đang bị áp giải hoặc đang bị xét xử có thể bị xử lý thêm tội danh này với mức phạt cao nhất lên đến 10 năm tù. Điều này nhằm đảm bảo an ninh, trật tự và an toàn xã hội, cũng như duy trì sự nghiêm minh của pháp luật.
4. Quyền và nghĩa vụ của phạm nhân theo quy định
Theo Điều 27 Luật Thi hành án hình sự 2019, phạm nhân có những quyền và nghĩa vụ như sau:
Quyền của phạm nhân:
- Được bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản, tôn trọng danh dự và nhân phẩm; được phổ biến quyền và nghĩa vụ, nội quy của cơ sở giam giữ phạm nhân.
- Được cung cấp chế độ ăn uống, nơi ở, mặc quần áo, đồ dùng sinh hoạt cá nhân, chăm sóc y tế theo quy định; có thể gửi, nhận thư từ, nhận quà và tiền từ bên ngoài; được đọc sách, báo, nghe đài, xem truyền hình trong điều kiện của nơi chấp hành án.
- Được tham gia các hoạt động thể dục, thể thao, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ.
- Được quyền lao động, học tập và học nghề.
- Có quyền gặp gỡ, liên lạc với thân nhân, đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân; phạm nhân là người nước ngoài có quyền gặp và tiếp xúc lãnh sự.
- Có thể tự mình hoặc thông qua người đại diện để thực hiện giao dịch dân sự theo quy định của pháp luật.
- Được đảm bảo quyền khiếu nại, tố cáo; được đề nghị xét đặc xá và bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.
- Có thể tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và hưởng các chế độ, chính sách về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật.
- Được sử dụng kinh sách, thể hiện niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo theo quy định của pháp luật.
- Được khen thưởng khi có thành tích trong quá trình chấp hành án.
Nghĩa vụ của phạm nhân:
- Chấp hành bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật, quyết định của cơ quan quản lý thi hành án hình sự, cơ quan thi hành án hình sự và các quyết định khác của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong quá trình thi hành án hình sự.
- Chấp hành nội quy của cơ sở giam giữ phạm nhân, các tiêu chuẩn thi đua chấp hành án.
- Tuân thủ các yêu cầu, mệnh lệnh và hướng dẫn của cán bộ cơ sở giam giữ phạm nhân.
- Tham gia lao động, học tập và học nghề theo quy định.
- Nếu làm hư hỏng, mất hoặc hủy hoại tài sản của người khác, phải bồi thường thiệt hại.
Phạm nhân còn có quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của Luật Thi hành án hình sự 2019.
Trong quá trình chấp hành án phạt tù, phạm nhân được nhận xét, đánh giá kết quả theo tuần, tháng, quý, 6 tháng và 1 năm. Việc nhận xét và đánh giá phải đảm bảo khách quan, công bằng, công khai, dân chủ và liên tục.
Căn cứ vào kết quả thực hiện các tiêu chuẩn thi đua chấp hành án phạt tù, nội quy cơ sở giam giữ phạm nhân, học tập, lao động cải tạo, kết quả khắc phục hậu quả hành vi phạm tội gây ra để nhận xét, đánh giá và xếp loại chấp hành án phạt tù cho phạm nhân theo các mức tốt, khá, trung bình hoặc kém. Kết quả xếp loại chấp hành án phạt tù theo quý, 6 tháng, 1 năm phải được ghi bằng văn bản và lưu trong hồ sơ phạm nhân. Phạm nhân lập công thì được nâng mức xếp loại chấp hành án phạt tù.
Quý khách xem thêm bài viết sau: Mẫu đơn xin vào thăm gặp phạm nhân trong trại giam mới nhất
Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, xin vui lòng không ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng lắng nghe và cung cấp sự tư vấn chuyên nghiệp để giúp quý khách giải quyết mọi vấn đề một cách hiệu quả và đúng luật. Ngoài ra, quý khách hàng cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc một cách nhanh chóng. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng một cách chu đáo và chất lượng.
